Bảo đảm cấp nước an toàn cho Huế trong nhịp sống đô thị di sản

Nước sạch được phủ rộng từ đô thị đến nông thôn

Năm 2025 khép lại với nhiều thách thức đặt ra cho ngành Nước TP Huế. Áp lực đô thị hóa gia tăng, yêu cầu về chất lượng dịch vụ ngày càng cao và thời tiết diễn biến phức tạp với những đợt mưa lũ lớn, bất thường. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm cấp nước sạch an toàn, liên tục không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà trở thành một yêu cầu quản lý tổng hợp, gắn với tổ chức vận hành, đầu tư hạ tầng và khả năng thích ứng.

Theo ông Dương Quý Dương, Tổng Giám đốc Công ty CP Cấp nước Huế (HueWACO), hiện nay đơn vị đang vận hành mạng lưới đường ống dài hơn 5.400 km, trải rộng từ khu vực đồng bằng đến miền núi, ven biển và bãi ngang. Trên toàn hệ thống có 30 nhà máy xử lý nước, trong đó có 7 nhà máy lớn với công suất từ 5.000 - 82.500 m3/ngày đêm. Đây là nền tảng quan trọng để bảo đảm cấp nước cho toàn thành phố.

Từ hệ thống hạ tầng này, HueWACO đang cấp nước cho hơn 1,2 triệu người dân, đạt gần 98% dân số toàn thành phố. Riêng khu vực nông thôn, số người được cấp nước là hơn 419.000/442.000 nhân khẩu, đạt tỷ lệ bao phủ gần 95%.

Sinh sống tại phường Phú Hội, bà Nguyễn Thị Lệ chia sẻ rằng nhiều năm trở lại đây, nguồn nước sinh hoạt của gia đình luôn ổn định, kể cả vào mùa cao điểm nắng nóng. Theo bà, điều dễ nhận thấy nhất là nước trong, mùi vị không thay đổi và sinh hoạt hàng ngày không còn phải lo tích trữ như trước. Cảm nhận ấy phản ánh trực tiếp hiệu quả của việc mở rộng và vận hành ổn định hệ thống cấp nước đô thị.

Cụ thể, trong năm 2025, hệ thống cấp nước trên địa bàn TP Huế tiếp tục được duy trì vận hành an toàn, liên tục ở cả khu vực đô thị và nông thôn cùng với chất lượng dịch vụ không ngừng được nâng cao. Tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch do HueWACO đảm nhận đạt 97,89% (trong mục tiêu 100% dân số sử dụng nước sạch, HueWACO đảm nhận 99%). Tổng số đấu nối toàn thành phố vượt mốc 315.000 đấu nối, cho thấy mức độ mở rộng ổn định của mạng lưới cấp nước.

Không chỉ tập trung vào khu vực đô thị, HueWACO tiếp tục triển khai dự án cấp nước nông thôn giai đoạn từ năm 2021 - 2025. Theo đó, HueWACO khẩn trương hoàn thiện và đưa vào vận hành các hạng mục tại khu vực miền núi, nông thôn ở A Lưới, Phú Lộc. Việc đầu tư này từng bước nâng cao tỷ lệ tiếp cận nước sạch tại các địa bàn còn khó khăn, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt và sức khỏe cộng đồng.

Theo lãnh đạo HueWACO, nhằm nâng cao năng lực cấp nước, đáp ứng nhu cầu phát triển trung và dài hạn của thành phố, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm. Trong đó, dự án nâng công suất Nhà máy xử lý nước sạch Phong Thu đạt 24.000 m3/ngày đêm đang được triển khai, với việc lắp đặt bổ sung cụm xử lý lắng lamella và lọc tự rửa công suất 6.000 m3/ngày đêm cùng các hạng mục phụ trợ liên quan.

