Quản lý Tài nguyên Nước tích hợp toàn diện

12/03/2020 00:00

Việc tăng cường năng lực quản lý hạn hán tích hợp, tiếp cận quản lý lũ tích hợp hướng tới quản lý và phát triển bền vững, hiệu quả các nguồn nước đang dần cạn kiệt trên toàn thế giới và đối ph ó với các nhu cầu đang dần bị xung đột.

Việc tăng cường năng lực quản lý hạn hán tích hợp, tiếp cận quản lý lũ tích hợp hướng tới quản lý và phát triển bền vững, hiệu quả các nguồn nước đang dần cạn kiệt trên toàn thế giới và đối phó với các nhu cầu đang dần bị xung đột.
 
Hạn hán là thảm họa thiên nhiên gây tốn kém nhất thế giới

Dữ liệu, thông tin khí hậu – nền tảng quản lý nguồn cung cấp nước mặt

Biến đổi khí hậu do con người gây ra, cũng như những thay đổi của khí hậu xảy ra tự nhiên, gây ra những hiện tượng như El Nino và La Nina, đều có ảnh hưởng lớn đến nước. Các hiểm họa liên quan đến nước như hạn hán và lũ lụt đang trở nên nghiêm trọng hơn, và một phần lớn của lượng mưa hàng năm hiện đang tập trung và các đợt mưa lớn thay vì trải đều ôn hòa trong suốt cả năm.

Ở nhiều nơi trên thế giới, hình thái mưa theo mùa đang trở nên thất thường hơn, ảnh hưởng đến an ninh lương thực và nông nghiệp, cũng như sinh kế của hàng triệu người gắn liền công việc và cuộc sống của mình với đồng ruộng.

Theo Ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu, khu vực nông thôn dự kiến sẽ bị chịu tác động lớn của nguồn cung cấp nước, an ninh lương thực, cơ sở hạ tầng và thu nhập từ nông nghiệp, bao gồm cả sự hoán đổi giữa các khu vực sản xuất cây lương thực và cây công nghiệp do biến đổi khí hậu.

Ở khu vực thành thị, biến đổi khí hậu được dự đoán sẽ làm gia tăng rủi ro cho người dân, tài sản, nền kinh tế và hệ sinh thái, bao gồm những rủi ro do bão và mưa lớn gây ra, lũ lụt tại khu vực ven biển và sâu trong đất liền, sạt lở đất, hạn hán, khan hiếm nước, nước biển dâng và nước dâng do bão.

Hầu hết các con sông và vùng nước ngọt trải rộng vượt qua biên giới giữa các quốc gia và quyết định của một quốc gia về quản lý tài nguyên nước thường có nhiều ảnh hưởng đối với các quốc gia khác. Chính điều đó làm cho nước trở thành nguồn cơn tiềm tàng cho cả hòa bình lẫn xung đột giữa các quốc gia láng giềng.

Chưa hết, nhiều quốc gia thiếu khả năng giám sát và phân tích dữ liệu liên quan. Điều này có nghĩa là các quyết định về các dự án cơ sở hạ tầng lớn như đập hoặc nhà máy thủy điện cũng như quy hoạch đô thị thường được đưa ra trên cơ sở thông tin lỗi thời hoặc không đầy đủ.

Cơ sở dữ liệu và thông tin khí hậu làm nền tảng cho quản lý nguồn cung cấp nước mặt và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Điều này bao gồm các tính toán về tần suất và thời gian của những đợt mưa lớn, lượng mưa lớn nhất có thể và dự báo lũ. Cơ sở dữ liệu hàng tuần, theo mùa và hàng năm và ở cấp quốc gia, khu vực và địa phương, đã trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Do đó, Khung kế hoạch toàn cầu về Dịch vụ Khí hậu của WMO coi nước là một trong những ưu tiên hàng đầu và tìm cách thúc đẩy phép tiếp cận Quản lý Tài nguyên Nước tích hợp toàn diện như là cách tốt nhất hướng tới quản lý và phát triển bền vững, hiệu quả các nguồn nước đang dần cạn kiệt trên toàn thế giới và để đối phó với các nhu cầu đang dần bị xung đột.

Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) và Hiệp hội Đối tác Nước Toàn cầu xây dựng trên các sáng kiến hiện có, bao gồm các chương trình tích hợp về quản lý lũ lụt và hạn hán. Một cách tiếp cận tích hợp, liên ngành để quản lý tài nguyên nước giữ vai trò quan trọng bởi vì đầu tư cho nước được phủ khắp trên nhiều tổ chức và các cấp chính quyền.

