Hạn hán trên Trái Đất ảnh hưởng tới sóng trọng lực

Hai nhà nghiên cứu Chester Gardner của Đại học Illinois (Mỹ) và Chiao-Yao She của Đại học bang Colorado (Mỹ) thường xuyên theo dõi thời tiết ở phần trên của bầu khí quyển Trái Đất bằng hệ thống quét xung laser LIDAR (Light Detection and Ranging) và khi siêu hạn hán bắt đầu xảy ra ở Tây Nam Bắc Mỹ, tình cờ họ nhận thấy sóng trọng lực ở rìa không gian giảm 30%, theo bài viết trên trang Space.com ngày 20/12.

Họ cũng phát hiện hoạt động sóng trọng lực lớn nhất vào hai thời điểm là mùa đông và từ giữa đến cuối mùa hè. Đó là thời điểm những cơn gió mạnh gây ra mưa, tuyết và những cơn mưa từ Thái Bình Dương tràn vào.

Điều này có nghĩa lượng mưa là một yếu tố quyết định tần suất xuất hiện sóng trọng lực. Lượng mưa lớn sẽ khiến có nhiều sóng trọng lực hơn và ngược lại, lượng mưa giảm làm ít sóng trọng lực đi.

Ông Gardner nói: "Chúng tôi chưa bao giờ kỳ vọng thực hiện các quan sát có thể mang lại hiểu biết sâu sắc về cách một đợt hạn hán có thể ảnh hưởng đến tầng khí quyển phía trên của Trái Đất đến như vậy".

Trước đây chưa có nghiên cứu nào về mối liên hệ giữa những thay đổi thời tiết ở tầng khí quyển bên dưới và những thay đổi tiếp theo ở tầng trên của bầu khí quyển.

Sóng trọng lực đề cập tới ở đây khác với sóng hấp dẫn làm cong không thời gian. Nó được sinh ra do tác động của lực trọng trường hay lực đẩy Ácsimét theo xu hướng khôi phục lại trạng thái cân bằng. Một ví dụ về sóng trọng trường tại mặt tiếp giáp là giữa bầu khí quyển và đại dương, làm phát sinh sóng biển.

Trong khi đó, nghiên cứu "Quá trình lưu chuyển bất đối xứng khí CO₂ khi xảy ra hiện tượng sóng vỡ trên bề mặt nước" xuất bản năm 2018, do các nhà khoa học thuộc Đại học Southampton thực hiện, chỉ ra rằng sóng biển là yếu tố chính, đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát, điều tiết khí hậu trên Trái Đất cũng như giúp làm chậm hiện tượng ấm lên toàn cầu.

Như vậy, có thể thấy hạn hán liên tục gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cho biến đổi khí hậu theo nhiều cách khác nhau.

Mặc dù hai nhà nghiên cứu She và Gardner tuyên bố rằng vẫn cần nghiên cứu thêm, nhưng các quan sát của họ có thể đặt tiêu chuẩn cho các mô hình máy tính trong tương lai để theo dõi thay đổi khí quyển mà LIDAR có thể phát hiện.

Ông Gardner cho biết các mô hình khí quyển hiện tại không thể nhìn thấy sóng trọng lực vì độ phân giải yếu, ngay cả trên các mô hình máy tính nhanh nhất cũng không đủ để thấy quy mô của những đợt sóng này.

Hiện tại các nhà khoa học đang phát triển các mô hình máy tính ở độ phân giải cao để có thể nhìn thấy sóng ở quy mô lớn hơn.