Đồng thời, HueWACO chủ động chuẩn bị các thủ tục cần thiết để đầu tư Dự án Nhà máy xử lý nước sạch Vạn Niên giai đoạn 2, nâng tổng công suất lên 120.000 m3/ngày đêm. Dự án này được xác định là cơ sở quan trọng nhằm bảo đảm cấp nước an toàn, ổn định cho khu vực trung tâm và các vùng đô thị mở rộng của thành phố Huế trong những năm tới.

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác quản lý và kiểm soát chất lượng nước tiếp tục được chú trọng, triển khai đồng bộ từ nguồn nước thô, quá trình xử lý tại nhà máy đến mạng lưới phân phối và các điểm cấp nước cho khách hàng. Việc giám sát chất lượng nước được duy trì thường xuyên, bảo đảm các chỉ tiêu chất lượng nước sạch đáp ứng đầy đủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-1:2018/BYT và Quy chuẩn địa phương QCĐP 01:2022/TTH, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao niềm tin của người dân đối với dịch vụ cấp nước.

Sinh sống tại xã Quảng Điền, ông Trần Văn Minh cho biết những năm gần đây gia đình ông không còn rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt, kể cả trong mùa mưa lũ. Theo ông, việc nước sạch được duy trì ổn định giúp người dân yên tâm hơn trong sinh hoạt, nhất là khi thời tiết diễn biến thất thường.

Đặc biệt, trong giai đoạn cuối tháng 10 và tháng 11/2025, khi TP Huế chịu ảnh hưởng của nhiều đợt mưa lũ lớn, diễn biến phức tạp gây thiệt hại nghiêm trọng trên nhiều lĩnh vực, HueWACO vẫn chủ động triển khai các phương án ứng phó, duy trì vận hành an toàn hệ thống cấp nước. Theo đó, đơn vị đã bảo đảm cấp nước liên tục cho 100% các cơ sở trọng yếu như bệnh viện, cơ sở y tế, đơn vị sản xuất, đồng thời đáp ứng kịp thời nhu cầu sử dụng nước tăng cao đột biến ngay sau mưa lũ.

Riêng ngày 31/10/2025, sản lượng nước sản xuất đạt 253.669 m3, cao gấp 1,3 lần so với ngày trung bình. Tại thời điểm cao điểm, cụm nhà máy trung tâm thành phố đạt lưu lượng cấp lên đến 13.800 m3/giờ, gấp 1,7 lần so với mức cao điểm ngày bình thường là 8.000 m3/giờ.

Những con số trên đã cho thấy năng lực tổ chức và vận hành của hệ thống cấp nước TP Huế trong điều kiện thời tiết cực đoan và áp lực nhu cầu sử dụng tăng cao. Đây cũng là cơ sở quan trọng để ngành Nước địa phương tiếp tục triển khai các định hướng phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Tái cơ cấu bộ máy gắn với yêu cầu quản lý đô thị

Theo ông Dương Quý Dương, năm 2026, HueWACO tiếp tục nghiên cứu, đánh giá mô hình tổ chức và chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị trực thuộc nhằm thực hiện tái cơ cấu bộ máy. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hướng tới xây dựng mô hình hoạt động “Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả”, phục vụ thực hiện các mục tiêu, chiến lược phát triển trong giai đoạn 2025 - 2027, định hướng đến năm 2030 và tầm nhìn 2045.

Cụ thể, HueWACO triển khai việc tách, nhập và điều chuyển chức năng giữa các phòng ban, xí nghiệp. Chức năng sản xuất nước tại các nhà máy trực thuộc 3 xí nghiệp cấp nước được chuyển giao về Trung tâm Vận hành tự động hệ thống cấp nước quản lý, nhằm tăng tính tập trung và hiệu quả điều hành. Đồng thời, cơ cấu tổ chức của 3 xí nghiệp cấp nước được chuyển đổi theo mô hình 9 CMA bán lẻ, gắn với mô hình chính quyền hai cấp của thành phố, hướng tới mục tiêu tiếp cận gần hơn với khách hàng và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Kết quả bước đầu cho thấy bộ máy HueWACO đã cơ bản được kiện toàn, hình thành bốn khối chức năng độc lập, được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm chồng chéo nhiệm vụ. Hiệu quả tái cơ cấu thể hiện qua kết quả sản xuất kinh doanh, năng suất lao động và thu nhập của người lao động, với mức thu nhập bình quân đạt 17,9 triệu đồng/người/tháng, tăng 2,9% so với cùng kỳ.

