Nhiệt độ
Nước và Biến đổi khí hậu - Những thách thức, cơ hội và thực tế
18/03/2020 00:00
Nước là phương tiện chính mà qua đó chúng ta sẽ cảm nhận được tác động của những biến đổi khí hậu. Tài nguyên nước đang trở nên khó dự đoán được ở nhiều nơi, tỉ lệ lũ lụt gia tăng gây ra nhiều mối de dọa phá hủy các nguồn nước, các công trình vệ sinh và gây ô nhiễm nguồn nước.
Nước là phương tiện chính mà qua đó chúng ta sẽ cảm nhận được tác động của những biến đổi khí hậu. Tài nguyên nước đang trở nên khó dự đoán được ở nhiều nơi, tỉ lệ lũ lụt gia tăng gây ra nhiều mối de dọa phá hủy các nguồn nước, các công trình vệ sinh và gây ô nhiễm nguồn nước.
Ở một số khu vực, hạn hán đang làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nước và do đó ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cũng như năng suất lao động và sinh kế của người dân. Đảm bảo quyền tiếp cận về nước, sử dụng các dịch vụ vệ sinh và nước bền vững là một chiến lược nhằm giảm thiểu những biến đổi khí hậu quan trọng trong những năm tới.
Những thách thức
Nhiệt độ trái đất ngày càng cao hơn và cực đoan hơn, khó dự đoán chính xác điều kiện thời tiết,… những yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước, sự phân phối lượng mưa, tuyết, dòng sông và nước ngầm, và làm suy giảm chất lượng nước. Đặc biệt, đối với các cộng đồng thu nhập thấp, những người vốn dễ bị tổn thương nhất trước mọi mối đe dọa đối với nguồn cung cấp nước có khả năng bị ảnh hưởng nặng nhất.
Lũ lụt nhiều hơn và hạn hán ngày càng nghiêm trọng hơn dự đoán. Những thay đổi về nguồn nước cũng sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực và sức khỏe và đã được chứng minh là một phần tác nhân gây ra những xung đột chính trị, tị nạn xã hội và bất ổn chính trị.
Ở một số khu vực, hạn hán đang làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nước và do đó ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cũng như năng suất lao động và sinh kế của người dân. Đảm bảo quyền tiếp cận về nước, sử dụng các dịch vụ vệ sinh và nước bền vững là một chiến lược nhằm giảm thiểu những biến đổi khí hậu quan trọng trong những năm tới.
Những thách thức
Nhiệt độ trái đất ngày càng cao hơn và cực đoan hơn, khó dự đoán chính xác điều kiện thời tiết,… những yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước, sự phân phối lượng mưa, tuyết, dòng sông và nước ngầm, và làm suy giảm chất lượng nước. Đặc biệt, đối với các cộng đồng thu nhập thấp, những người vốn dễ bị tổn thương nhất trước mọi mối đe dọa đối với nguồn cung cấp nước có khả năng bị ảnh hưởng nặng nhất.
Lũ lụt nhiều hơn và hạn hán ngày càng nghiêm trọng hơn dự đoán. Những thay đổi về nguồn nước cũng sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực và sức khỏe và đã được chứng minh là một phần tác nhân gây ra những xung đột chính trị, tị nạn xã hội và bất ổn chính trị.
Một người đàn ông phục vụ đậu lăng cho bé gái tại một trung tâm nuôi dưỡng ở Mogadishu, Somalia vào năm 2017 trong một đợt hạn hán nghiêm trọng.
Những cơ hội
Nước đóng một vai trò quan trọng để giảm thiểu và thích ứng với các tác động của biến đổi khí hậu. Do đó, cần có quan điểm tổng hợp về quản lý tài nguyên nước, sinh quyển và dòng chảy môi trường là cần thiết để đưa ra các hệ thống kinh tế và nông nghiệp bền vững cho phép chúng ta hạn chế hoặc giảm bớt các tác động của biến đổi khí hậu.
