Nhà máy nước thô liên vùng đầu tiên ở miền Tây, bước đi tiên phong ứng phó hạn, mặn

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công nhà máy nước thô liên vùng Đồng Tháp – Tây Ninh – Vĩnh Long.

Công trình chiến lược ứng phó biến đổi khí hậu

Sáng 24/10, tại xã Kim Sơn, tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp phối hợp cùng Công ty TNHH nước thô DNP - Sông Tiền tổ chức lễ khởi công Dự án Nhà máy nước thô liên vùng Đồng Tháp - Tây Ninh - Vĩnh Long.

Tới dự buổi lễ có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn, đại diện Văn phòng Chính phủ, lãnh đạo các tỉnh Đồng Tháp, Tây Ninh, Vĩnh Long. Thay mặt Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, Chủ tịch Nguyễn Ngọc Điệp tham dự.

Dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.820 tỷ đồng, công suất thiết kế 600.000 m³/ngày đêm, trong đó giai đoạn 1 đạt 300.000 m³/ngày đêm, dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành vào quý IV/2026.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đánh giá cao DNP Water và Samsung E&A vì đã chủ động nghiên cứu, đề xuất và triển khai mô hình cấp nước liên vùng đầu tiên tại ĐBSCL.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn nhấn mạnh: Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng kinh tế - nông nghiệp trọng điểm của cả nước, song cũng là khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và suy giảm nguồn nước ngọt. Trong bối cảnh đó, việc hình thành hệ thống cấp nước liên vùng giữa ba tỉnh Đồng Tháp, Tây Ninh và Vĩnh Long mang ý nghĩa chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chung tay bảo vệ nguồn nước, hướng đến phát triển bền vững vùng châu thổ.

Theo Thứ trưởng, đây không chỉ là một công trình hạ tầng kỹ thuật thuần túy mà còn là biểu tượng của tinh thần liên kết vùng, sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và doanh nghiệp. "Nhà máy nước thô liên vùng là minh chứng cụ thể cho cách tiếp cận phát triển xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm an ninh nguồn nước, một trong những ưu tiên hàng đầu mà Chính phủ Việt Nam đã đặt ra", ông Nguyễn Tường Văn khẳng định.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cho biết thêm, Bộ Xây dựng đang xây dựng Chiến lược cấp nước an toàn, bền vững đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó chú trọng phát triển các hệ thống cấp nước liên vùng, tận dụng tối đa nguồn nước mặt ổn định, giảm phụ thuộc vào khai thác nước ngầm. Bộ Xây dựng khuyến khích ứng dụng công nghệ hiện đại, chuyển đổi số trong quản lý vận hành, đồng thời huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa để hình thành các doanh nghiệp hạ tầng nước đủ năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Thứ trưởng đánh giá cao DNP Water và Samsung E&A vì đã chủ động nghiên cứu, đề xuất và triển khai mô hình cấp nước liên vùng đầu tiên tại ĐBSCL. Công trình này không chỉ góp phần thực thi các quy hoạch quốc gia mà còn mở ra hướng đi mới cho hợp tác quốc tế trong lĩnh vực cấp nước, quản lý tài nguyên nước và thích ứng biến đổi khí hậu.

Giải "cơn khát" nước ngọt cho hàng triệu người dân

Nhà máy nước thô liên vùng Đồng Tháp - Tây Ninh - Vĩnh Long được lãnh đạo các tỉnh thành trong vùng ĐBSC đánh giá là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực đảm bảo an ninh nguồn nước của địa phương và toàn vùng. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Thành Diệu nhấn mạnh: "Những năm qua, Đồng Tháp cùng nhiều tỉnh vùng hạ lưu sông Tiền, sông Hậu thường xuyên thiếu nước ngọt phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Việc khởi công nhà máy nước thô công suất lớn không chỉ giải quyết bài toán cấp nước mà còn góp phần ổn định đời sống dân cư, phát triển kinh tế - xã hội vùng".

Ông Nguyễn Thành Diệu cũng cho biết, Đồng Tháp đang đồng thời triển khai các công trình kiểm soát mặn như cống Trà Tân và cống 26/3, với tổng kinh phí 130 tỷ đồng, nhằm khép kín hệ thống ngăn mặn trên sông Tiền. Khi nhà máy nước thô đi vào hoạt động, Đồng Tháp cùng các tỉnh Tây Ninh và Vĩnh Long sẽ cơ bản được bảo đảm nguồn nước ngọt ổn định, phục vụ cho hơn 2 triệu người dân và hàng loạt khu công nghiệp trọng điểm.

Ông Hoàng Minh Hùng, Chủ tịch HĐQT DNP Water.

Theo ông Hoàng Minh Hùng, Chủ tịch HĐQT DNP Water, dự án được quy hoạch với hệ thống trạm bơm chính và tuyến ống dài khoảng 115 km, dẫn nước thô không nhiễm mặn từ sông Tiền và kênh Nguyễn Tấn Thành đến các nhà máy nước sạch hiện hữu tại ba tỉnh. Giai đoạn 1 có công suất 300.000 m³/ngày đêm, khi hoàn thành sẽ cung cấp nước sạch cho hơn 2 triệu người dân, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, sản xuất và công nghiệp.

Giai đoạn 2, dự án dự kiến mở rộng tuyến ống và trạm bơm từ khu vực Cái Bè - cầu Mỹ Thuận, nâng tổng công suất lên 600.000 m³/ngày đêm, hình thành mạch truyền dẫn nước ngọt liên hoàn giữa các tỉnh khu vực sông Tiền. Dự án được định hướng sử dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và thân thiện môi trường, phù hợp với mục tiêu giảm phát thải ròng bằng "0" đến năm 2050 của Việt Nam.

Hướng tới mạng lưới cấp nước liên hoàn vùng ĐBSCL

Đại diện DNP Water cho biết, sau Nhà máy nước thô liên vùng Đồng Tháp - Tây Ninh - Vĩnh Long, doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu Dự án Nhà máy nước thô Tây Nam sông Hậu, dự kiến trình trong tháng 12/2025. Dự án này nhằm khai thác và truyền dẫn nguồn nước từ thượng nguồn sông Hậu đến các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng và Cần Thơ, thay thế dần việc khai thác nước ngầm đang suy giảm nghiêm trọng.

Dự án mới được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng đảm bảo an ninh nguồn nước cho khu vực bán đảo Cà Mau, nơi chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún nền đất. Đây là bước tiếp nối chiến lược thực hiện Quy hoạch tổng thể phát triển bền vững ĐBSCL thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 và Quy hoạch tài nguyên nước quốc gia do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Sự kiện khởi công Nhà máy nước thô liên vùng Đồng Tháp - Tây Ninh - Vĩnh Long không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật và kinh tế, mà còn thể hiện tầm nhìn chính sách và quyết tâm liên kết vùng trong quản lý tài nguyên nước. Với quy mô đầu tư lớn, ứng dụng công nghệ tiên tiến và định hướng phát triển xanh, công trình hứa hẹn tạo nền tảng cho mô hình cấp nước bền vững, thích ứng khí hậu và góp phần hiện thực hóa mục tiêu "Đảm bảo an ninh nguồn nước, phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long".

Trung Kiên