Lãnh đạo HueWACO cho biết, mô hình 9 CMA đã bước đầu phát huy hiệu quả, thể hiện qua các chỉ tiêu về chất lượng dịch vụ được cải thiện. Đặc biệt, trong đợt lũ lịch sử vừa qua, các CMA đã chủ động nắm chắc địa bàn, linh hoạt triển khai các phương án ứng phó, vừa khắc phục thiệt hại, vừa điều độ vận hành hợp lý để bảo đảm cấp nước an toàn và ổn định cho khách hàng tại các khu vực bị ảnh hưởng.

Đối với các khu chung cư và nhà cao tầng, HueWACO thực hiện cấp nước qua đồng hồ tổng. Ban quản lý và chủ tòa nhà chịu trách nhiệm vận hành hệ thống bơm nước và cấp nước đến từng hộ dân. Trong các trường hợp xảy ra sự cố tại nhà máy hoặc mạng lưới cấp nước, HueWACO kịp thời huy động xe bồn cấp nước miễn phí cho khách hàng, đồng thời cử cán bộ kỹ thuật hỗ trợ và tư vấn việc sử dụng nước sạch bể ngầm an toàn, bảo đảm chất lượng, bao gồm các chỉ tiêu về độ đục, độ pH và clo dư.

Theo ông Dương Quý Dương, giai đoạn 2025 - 2030, ngành nước TP Huế tiếp tục tập trung nâng công suất cấp nước đạt 350.000 m3/ngày đêm, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của thành phố. Theo kế hoạch, HueWACO dự kiến đầu tư đưa vào vận hành giai đoạn 2 Nhà máy xử lý nước sạch Vạn Niên với công suất 120.000 m3/ngày đêm. Đồng thời, triển khai Nhà máy xử lý nước Lộc Thủy với công suất 55.000 m3/ngày đêm, trong đó giai đoạn 1 đạt 22.000 m3/ngày đêm, phục vụ khu kinh tế công nghiệp trọng điểm phía Nam thành phố.

Lãnh đạo HueWACO cho biết, nhằm đáp ứng kỳ vọng của người dân về một hệ thống cấp nước an toàn, sạch và dịch vụ ổn định, đơn vị tiếp tục tập trung triển khai các giải pháp nâng cao chất lượng nước, bảo đảm áp lực và kịp thời khắc phục các sự cố phát sinh. HueWACO cam kết duy trì chất lượng nước sạch theo đúng các quy chuẩn và quy định của các bộ ngành và địa phương.

Theo đó, HueWACO sẽ tiếp tục được chuyên nghiệp hóa công tác vận hành, gắn với yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, các phương án và kế hoạch chủ động ứng phó với thiên tai được xây dựng theo hướng bài bản hơn. Hạn chế khai thác nước ngầm trái phép được tăng cường, qua đó tạo nền tảng hạ tầng ổn định để thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển các ngành dịch vụ, du lịch và công nghiệp, đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội chung của TP Huế.

Trong dòng chảy của thời gian, hệ thống cấp nước của TP Huế vẫn âm thầm vận hành, bảo đảm từng dòng nước sạch đến với người dân một cách an toàn và ổn định. Đó là kết quả của một quá trình tổ chức, quản lý và đầu tư bền bỉ, góp phần giữ gìn sự an yên cho đô thị di sản khi bước sang năm mới.

Đức Chí