Thỏa thuận Paris về Biến đổi khí hậu
Hội nghị thượng đỉnh khí hậu thế giới COP 21 (Thỏa thuận Paris), thông qua ngày 12/12/2015, đã đi vào lịch sử với sự đồng thuận 195 quốc gia thành viên Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu. Thỏa thuận Paris được coi là bước đột phá trong việc thuyết phục Chính phủ các nước hợp tác để giảm lượng khí thải gây ô nhiễm khiến nhiệt độ của Trái đất tăng lên. BĐKH là vấn đề sống còn, đòi hỏi sự quyết tâm và nỗ lực của tất cả các quốc gia trên thế giới trong cuộc chiến ứng phó với BĐKH. Mỗi quốc gia có điều kiện địa lý, kinh tế, chính trị, xã hội khác nhau nên có những cách thức khác nhau để ứng phó với BĐKH. Nếu không thống nhất được cách thức giải quyết thì sẽ không thể nào tạo ra sức mạnh tổng hợp. Thỏa thuận Pari chính là công cụ để tất cả các quốc gia cùng thực hiện nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để thực hiện các nỗ lực đầy tham vọng để chống biến đổi khí hậu và thích ứng với các tác động của nó. Bên cạnh đó, thúc đẩy sự hỗ trợ của toàn thế giới để các nước đang phát triển thực hiện được những thỏa thuận chung.
Bế mạc hội nghị COP 21 tại Paris, Pháp năm 2015
Thực tế
• Nhiệt độ trái đất ngày càng tăng, lượng mưa thay đổi so với những dự báo sẽ làm giảm năng suất cây trồng ở nhiều khu vực đặc biệt ở các nước đang phát triển vùng nhiệt đới, nơi an ninh lương thực còn nhiều thách thức. (WHO).
• Hơn 2 tỷ người sống ở các quốc gia đang chịu áp lực cao về nguồn nước. Tình hình có thể trở nên căng thẳng hơn khi dân số và nhu cầu về nước tăng lên trong bối cảnh những tác động của biến đổi khí hậu cũng đang tăng lên liên tục trên toàn thế giới. (Liên hợp quốc, 2018).
• Với kịch bản biến đổi khí hậu hiện tại, đến năm 2030, tình trạng khan hiếm nước ở những vùng khí hậu khô cằn và bán khô hạn có thể ảnh hưởng từ 24 triệu đến 700 triệu người. (UNCCD).
• Vào những năm 2080, đất đai sẽ không còn phù hợp cho các hoạt động canh tác nông nghiệp ở vùng cận Sa Mạc Sahara ở Châu Phi vì khí hậu khắc nghiệt, theo đó, những vùng bị hạn chế về đất đai hoặc địa hình có thể tăng thêm từ 30 đến 60 triệu ha. (FAO).
• Biến đổi khí hậu sẽ có tác động đến trẻ em thông qua ba kênh trực tiếp: thay đổi môi trường, mất an toàn thực phẩm và các mối đe dọa có liên quan đến nước và vệ sinh môi trường (UNICEF, 2019).
• Ước tính đến năm 2040, khoảng 600 triệu trẻ em dưới 18 tuổi sẽ sống ở những khu vực có áp lực nước cực kỳ cao. (UNICEF, 2017).
• Các nhà khoa học, nông dân và cộng đồng doanh nghiệp cần phải coi sự biến đổi về khí hậu hay còn được gọi là sự kiện thời tiết cực đoan, là một trong những rủi ro lớn có thể xảy ra nhất trong mười năm tới (WEF, 2015).
Tác giả bài viết: Lê Oanh (DWRM dịch)
Nguồn tin: www.unwater.org
Nguồn tin: www.unwater.org
Vị trí, vai trò và tầm quan trọng quản lý cấp nước, thoát nước trong kỷ nguyên mới
Khoa học - Công nghệ
09/11/2026
Nhựa Tiền phong thúc đẩy đối thoại về xanh hóa ngành Xây dựng tại Triển lãm KXC Hai Phong Expo 2026
Doanh nghiệp
08/11/2026
Việt Nam và Australia khảo sát nhu cầu đào tạo, nâng cao năng lực ngành Nước
Tin tức - Sự kiện
05/11/2026
Đọc thêm
Đưa cấp thoát nước vào bài toán phát triển đô thị thông minh
Quyết định số 2116/QĐ-TTg phê duyệt Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2035. Định hướng đặt mục tiêu 100% thành phố xây dựng cơ sở dữ liệu đô thị dùng chung; cấp nước và thoát nước được xác định là những lĩnh vực cần ứng dụng giải pháp thông minh.
