Hải Phòng giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về thoát nước và xử lý nước thải

Tham gia Đoàn giám sát có ông Lã Thanh Tân, Ủy viên Thành ủy, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố, Trưởng Đoàn giám sát; đại diện Công an thành phố, Sở Xây dựng, Sở Tài chính, Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tư pháp thành phố Hải Phòng. Tham dự buổi làm việc còn có ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) và bà Hạ Thanh Hằng, Phó Chủ tịch VWSA.

Hoạt động giám sát được thực hiện theo Kế hoạch số 05/KH-ĐĐBQH ngày 01/6/2026 của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng về triển khai thực hiện Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2026 và Thông báo số 38/TB-ĐĐBQH ngày 01/10/2026 về tổ chức giám sát tại Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng.

Những vấn đề đặt ra từ thực tiễn

Buổi làm việc tập trung đánh giá tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về thoát nước và xử lý nước thải trong giai đoạn 2024 - 2026; qua đó làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và các vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trong thực tiễn quản lý, đầu tư và vận hành hệ thống thoát nước, xử lý nước thải.

VWSA được mời tham gia buổi làm việc nhằm trao đổi, tham vấn các nội dung liên quan đến thực tiễn triển khai chính sách, pháp luật trong lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải. Đây cũng là dịp để các cơ quan quản lý, đơn vị chuyên ngành và tổ chức nghề nghiệp trao đổi về những vấn đề đặt ra từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp thoát nước đô thị.

Đáng chú ý, hoạt động giám sát diễn ra trong thời điểm ngành cấp, thoát nước đang tham gia quá trình xây dựng hồ sơ dự án Luật Cấp, thoát nước. Những kết quả, kiến nghị và vấn đề phát sinh từ thực tiễn tại các địa phương, doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ góp phần cung cấp thêm cơ sở thực tiễn cho quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật về cấp, thoát nước.

Tại buổi làm việc, ông Phạm Quang Quỳnh, Chủ tịch Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng, báo cáo tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về thoát nước và xử lý nước thải giai đoạn 2024 - 2026. Báo cáo cũng nêu kết quả hoạt động của Công ty từ ngày 01/01/2024 đến 30/6/2026, mục tiêu tăng trưởng và các giải pháp thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030.

Theo báo cáo, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng đã triển khai tốt các công tác quản lý, vận hành, bảo dưỡng thường xuyên hệ thống thoát nước của thành phố. Trong đó đặc biệt chú trọng đến các công tác phòng chống mưa bão, chống ngập lụt và ô nhiễm môi trường. Qua những trận mưa, bão năm 2025 - 2026 và những ngày nắng nóng cục bộ của mùa hè vừa qua đã cho thấy hiệu quả rõ rệt.

Tuy nhiên, công tác thoát nước và xử lý nước thải tại Hải Phòng vẫn đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt hệ thống pháp luật hiện hành vẫn còn phân tán ở nhiều luật, nghị định và các văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, chưa hình thành một khuôn khổ pháp lý thống nhất. Do đó yêu cầu cần ban hành Luật Cấp, thoát nước; các văn bản hướng dẫn dưới luật nhằm đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật mới và phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Lã Thanh Tân, Ủy viên Thành ủy, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố, Trưởng Đoàn giám sát, đánh giá cao những kết quả Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng đã đạt được trong giai đoạn 2024 - 2026. Đặc biệt, thời gian qua, các điểm ngập trên địa bàn từng bước được kiểm soát, góp phần bảo đảm giao thông, hoạt động sản xuất, kinh doanh và xây dựng hình ảnh Hải Phòng phát triển, văn minh.

Ông Lã Thanh Tân nhấn mạnh đến yêu cầu chuyển từ tư duy chống ngập sang quản trị rủi ro; tăng cường dự báo, chủ động ứng phó và phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân. Về phía thành phố cũng cần tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, cơ chế giá, thể chế và bố trí nguồn lực. Trong quá trình xây dựng Luật Cấp, thoát nước và hoàn thiện hệ thống chính sách, các vấn đề giao thoa với quy định pháp luật về xây dựng, bảo vệ môi trường cũng cần được xử lý. Mục tiêu được đặt ra là phát triển nhanh nhưng bền vững, trong đó công tác thoát nước, xử lý nước thải phải được gắn với quy hoạch đô thị, năng lực hạ tầng và yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu. 

