Tốc độ sa mạc hóa nhanh và sự biến mất các dòng sông băng ở Trung Á

21/06/2022 15:18

Từ năm 1980 đến nay, nhiệt độ toàn cầu ngày càng tăng, tỉ lệ thuận với tốc độ sa mạc hóa ở nhiều phần khu vực Trung Á.

Trong khoảng thời gian này, khí hậu sa mạc đã lan rộng đến hơn 100 km, nhiều vùng núi trở nên nóng và ẩm ướt hơn, diện tích các con sông băng ngày càng thu hẹp, theo Nature.

Chuyên gia Jeffrey Dukes, nhà sinh thái học tại Khoa sinh thái toàn cầu của Viện Khoa học và Sinh thái học thuộc Viện Khoa học Carnegie (Mỹ), cho biết, những thay đổi như vậy đe dọa các hệ sinh thái và những gì sống dựa vào chúng. Tuy nhiên, đây cũng là “bước đầu tiên tuyệt vời” để cung cấp thông tin cho các chính sách giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu tại khu vực này.

Tốc độ sa mạc hóa nhanh và sự biến mất các dòng sông băng ở Trung Á  - Ảnh 1.

Sự lan rộng của các sa mạc ở Uzbekistan và các nước lân cận sẽ làm thay đổi thành phần của các hệ sinh thái. (Nguồn: Shutterstock/Nature)

Chuyên gia Qi Hu, nhà khoa học về Trái đất và khí hậu tại Đại học Nebraska - Lincoln, cho biết, nghiên cứu về biến đổi khí hậu trước đây đã báo cáo những thay đổi trung bình về nhiệt độ và lượng mưa ở phần lớn khu vực Trung Á. Hơn 60% diện tích ở khu vực này có khí hậu khô hạn với lượng mưa không thường xuyên. 

Ngoài ra, những chuyên gia này còn phát hiện ra rằng từ cuối những năm 1980, khu vực có khí hậu sa mạc đã mở rộng về phía đông, và trải rộng về phía bắc tới 100 km ở phía bắc Uzbekistan và Kyrgyzstan, ở phía nam Kazakhstan và chung quanh Lưu vực Junggar ở tây bắc Trung Quốc. 

Nhiệt độ trung bình tăng hằng năm cao hơn ít nhất 5 độ C từ năm 1990 đến năm 2020 so với khoảng thời gian từ năm 1960 đến 1979, mùa hè trở nên khô hơn và mùa đông thường xuyên có mưa. Điều này sẽ khiến cho thảm động thực vật thảo nguyên, đồng cỏ ngày một biến mất, thay vào đó là các loài sinh vật thích nghi tốt với điều kiện khô và nóng.

Tốc độ sa mạc hóa nhanh và sự biến mất các dòng sông băng ở Trung Á  - Ảnh 2.

Biến đổi khi hậu đẩy nhanh sự biến mất của con con sông băng

Theo nhà địa lý học Troy Sternberg tại Đại hoc Oxford (Anh), lượng tuyết rơi giảm, lượng mưa nhiều khiến các sông băng ở Trung Á sẽ không được bổ sung lượng băng đã mất. Trong tương lai, điều này đồng nghĩa với việc giảm lượng nước từ sông băng tan chảy để cung cấp cho sinh hoạt của con người và mùa màng.

Nhận định rõ tình trạng mạc hóa là vấn đề nghiêm trọng ở Trung Á cũng như trên thế giới, ông Mickey Glantz, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Colorado Boulder nhấn mạnh: "Các hoạt động của con người như khai thác mỏ và nông nghiệp cũng góp phần vào quá trình sa mạc hóa. Vì vậy, Trung Á, cũng như phần còn lại của thế giới, nên chú ý đến biến đổi khí hậu và cố gắng thích ứng hơn với tình trạng này nhằm phát triển nền nông nghiệp và đô thị hóa bền vững".

Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

60 năm đào tạo nhân lực ngành Nước tại Trường Đại học Thủy lợi

60 năm đào tạo nhân lực ngành Nước tại Trường Đại học Thủy lợi

Sáu thập kỷ xây dựng và phát triển, Khoa Kỹ thuật tài nguyên nước, Trường Đại học Thủy lợi đã đào tạo hàng nghìn kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ, đóng góp nguồn nhân lực cho lĩnh vực thủy lợi và tài nguyên nước.