Chính sách
06/11/2026
Luật ngành Nước: Từ quản lý công trình đến bảo đảm chất lượng dịch vụ cho người dân
LTS: Kinh nghiệm của Malaysia trong xây dựng pháp luật ngành Nước đang gợi mở nhiều vấn đề cho Việt Nam, từ tư duy quản lý công trình đến quản trị dịch vụ và trách nhiệm của các bên.
Quốc tế
05/11/2026
Từ điển dữ liệu Cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị: Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn hóa
Quyết định số 1852/QĐ-BXD ngày 27/10/2026 của Bộ Xây dựng ban hành Từ điển dữ liệu Cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị (Phiên bản 1.0) đặt ra yêu cầu thống nhất dữ liệu chuyên ngành trên phạm vi toàn quốc.
Chính sách
01/11/2026
Chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước do ảnh hưởng của El Nino
Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động triển khai giải pháp bảo đảm nguồn nước cho sinh hoạt, sản xuất và các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội năm 2027; tăng cường điều tiết hồ chứa, xây dựng phương án cấp nước an toàn và phối hợp bảo đảm an ninh năng lượng.
Chính sách
21/10/2026
Đưa Luật Tài nguyên nước vào cuộc sống: Chủ động nguồn nước, nâng cao hiệu quả vận hành
Trước những biến động khó lường của nguồn nước và thời tiết, việc chủ động dự báo, phân phối và phối hợp vận hành hồ chứa trên toàn lưu vực có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm an toàn an ninh nguồn nước. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình đưa Luật Tài nguyên nước năm 2023 vào thực tiễn.
An toàn nguồn nước
20/10/2026
Hà Nội tăng cường quản lý, phát triển cấp thoát nước đô thị và khu công nghiệp
UBND thành phố Hà Nội yêu cầu rà soát, tích hợp quy hoạch cấp, thoát nước; xác định các dự án ưu tiên, tăng cường cấp nước an toàn, giảm thất thoát nước, xử lý nước thải và chống ngập đô thị, hướng tới phát triển hạ tầng nước bền vững.
Chính sách
14/10/2026
Cần thêm hướng dẫn một số nội dung về định giá nước sạch trong Thông tư 145/2025/TT-BTC
Thông tư 145/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã bổ sung các hướng dẫn đặc thù khi áp dụng phương pháp định giá chung đối với nước sạch, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động định giá nước. Tuy nhiên, để bảo đảm việc triển khai thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế, một số nội dung cần được trao đổi, hướng dẫn thêm.
Chính sách
09/10/2026
Bộ Xây dựng sửa đổi phương pháp định giá dịch vụ thoát nước
Bộ Xây dựng mới ban hành Thông tư số 75/2026/TT-BXD ngày 30/9/2026, sửa đổi, bổ sung phương pháp định giá dịch vụ thoát nước. Thông tư bãi bỏ quy định giới hạn tỷ lệ chi phí sản xuất chung và chi phí quản lý doanh nghiệp; quy định căn cứ xác định hao phí khi chưa có định mức hoặc định mức chưa phù hợp thực tế.
Diễn đàn
02/10/2026
Ngành Nước miền Nam đối mặt “thách thức kép” về nguồn nước và phát triển đô thị
Biến đổi khí hậu và sự dịch chuyển nhanh chóng của không gian đô thị đang tạo ra những sức ép mới đối với hạ tầng cấp thoát nước miền Nam. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp ngành Nước không chỉ nâng cao năng lực quản trị, làm chủ công nghệ mà còn cần hành lang pháp lý đồng bộ hơn để tháo gỡ các nút thắt hiện thời.
Hiện trạng - Giải pháp
24/09/2026