Tiếp đà xây dựng kế hoạch hành động về bình đẳng giới tại ngành Nước Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030

Các diễn giả thảo luận tại Hội nghị Xây dựng Chiến lược và Công bố kết quả nghiên cứu Bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam.

Ngành Nước - điểm sáng về bình đẳng giới

Trong bức tranh chung của nền kinh tế, ngành Nước được đánh giá là một trong những lĩnh vực có nhiều tiến bộ về bình đẳng giới.

Tại "Hội nghị Xây dựng Chiến lược và Công bố kết quả nghiên cứu Bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam" vừa diễn ra ngày 23/3, các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp đã tập trung thảo luận về những kết quả đạt được cũng như các tồn tại cần khắc phục, qua đó đề xuất giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong thời gian tới.

Phát biểu tại hội nghị, bà Phạm Chi Lan - Chuyên gia tư vấn kinh tế, nguyên Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nhấn mạnh: "Ngành Nước là một trong những ngành tiên tiến về góc độ bình đẳng giới."

Bà Phạm Chi Lan cho rằng, tỷ lệ phụ nữ tham gia và giữ vị trí lãnh đạo trong ngành Nước cao hơn so với nhiều lĩnh vực như điện, giao thông… Qua đó, phản ánh những chuyển biến tích cực trong việc thúc đẩy bình đẳng giới.

Không chỉ tại Việt Nam, trên thế giới, ngành Nước cũng thu hút đông đảo lao động nữ nhờ tính chất công việc phù hợp với kỹ năng và đặc điểm thể lực của phụ nữ. Lợi thế này cần tiếp tục được phát huy trong thời gian tới, nữ chuyên gia khẳng định.

Để tăng cường vai trò của phụ nữ trong ngành Nước, bà Phạm Chi Lan khuyến nghị 3 nhóm giải pháp trọng tâm: (1) Đẩy mạnh giáo dục, đặc biệt từ bậc mầm non, nhằm hình thành ý thức bảo vệ và tiết kiệm nước; (2) Tăng cường phối hợp truyền thông về môi trường gắn với mục tiêu phát triển bền vững; (3) Mở rộng hợp tác quốc tế về các chương trình dành cho phụ nữ trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Đồng thời, cần khuyến khích lồng ghép yếu tố giới vào Chỉ số ESG (Environmental, Social, Governance) - bộ tiêu chuẩn đo lường các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị, qua đó đánh giá mức độ phát triển bền vững và tác động của doanh nghiệp.

Lồng ghép yếu tố giới trong xây dựng pháp luật

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Đặng Anh Thư - Phó Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) đánh giá cao sáng kiến tổ chức hội nghị về giới của Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) với cách tiếp cận thực tiễn, từ dưới lên trên.

Theo bà Đặng Anh Thư, yếu tố giới và bình đẳng giới đã được lồng ghép trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam, thể hiện qua Hiến pháp, Luật Bình đẳng giới cũng như các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Đối với riêng ngành Nước, quá trình xây dựng Luật Cấp Thoát nước trong những năm qua cũng chú trọng tích hợp nội dung về giới ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Thành phần ban soạn thảo và tổ biên tập có sự tham gia của cả nam và nữ, với nhận thức rõ ràng về bình đẳng giới. Song song với đó, việc xây dựng chính sách và văn bản pháp luật luôn quan tâm, lồng ghép khía cạnh giới sao cho phù hợp với vai trò quan trọng của phụ nữ trong gia đình và xã hội.

Doanh nghiệp chủ động thúc đẩy bình đẳng giới

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Lê Quang Minh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cấp nước Huế (HueWACO) cho biết, các kết quả nghiên cứu về bình đẳng giới trong ngành Nước do VWSA và ADB công bố đã cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạch định chính sách nhân sự và chiến lược phát triển.

Theo ông Lê Quang Minh, điểm đáng chú ý là các số liệu được xây dựng công phu, chi tiết, phản ánh tương đối toàn diện thực trạng bình đẳng giới trong ngành. Thực tế, trước đây nhiều doanh nghiệp ngành Nước tại Việt Nam chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ.

Trong quá trình tổ chức hoạt động, HueWACO kiên trì nguyên tắc “bình đẳng để tạo cơ hội cho người có năng lực”. Công tác bổ nhiệm, sử dụng cán bộ được thực hiện trên cơ sở đúng người, đúng việc; đồng thời có sự ưu tiên hợp lý trong những trường hợp tương đương về năng lực, như ưu tiên cán bộ trẻ, cán bộ nữ nhằm tạo nguồn phát triển lâu dài.

Tại Công ty CP Cấp nước Huế, nhiều vị trí chủ chốt hiện do nữ đảm nhiệm, như trưởng phòng Tổ chức nhân sự, trưởng phòng Kế hoạch phát triển. Thực tiễn này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của nữ cán bộ trong công tác điều hành và hoạch định chiến lược công ty.

Chia sẻ tại hội nghị, ông Lê Quang Minh cho rằng, bình đẳng giới cần được đặt trong mối liên hệ với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, cần có thêm các nghiên cứu định lượng làm rõ tác động của bình đẳng giới tới năng suất lao động, doanh thu và lợi nhuận, qua đó góp phần định hướng quyết định của đội ngũ lãnh đạo.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp chú trọng đào tạo, luân chuyển và phát triển nguồn nhân lực nữ trong chiến lược dài hạn. Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, việc xác định mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn, từng mốc thời gian là rất cần thiết.

Đáng chú ý, ông Lê Quang Minh cũng đề xuất lựa chọn một số doanh nghiệp trong Ngành để thí điểm mô hình thực hiện tốt bình đẳng giới gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh. Các mô hình này sẽ tạo minh chứng thực tiễn, góp phần lan tỏa và nâng cao nhận thức trong toàn ngành, đặc biệt đối với đội ngũ lãnh đạo.

Ngoài ra, việc tăng cường chia sẻ kinh nghiệm thông qua các diễn đàn chuyên ngành như Tuần lễ ngành Nước Việt Nam hay các hội nghị của VWSA được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nhân rộng các điển hình tiên tiến.

Các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp cho rằng, để thúc đẩy bình đẳng giới một cách thực chất, ngành Nước cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể cho giai đoạn 2026 - 2030.

Với vai trò của VWSA cùng sự đồng hành của ADB, các đại biểu kỳ vọng ngành Nước sẽ tiếp tục đạt thêm nhiều kết quả nổi bật, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển ngành Nước bền vững, bao trùm.

Trong khuôn khổ “Hội nghị Xây dựng Chiến lược và Công bố kết quả nghiên cứu Bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam”, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam đã vinh danh GS. TS Trần Thị Việt Nga - Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, nhà khoa học nữ vừa được trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025.

Việc vinh danh không chỉ ghi nhận những đóng góp nổi bật của bà trong lĩnh vực khoa học và công nghệ môi trường, mà còn thể hiện sự trân trọng đối với vai trò của nữ trí thức trong ngành Nước. Đồng thời, đây cũng là hoạt động có ý nghĩa lan tỏa, góp phần khích lệ đội ngũ nữ cán bộ, nhà khoa học tiếp tục phát huy năng lực, đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành và của đất nước.

Khiêm Anh