Phát triển cấp thoát nước trong mô hình đô thị bền vững

Phát triển cấp thoát nước trong mô hình đô thị bền vững

Sáng ngày 6/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng phối hợp với Ban chính sách Chiến lược Trung ương tổ chức Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2026.

Diễn đàn 06/11/2026
Việt Nam và Australia khảo sát nhu cầu đào tạo, nâng cao năng lực ngành Nước

Việt Nam và Australia khảo sát nhu cầu đào tạo, nâng cao năng lực ngành Nước

Trong hai ngày 4 và 5/11, tại Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Thọ, đối tác Việt Nam và Australia làm việc về Dự án Hợp tác nâng cao năng lực ngành Nước Việt Nam. Chương trình tập trung khảo sát nhu cầu đào tạo, xác định lĩnh vực ưu tiên và phương pháp đào tạo phù hợp với doanh nghiệp.

Chuẩn hóa dữ liệu cho hệ thống cấp thoát nước đô thị

Chuẩn hóa dữ liệu cho hệ thống cấp thoát nước đô thị

Quyết định số 1852/QĐ-BXD ban hành Từ điển dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị phiên bản 1.0. Tài liệu chuẩn hóa tên gọi, định nghĩa, kiểu dữ liệu và định dạng các trường dữ liệu tối thiểu, đồng thời quy định việc kế thừa từ vựng và mã định danh.

Tham vấn hướng dẫn triển khai PPP trong phục hồi nguồn nước

Tham vấn hướng dẫn triển khai PPP trong phục hồi nguồn nước

Ngày 29/10/2026, tại Hà Nội, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển đã tổ chức Hội thảo khoa học “Tham vấn về tài liệu hướng dẫn triển khai mô hình hợp tác công tư (PPP) trong phục hồi nguồn nước bị suy thoái, ô nhiễm, cạn kiệt ở Việt Nam”.

Cấp thoát nước Phú Yên thực hành ESG từ những việc làm thiết thực

Cấp thoát nước Phú Yên thực hành ESG từ những việc làm thiết thực

Từ bảo vệ nguồn nước, giảm thất thoát đến tiết kiệm năng lượng và bảo đảm chất lượng dịch vụ, Công ty CP Cấp thoát nước Phú Yên (PYWASE) đang từng bước hệ thống hóa các hoạt động thường xuyên theo nguyên tắc ESG, gắn hiệu quả sản xuất, kinh doanh với trách nhiệm môi trường và xã hội.

Thành phố Hồ Chí Minh xem xét đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cải tạo kênh rạch, chống ngập

Thành phố Hồ Chí Minh xem xét đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cải tạo kênh rạch, chống ngập

Ngày 29/10, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 khai mạc kỳ họp thứ sáu (kỳ họp chuyên đề), xem xét nhiều dự án cải tạo kênh rạch, tăng khả năng tiêu thoát nước và giảm ngập. Trong đó, ba dự án kênh Hy Vọng, rạch Bà Tàng và rạch Bàu Trâu có tổng mức đầu tư đề xuất hơn 15.200 tỷ đồng.

Hạn chế tác động tiêu cực khi tăng trưởng “2 con số” đến môi trường

Hạn chế tác động tiêu cực khi tăng trưởng “2 con số” đến môi trường

Ngày 28/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam tổ chức hội thảo “Giải pháp hạn chế tác động tiêu cực khi tăng trưởng “2 con số” đến môi trường và biến đổi khí hậu”.

UAH kỷ niệm 50 năm thành lập, tiếp nối hành trình 100 năm đào tạo kiến trúc sư

UAH kỷ niệm 50 năm thành lập, tiếp nối hành trình 100 năm đào tạo kiến trúc sư

Trong hành trình 100 năm đào tạo kiến trúc sư tại Việt Nam, UAH kỷ niệm 50 năm thành lập với chủ đề “Di sản của tương lai”. Từ nền tảng đào tạo, nghiên cứu và những đóng góp cho ngành Xây dựng, Nhà trường hướng tới đổi mới, gìn giữ bản sắc và tạo dựng giá trị mới cho xã hội trong tương lai.

Top