Thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước: Dấu ấn hợp tác giữa VWSA và ADB

Những năm gần đây, quan hệ hợp tác giữa VWSA và ADB đã tạo nên những bước tiến quan trọng trong thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam. Trên cơ sở ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác tại Bình Dương (cũ), hai bên đã triển khai khảo sát thực tiễn tại các doanh nghiệp và công bố báo cáo chuyên đề năm 2026. Chuỗi hoạt động hợp tác đã góp phần cung cấp cơ sở dữ liệu và khuyến nghị chính sách cho việc xây dựng một ngành Nước phát triển bền vững và bao trùm.

Từ dấu ấn Bình Dương…

Ngày 28/9/2023 tại Bình Dương (cũ), VWSA và ADB đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm thúc đẩy các chính sách bao trùm giới trong ngành Nước Việt Nam. Nội dung hợp tác tập trung vào tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ, thúc đẩy môi trường làm việc bình đẳng và lồng ghép yếu tố giới trong hoạt động của Hội cũng như các doanh nghiệp hội viên.

Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các cam kết của Việt Nam về bình đẳng giới, đồng thời thể hiện vai trò đồng hành của các tổ chức quốc tế trong quá trình phát triển bền vững của ngành hạ tầng thiết yếu.

Theo ông Yevgeniy Zhukov - Tổng Vụ trưởng Vụ Biến đổi Khí hậu và Phát triển Bền vững (ADB), tiếp cận nguồn nước sạch có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia. Tuy nhiên, việc tiếp cận nước đang phải đối mặt với những thách thức do biến đổi khí hậu và các hoạt động kinh tế gây ô nhiễm và suy giảm tài nguyên nước.

Ông Yevgeniy Zhukov cho rằng, Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu, vì vậy ngành Nước cần triển khai các chiến lược đổi mới sáng tạo, đồng thời phát huy tối đa nguồn lực con người. Trong đó, phụ nữ là một nguồn lực còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác đầy đủ.

“Phụ nữ chiếm một phần ba lực lượng lao động, nhưng vẫn chưa đại diện đầy đủ trong cấp quản lý, đặc biệt trong các vị trí kỹ thuật và chiến lược. Việc thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo có thể góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, các công ty cấp nước của Việt Nam có thể thúc đẩy tăng trưởng, củng cố khả năng chống chịu và bảo đảm tính bền vững”, ông Yevgeniy Zhukov nhận định.

Khảo sát thực tiễn bằng bộ công cụ GEARS

Trên cơ sở Biên bản ghi nhớ, giai đoạn 2024 - 2025, VWSA và ADB đã thực hiện chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm đánh giá thực trạng bình đẳng giới trong ngành Nước Việt Nam.

Tổ công tác về giới do TS. Hạ Thúy Hạnh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cấp Thoát nước và Môi trường (thuộc VWSA) làm trưởng đoàn đã tiến hành khảo sát thực địa tại nhiều doanh nghiệp cấp thoát nước trên cả nước. Các đơn vị tham gia khảo sát tiêu biểu gồm Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh, Công ty CP Cấp nước Đồng Nai, Công ty CP Cấp Thoát nước Tuyên Quang, Công ty CP Cấp Thoát nước và Môi trường Kiến Tường… Tổng cộng 45 công ty cấp nước đã tham gia khảo sát, phản ánh sự đa dạng về quy mô doanh nghiệp và loại hình sở hữu trong hệ thống hội viên của VWSA.

Trong quá trình nghiên cứu, nhóm chuyên gia đã sử dụng bộ công cụ khảo sát chuyên sâu GEARS do Workplace Gender Equality Agency phát triển và được Vietnam Business Coalition for Women’s Empowerment điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Việc áp dụng bộ công cụ này giúp bảo đảm tính hệ thống và khách quan trong đánh giá, đồng thời tạo điều kiện tham chiếu với kinh nghiệm quốc tế.

Bên cạnh khảo sát thực địa, nội dung bình đẳng giới cũng được lồng ghép trong nhiều diễn đàn chuyên môn của ngành. Đáng chú ý, trong khuôn khổ Tuần lễ ngành Nước Việt Nam năm 2024 và 2025, các hội thảo chuyên đề do VWSA và ADB phối hợp tổ chức đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp. Những ý kiến trao đổi tại các diễn đàn này đã góp phần bổ sung góc nhìn thực tiễn cho quá trình nghiên cứu.

Công bố Báo cáo về Giới

Từ dữ liệu khảo sát và tham vấn, nhóm nghiên cứu đã hệ thống hóa, phân tích và xây dựng báo cáo “Xác định khoảng trống và cơ hội để thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam”. Báo cáo được công bố vào tháng 3/2026 tại Huế.

Ấn phẩm là kết quả hợp tác giữa ADB và VWSA, được tài trợ bởi tiểu dự án Hỗ trợ kỹ thuật của ADB nhằm Tăng cường Thực hành và Quan hệ đối tác về giới trong các hoạt động tài trợ tư nhân, thuộc dự án Hỗ trợ kỹ thuật Lồng ghép giới và các sáng kiến về giới trong các hoạt động tài trợ tư nhân.

Báo cáo tập trung vào 5 nhóm nội dung chính: (1) chính sách và thực tiễn về phòng ngừa, xử lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc; (2) khung pháp lý về bình đẳng giới trong lĩnh vực nước; (3) thực trạng tham gia và lãnh đạo của phụ nữ trong các công ty cấp nước; (4) các khoảng cách và cơ hội cải thiện; và (5) khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy tiến bộ giới trong toàn ngành.

Quá trình xây dựng báo cáo có sự tham gia của nhiều chuyên gia quốc tế và trong nước như bà Amanda Anne Satterly - Chuyên gia phát triển xã hội của (ADB), bà Kathy Mulville - Chuyên gia tư vấn (ADB), và bà Châu Mỹ Linh - Chuyên gia bình đẳng giới. Đồng thời, nhóm nghiên cứu cũng nhận được sự hỗ trợ chuyên môn và định hướng chính sách từ TS. Hạ Thúy Hạnh cùng lãnh đạo VWSA.

Mở rộng hợp tác vì sự phát triển bền vững

Theo ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch VWSA, thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước không chỉ là yêu cầu pháp lý hay giá trị nhân văn mà còn là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ. Khi phụ nữ có cơ hội tham gia nhiều hơn vào các vị trí quản lý và kỹ thuật, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn lực sáng tạo và góc nhìn đa chiều, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và khả năng thích ứng với những thách thức mới.

“Thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước cần sự chung tay của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và toàn xã hội. Sự hợp tác giữa VWSA và ADB thời gian qua là minh chứng cho vai trò quan trọng của hợp tác quốc tế trong việc thúc đẩy những giá trị phát triển bền vững”, ông Nguyễn Ngọc Điệp nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, VWSA kỳ vọng tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của ADB trong giai đoạn 2026 - 2030 nhằm mở rộng các sáng kiến thúc đẩy bình đẳng giới trong doanh nghiệp ngành Nước.

Chuỗi hoạt động hợp tác giữa VWSA và ADB không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về bình đẳng giới trong ngành nước mà còn tạo cơ sở dữ liệu và khuyến nghị chính sách quan trọng cho quá trình hoạch định chiến lược phát triển. Qua đó, ngành Nước Việt Nam từng bước hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, bao trùm và thích ứng hiệu quả với những thách thức của tương lai.

Khiêm Anh