Tăng cường năng lực quản lý hạn hán tích hợp

Theo thống kê, hạn hán là thảm họa thiên nhiên gây tốn kém nhất thế giới, chiếm 6-8 tỷ đô la Mỹ hàng năm và ảnh hưởng đến nhiều người hơn bất kỳ loại hình thảm họa tự nhiên nào khác. Kể từ năm 1900, hơn 11 triệu người đã chết vì hạn hán và 2 tỷ người đã bị ảnh hưởng. Kể từ những năm 1970, diện tích đất bị khô hạn bởi hạn hán đã tăng gấp đôi, làm suy yếu sinh kế, đảo ngược lợi ích phát triển và làm gia tăng nghèo đói đối với hàng triệu người sinh sống phụ thuộc trực tiếp vào đất đai.
 

Hạn hán làm gia tăng đói nghèo

Mặc dù vậy, các nước trên thế giới đang thiếu các chính sách quản lý hạn hán hiệu quả. Ứng phó với hạn hán có xu hướng riêng lẻ và bị động, chứ chưa có sự chủ động cần thiết.

Trong bối cảnh đó, WMO và Các đối tác nước toàn cầu đưa ra chương trình quản lý hạn hán tích hợp (IDMP) nhằm đẩy mạnh hợp tác với nhiều đối tác để hỗ trợ các bên liên quan bằng cách cung cấp cho họ các hướng dẫn về chính sách và quản lý, chia sẻ các kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn tốt nhất nhằm tăng cường năng lực quản lý hạn hán tích hợp.

Sáng kiến này dựa trên 3 trụ cột: Hệ thống giám sát và cảnh báo sớm để giám sát các chỉ số hạn hán (lượng mưa, nhiệt độ, độ ẩm đất, thảm thực vật, dòng chảy và nước ngầm) và phân tích các chỉ số hạn hán, phổ biến bản tin dự báo hạn hán cho người dùng một cách kịp thời. Tiếp đó,  đánh giá tính dễ bị tổn thương và tác động trên cơ sở xem xét các yếu tố xã hội, kinh tế và môi trường để xác định mức độ nhạy cảm của cộng đồng đối với các rủi ro từ hạn hán. Cuối cùng là giảm nhẹ và ứng phó.

Tiếp cận quản lý lũ tích hợp

Nếu như hạn hán là thảm họa thiên nhiên gây tốn kém nhất thế giới thì lũ lụt là hiểm họa tự nhiên nguy hiểm nhất, xảy ra tại nhiều vùng lãnh thổ trên thế giới hàng năm. Trong những thập kỷ qua, thiệt hại do lũ lụt gây ra có xu hướng tăng theo cấp số nhân.
 

Lũ lụt là hiểm họa tự nhiên nguy hiểm nhất

Đây là hệ quả của tần suất mưa lớn ngày càng tăng, việc thay đổi sử dụng đất ở thượng nguồn và sự tập trung dân số và tài sản liên tục gia tăng ở các khu vực dễ bị lũ lụt. Việc xây dựng và triển khai kế hoạch quản lý lũ chưa đầy đủ và toàn diện sẽ làm cho ảnh hưởng của lũ lụt càng trở nên trầm trọng hơn.

Lũ lụt là một phần không thể thiếu trong chế độ tự nhiên của một dòng sông. Điều này có nghĩa là quản lý lũ lụt đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người dân và cơ sở hạ tầng khỏi lũ và lụt. Việc tích hợp các rủi ro lũ lụt vào việc quản lý tài nguyên nước là căn cứ hợp lý để thay đổi từ một cách tiếp cận tập trung độc lập - như kiểm soát lũ lụt - sang phương pháp tiếp cận quản lý lũ tích hợp. WMO đã đưa ra sáng kiến về Chương trình liên kết về quản lý lũ lụt, Hệ thống hướng dẫn lũ quét (FFGS).
 
-    Hàng năm, tình trạng mất an ninh nguồn nước gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu 500 tỷ đô la.
-    20 triệu người có khả năng bị tác động bởi lũ lụt với thiệt hại liên quan ước tính gần 80 tỷ USD.
Theo Báo Tài nguyên môi trường
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Luật Cấp, Thoát nước được mong đợi như "cơn mưa" sau hai thập kỷ "nắng hạn"

Luật Cấp, Thoát nước được mong đợi như "cơn mưa" sau hai thập kỷ "nắng hạn"

Sau hai thập kỷ chờ đợi, hồ sơ dự thảo Luật Cấp, Thoát nước đang được khẩn trương hoàn thiện, mang theo kỳ vọng tháo gỡ những vướng mắc, bất cập nảy sinh từ thực tiễn quản lý và vận hành ngành Nước.

