Nước và Biến đổi khí hậu - Những thách thức, cơ hội và thực tế

18/03/2020 00:00

Nước là phương tiện chính mà qua đó chúng ta sẽ cảm nhận được tác động của những biến đổi khí hậu. Tài nguyên nước đang trở nên khó dự đoán được ở nhiều nơi, tỉ lệ lũ lụt gia tăng gây ra nhiều mối de dọa phá hủy các nguồn nước, các công trình vệ sinh và gây ô nhiễm nguồn nước.

Nước là phương tiện chính mà qua đó chúng ta sẽ cảm nhận được tác động của những biến đổi khí hậu. Tài nguyên nước đang trở nên khó dự đoán được ở nhiều nơi, tỉ lệ lũ lụt gia tăng gây ra nhiều mối de dọa phá hủy các nguồn nước, các công trình vệ sinh và gây ô nhiễm nguồn nước.

Ở một số khu vực, hạn hán đang làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nước và do đó ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cũng như năng suất lao động và sinh kế của người dân. Đảm bảo quyền tiếp cận về nước, sử dụng các dịch vụ vệ sinh và nước bền vững là một chiến lược nhằm giảm thiểu những biến đổi khí hậu quan trọng trong những năm tới.
 
Những thách thức 
 
Nhiệt độ trái đất ngày càng cao hơn và cực đoan hơn, khó dự đoán chính xác điều kiện thời tiết,… những yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước, sự phân phối lượng mưa, tuyết, dòng sông và nước ngầm, và làm suy giảm chất lượng nước. Đặc biệt, đối với các cộng đồng thu nhập thấp, những người vốn dễ bị tổn thương nhất trước mọi mối đe dọa đối với nguồn cung cấp nước có khả năng bị ảnh hưởng nặng nhất.
 
Lũ lụt nhiều hơn và hạn hán  ngày càng nghiêm trọng hơn dự đoán. Những thay đổi về nguồn nước cũng sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực và sức khỏe và đã được chứng minh là một phần tác nhân gây ra những xung đột chính trị, tị nạn xã hội và bất ổn chính trị.
 
Một người đàn ông phục vụ đậu lăng cho bé gái  tại một trung tâm nuôi dưỡng ở Mogadishu, Somalia vào năm 2017 trong một đợt hạn hán nghiêm trọng.

Những cơ hội 
 

Nước đóng một vai trò quan trọng để giảm thiểu và thích ứng với các tác động của biến đổi khí hậu. Do đó, cần có quan điểm tổng hợp về quản lý tài nguyên  nước, sinh quyển và dòng chảy môi trường là cần thiết để đưa ra các hệ thống kinh tế và nông nghiệp bền vững cho phép chúng ta hạn chế hoặc giảm bớt các tác động của biến đổi khí hậu.
 
Thỏa thuận Paris về Biến đổi khí hậu
 
Hội nghị thượng đỉnh khí hậu thế giới COP 21 (Thỏa thuận Paris), thông qua ngày 12/12/2015, đã đi vào lịch sử với sự đồng thuận 195 quốc gia thành viên Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu. Thỏa thuận Paris được coi là bước đột phá trong việc thuyết phục Chính phủ các nước hợp tác để giảm lượng khí thải gây ô nhiễm khiến nhiệt độ của Trái đất tăng lên. BĐKH là vấn đề sống còn, đòi hỏi sự quyết tâm và nỗ lực của tất cả các quốc gia trên thế giới trong cuộc chiến ứng phó với BĐKH. Mỗi quốc gia có điều kiện địa lý, kinh tế, chính trị, xã hội khác nhau nên có những cách thức khác nhau để ứng phó với BĐKH. Nếu không thống nhất được cách thức giải quyết thì sẽ không thể nào tạo ra sức mạnh tổng hợp. Thỏa thuận Pari chính là công cụ để tất cả các quốc gia cùng thực hiện nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để thực hiện các nỗ lực đầy tham vọng để chống biến đổi khí hậu và thích ứng với các tác động của nó. Bên cạnh đó, thúc đẩy sự hỗ trợ của toàn thế giới để các nước đang phát triển thực hiện được những thỏa thuận chung. 
 
Bế mạc hội nghị  COP 21 tại Paris, Pháp năm 2015

Thực tế 
 

• Nhiệt độ trái đất ngày càng tăng, lượng mưa thay đổi so với những dự báo sẽ làm giảm năng suất cây trồng ở nhiều khu vực đặc biệt ở các nước đang phát triển vùng nhiệt đới, nơi an ninh lương thực còn nhiều thách thức. (WHO).
 
• Hơn 2 tỷ người sống ở các quốc gia đang chịu áp lực cao về nguồn nước. Tình hình có thể trở nên căng thẳng hơn khi dân số và nhu cầu về nước tăng lên trong bối cảnh những tác động của biến đổi khí hậu cũng đang tăng lên liên tục trên toàn thế giới. (Liên hợp quốc, 2018).
 
• Với kịch bản biến đổi khí hậu hiện tại, đến năm 2030, tình trạng khan hiếm nước ở những vùng khí hậu khô cằn và bán khô hạn có thể ảnh hưởng từ 24 triệu đến 700 triệu người. (UNCCD).
 
• Vào những năm 2080, đất đai sẽ không còn phù hợp cho các hoạt động canh tác nông nghiệp ở vùng cận Sa Mạc Sahara ở Châu Phi vì khí hậu khắc nghiệt, theo đó, những vùng bị  hạn chế về đất đai hoặc địa hình có thể tăng thêm từ 30 đến 60 triệu ha. (FAO).
 
• Biến đổi khí hậu sẽ có tác động đến trẻ em thông qua ba kênh trực tiếp: thay đổi môi trường, mất an toàn thực phẩm và các mối đe dọa có liên quan đến nước và vệ sinh môi trường (UNICEF, 2019).
 