Trưởng Đoàn giám sát đề nghị Công ty tổng hợp báo cáo, giải trình và trả lời đầy đủ các nội dung Đoàn đại biểu Quốc hội đặt ra.

Trao đổi tại buổi làm việc, ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch VWSA cho rằng, Hải Phòng hiện vẫn còn thiếu hệ thống hồ điều hòa, trong khi năng lực thu gom, xử lý nước thải chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển đô thị. Một số công trình thoát nước đã xuống cấp; tiến độ đầu tư còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong khi công tác vận hành giữa các hệ thống chưa thực sự đồng bộ.

Theo Chủ tịch VWSA, nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm hiện vẫn chủ yếu vận hành với công nghệ truyền thống và chưa được đầu tư hiện đại hóa đồng bộ. Đây là một trong những vấn đề cần được quan tâm trong quá trình nâng cao năng lực xử lý nước thải của thành phố. 

Theo ông Nguyễn Ngọc Điệp, chuyển đổi số trong lĩnh vực thoát nước cần bắt đầu từ dữ liệu. Muốn quản lý, vận hành hiệu quả hệ thống thoát nước đô thị cần xây dựng được cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác, có khả năng kết nối và khai thác phục vụ công tác quản lý, dự báo, điều hành.

Hải Phòng đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nước thải được xử lý lên 70%

Thông tin tại buổi làm việc, đại diện Sở Xây dựng thành phố Hải Phòng cho biết, Sở đang phối hợp với Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng xây dựng các phương án thoát nước và xử lý nước thải trên phạm vi toàn thành phố, với mục tiêu nâng tỷ lệ nước thải được xử lý từ khoảng 40% hiện nay lên 70%.

Nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm hiện có công suất 36.000 m³/ngày đêm. Thành phố sẽ tiếp tục triển khai mở rộng nhà máy giai đoạn 2, dự kiến nâng công suất lên 72.000 m³/ngày đêm. Việc mở rộng được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực xử lý nước thải cho khu vực đô thị Hải Phòng.

Theo Sở Xây dựng, một trong những thách thức hiện nay là tốc độ phát triển đô thị đang nhanh hơn tốc độ phát triển hạ tầng, trong đó có hạ tầng thoát nước. Đây không chỉ là vấn đề riêng của Hải Phòng mà tại nhiều đô thị, trong quá trình mở rộng không gian và gia tăng dân số cũng diễn ra tình trạng này.

Về cơ chế tài chính cho hoạt động thoát nước, thành phố đã thực hiện thu giá dịch vụ thoát nước, cơ bản đáp ứng chi phí vận hành, duy tu hệ thống. Riêng trong năm 2025, ngân sách thành phố bổ sung 45 tỷ đồng để xử lý các sự cố liên quan đến hệ thống thoát nước.

Về lâu dài, Hải Phòng đang triển khai các giải pháp nhằm tăng khả năng chống chịu trước tình trạng ngập úng và tác động của biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu từng bước khắc phục tình trạng ngập lụt.

Liên quan đến giá dịch vụ thoát nước, đại diện Sở Xây dựng cho biết để thống nhất giá dịch vụ giữa khu vực phía Đông và phía Tây sau quá trình hợp nhất địa giới hành chính Hải Phòng và Hải Dương, thành phố đã ban hành Quyết định số 71/2026/QĐ-UBND về giá dịch vụ thoát nước. Quyết định trên có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2027.

Buổi giám sát cho thấy yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện chính sách, đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực quản lý, vận hành hệ thống thoát nước, xử lý nước thải tại Hải Phòng. Thành phố cần nâng tỷ lệ xử lý nước thải, hiện đại hóa công nghệ và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý. Các giải pháp này cần gắn với quản trị rủi ro ngập lụt và hoàn thiện cơ chế tài chính, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu thoát nước và xử lý nước thải trong quá trình đô thị hóa. Các nội dung trao đổi tại buổi giám sát sẽ là cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng, hoàn thiện Luật Cấp, thoát nước. Qua đó, quá trình xây dựng luật có thêm căn cứ để hình thành hành lang pháp lý thống nhất, đồng bộ, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước.

Lâm Bình – Hà Thắm