Diễn đàn 11/11/2026
ESG trong ngành Cấp Thoát nước: Từ nhận thức đến hành động

ESG trong ngành Cấp Thoát nước: Từ nhận thức đến hành động

Từ bảo vệ nguồn nước, tiết kiệm năng lượng đến nâng cao chất lượng dịch vụ và minh bạch quản trị, nhiều doanh nghiệp cấp thoát nước đã thực hiện các nội dung gắn với ESG trong hoạt động hằng ngày. Tuy nhiên, việc nhận diện, đo lường và quản lý những yếu tố này một cách có hệ thống là những điều cần quan tâm.

Đưa Luật Tài nguyên nước vào cuộc sống: Chủ động nguồn nước, nâng cao hiệu quả vận hành

Đưa Luật Tài nguyên nước vào cuộc sống: Chủ động nguồn nước, nâng cao hiệu quả vận hành

Trước những biến động khó lường của nguồn nước và thời tiết, việc chủ động dự báo, phân phối và phối hợp vận hành hồ chứa trên toàn lưu vực có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm an toàn an ninh nguồn nước. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong quá trình đưa Luật Tài nguyên nước năm 2023 vào thực tiễn.

Cấp nước nông thôn Nam Định thành công từ mô hình doanh nghiệp sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới

Cấp nước nông thôn Nam Định thành công từ mô hình doanh nghiệp sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới

Từ quy mô ban đầu với 10 xã được cấp nước, Công ty CP Cấp nước nông thôn Nam Định từng bước mở rộng mạng lưới, gia tăng công suất và số lượng khách hàng. Sau gần hai thập kỷ phát triển, doanh nghiệp đang đứng trước yêu cầu tiếp tục hiện đại hóa quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả vận hành.

Biểu giá nước và quản trị vận hành tại SENDAI: Gợi mở về tự chủ tài chính và đầu tư hạ tầng cấp nước

Biểu giá nước và quản trị vận hành tại SENDAI: Gợi mở về tự chủ tài chính và đầu tư hạ tầng cấp nước

Kinh nghiệm quản lý dịch vụ cấp, thoát nước tại Sendai (Nhật Bản) cho thấy cách tổ chức biểu giá, thu phí và quản lý doanh thu có vai trò quan trọng đối với tính minh bạch tài chính và hiệu quả vận hành. Thực tiễn này mang đến những gợi mở cho Việt Nam trong hoàn thiện cơ chế giá dịch vụ và nâng cao chất lượng quản lý.

Cần thêm hướng dẫn một số nội dung về định giá nước sạch trong Thông tư 145/2025/TT-BTC

Cần thêm hướng dẫn một số nội dung về định giá nước sạch trong Thông tư 145/2025/TT-BTC

Thông tư 145/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã bổ sung các hướng dẫn đặc thù khi áp dụng phương pháp định giá chung đối với nước sạch, góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động định giá nước. Tuy nhiên, để bảo đảm việc triển khai thống nhất, phù hợp với điều kiện thực tế, một số nội dung cần được trao đổi, hướng dẫn thêm.

Chính sách 09/10/2026
Hồ chứa Capilano: Từ nhu cầu đầu tư đến bảo vệ an toàn nguồn nước vùng Vancouver

Hồ chứa Capilano: Từ nhu cầu đầu tư đến bảo vệ an toàn nguồn nước vùng Vancouver

Capilano là một trong ba nguồn nước mặt chủ yếu của Metro Vancouver (Canada). Hồ chứa, đập Cleveland, lưu vực rừng núi, trạm bơm và nhà máy lọc nước tạo thành một chuỗi công trình liên hoàn, cung cấp nước cho hàng triệu cư dân.

HueWACO: Đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới hệ thống cấp nước thông minh

HueWACO: Đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới hệ thống cấp nước thông minh

Tại Vietnam Water Week 2026, Công ty Cổ phần Cấp nước Huế (HueWACO) đã mang đến câu chuyện chuyển đổi số của doanh nghiệp cấp nước gần 120 năm tuổi. Từ dịch vụ chăm sóc khách hàng, vận hành tự động hệ thống cấp nước đến quản trị điều hành số, doanh nghiệp đang từng bước xây dựng nền tảng cho hệ thống cấp nước thông minh và hiện đại.

Doanh nghiệp 29/09/2026
Lotus Greentech mang công nghệ xanh châu Âu đến Vietnam Water Week 2026

Lotus Greentech mang công nghệ xanh châu Âu đến Vietnam Water Week 2026

Tại Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026, Công ty Lotus Greentech đã mang tới những giải pháp công nghệ và thiết bị phục vụ cho 3 nhóm ngành: Nước, Xây dựng - Cơ điện và Nhựa - Tái chế.

Doanh nghiệp 29/09/2026
Top