• Ước tính đến năm 2040, khoảng 600 triệu trẻ em dưới 18 tuổi sẽ sống ở những khu vực có áp lực nước cực kỳ cao. (UNICEF, 2017).
 
• Các nhà khoa học, nông dân và cộng đồng doanh nghiệp cần phải coi sự biến đổi về khí hậu hay còn được gọi là sự kiện thời tiết cực đoan, là một trong những rủi ro lớn có thể xảy ra nhất trong mười năm tới (WEF, 2015).
Tác giả bài viết: Lê Oanh (DWRM dịch)
Nguồn tin: www.unwater.org
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Cần thêm hướng dẫn một số nội dung về định giá nước sạch trong Thông tư 145/2025/TT-BTC

Cần thêm hướng dẫn một số nội dung về định giá nước sạch trong Thông tư 145/2025/TT-BTC

Thông tư 145/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã bổ sung các hướng dẫn đặc thù khi áp dụng phương pháp định giá chung đối với nước sạch, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động định giá nước. Tuy nhiên, để bảo đảm việc triển khai thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế, một số nội dung cần được trao đổi, hướng dẫn thêm.

Chính sách 09/10/2026
Bộ Xây dựng sửa đổi phương pháp định giá dịch vụ thoát nước

Bộ Xây dựng sửa đổi phương pháp định giá dịch vụ thoát nước

Bộ Xây dựng mới ban hành Thông tư số 75/2026/TT-BXD ngày 30/9/2026, sửa đổi, bổ sung phương pháp định giá dịch vụ thoát nước. Thông tư bãi bỏ quy định giới hạn tỷ lệ chi phí sản xuất chung và chi phí quản lý doanh nghiệp; quy định căn cứ xác định hao phí khi chưa có định mức hoặc định mức chưa phù hợp thực tế.

Diễn đàn 02/10/2026
Ngành Nước miền Nam đối mặt “thách thức kép” về nguồn nước và phát triển đô thị

Ngành Nước miền Nam đối mặt “thách thức kép” về nguồn nước và phát triển đô thị

Biến đổi khí hậu và sự dịch chuyển nhanh chóng của không gian đô thị đang tạo ra những sức ép mới đối với hạ tầng cấp thoát nước miền Nam. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp ngành Nước không chỉ nâng cao năng lực quản trị, làm chủ công nghệ mà còn cần hành lang pháp lý đồng bộ hơn để tháo gỡ các nút thắt hiện thời.

TP.HCM đề xuất hạ ngưỡng lưu lượng nước thải phải quan trắc tự động

TP.HCM đề xuất hạ ngưỡng lưu lượng nước thải phải quan trắc tự động

Ngày 21/9/2026, tại Kỳ họp thứ Năm HĐND Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) khóa XI, một trong những nội dung triển khai Luật Phát triển đô thị được xem xét là đề xuất hạ ngưỡng lưu lượng nước thải phải quan trắc tự động, liên tục, nhằm mở rộng kiểm soát nguồn thải và bảo vệ nguồn nước mặt.

Tọa đàm Thúc đẩy đầu tư tư nhân và PPP trong ngành Nước

Tọa đàm Thúc đẩy đầu tư tư nhân và PPP trong ngành Nước

Chiều ngày 17/09/2026, trong khuôn khổ Tuần lễ ngành Nước Việt Nam (Vietnam Water Week 2026), tọa đàm với chủ đề “Thúc đẩy đầu tư tư nhân và PPP trong ngành Nước” đã diễn ra thành công tốt đẹp.

Chính sách 19/09/2026
Hà Nội lấy ý kiến về phương án thu tiền xử lý nước thải, dịch vụ thoát nước

Hà Nội lấy ý kiến về phương án thu tiền xử lý nước thải, dịch vụ thoát nước

UBND TP. Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Dự thảo Quyết định ban hành giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn thành phố. Theo đề xuất, khoản thu này sẽ được thực hiện cùng với tiền sử dụng nước sạch thông qua hóa đơn do đơn vị cấp nước phát hành.

Chính sách 30/08/2026
Cơ sở dữ liệu cấp thoát nước đô thị được triển khai trên toàn quốc

Cơ sở dữ liệu cấp thoát nước đô thị được triển khai trên toàn quốc

Cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị đã được triển khai tại 34 tỉnh, thành phố, bước đầu hình thành hệ thống thông tin tập trung về doanh nghiệp cấp nước, nhà máy nước sạch và nhà máy xử lý nước thải. Hệ thống đang được chuẩn hóa để chuyển từ vận hành thử nghiệm sang khai thác chính thức.

Chính sách 05/08/2026
Để Luật Cấp, Thoát nước trở thành động lực phát triển của ngành

Để Luật Cấp, Thoát nước trở thành động lực phát triển của ngành

Không chỉ hoàn thiện khung pháp lý, Luật Cấp, Thoát nước cần trở thành động lực thúc đẩy phát triển ngành trong giai đoạn mới. Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến, điều đó chỉ có thể đạt được khi dự thảo Luật giải quyết được những vướng mắc từ thực tiễn và tạo cơ chế đủ mạnh cho quản lý,đầu tư, vận hành và khai thác.

Diễn đàn 23/07/2026
Bộ Công an đề xuất xử lý hình sự với tội danh về môi trường

Bộ Công an đề xuất xử lý hình sự với tội danh về môi trường

Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) 2026 do Bộ Công an chủ trì xây dựng đề xuất bổ sung quy định một số tội danh mới, trong đó có tội danh về môi trường. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu quả phòng ngừa, xử lý các hành vi gây ô nhiễm hiện nay.

Chính sách 21/07/2026
Top