Tốc độ sa mạc hóa nhanh và sự biến mất các dòng sông băng ở Trung Á

21/06/2022 15:18

Từ năm 1980 đến nay, nhiệt độ toàn cầu ngày càng tăng, tỉ lệ thuận với tốc độ sa mạc hóa ở nhiều phần khu vực Trung Á.

Trong khoảng thời gian này, khí hậu sa mạc đã lan rộng đến hơn 100 km, nhiều vùng núi trở nên nóng và ẩm ướt hơn, diện tích các con sông băng ngày càng thu hẹp, theo Nature.

Chuyên gia Jeffrey Dukes, nhà sinh thái học tại Khoa sinh thái toàn cầu của Viện Khoa học và Sinh thái học thuộc Viện Khoa học Carnegie (Mỹ), cho biết, những thay đổi như vậy đe dọa các hệ sinh thái và những gì sống dựa vào chúng. Tuy nhiên, đây cũng là “bước đầu tiên tuyệt vời” để cung cấp thông tin cho các chính sách giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu tại khu vực này.

Tốc độ sa mạc hóa nhanh và sự biến mất các dòng sông băng ở Trung Á  - Ảnh 1.

Sự lan rộng của các sa mạc ở Uzbekistan và các nước lân cận sẽ làm thay đổi thành phần của các hệ sinh thái. (Nguồn: Shutterstock/Nature)

Chuyên gia Qi Hu, nhà khoa học về Trái đất và khí hậu tại Đại học Nebraska - Lincoln, cho biết, nghiên cứu về biến đổi khí hậu trước đây đã báo cáo những thay đổi trung bình về nhiệt độ và lượng mưa ở phần lớn khu vực Trung Á. Hơn 60% diện tích ở khu vực này có khí hậu khô hạn với lượng mưa không thường xuyên. 

Ngoài ra, những chuyên gia này còn phát hiện ra rằng từ cuối những năm 1980, khu vực có khí hậu sa mạc đã mở rộng về phía đông, và trải rộng về phía bắc tới 100 km ở phía bắc Uzbekistan và Kyrgyzstan, ở phía nam Kazakhstan và chung quanh Lưu vực Junggar ở tây bắc Trung Quốc. 

Nhiệt độ trung bình tăng hằng năm cao hơn ít nhất 5 độ C từ năm 1990 đến năm 2020 so với khoảng thời gian từ năm 1960 đến 1979, mùa hè trở nên khô hơn và mùa đông thường xuyên có mưa. Điều này sẽ khiến cho thảm động thực vật thảo nguyên, đồng cỏ ngày một biến mất, thay vào đó là các loài sinh vật thích nghi tốt với điều kiện khô và nóng.

Tốc độ sa mạc hóa nhanh và sự biến mất các dòng sông băng ở Trung Á  - Ảnh 2.

Biến đổi khi hậu đẩy nhanh sự biến mất của con con sông băng

Theo nhà địa lý học Troy Sternberg tại Đại hoc Oxford (Anh), lượng tuyết rơi giảm, lượng mưa nhiều khiến các sông băng ở Trung Á sẽ không được bổ sung lượng băng đã mất. Trong tương lai, điều này đồng nghĩa với việc giảm lượng nước từ sông băng tan chảy để cung cấp cho sinh hoạt của con người và mùa màng.

Nhận định rõ tình trạng mạc hóa là vấn đề nghiêm trọng ở Trung Á cũng như trên thế giới, ông Mickey Glantz, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Colorado Boulder nhấn mạnh: "Các hoạt động của con người như khai thác mỏ và nông nghiệp cũng góp phần vào quá trình sa mạc hóa. Vì vậy, Trung Á, cũng như phần còn lại của thế giới, nên chú ý đến biến đổi khí hậu và cố gắng thích ứng hơn với tình trạng này nhằm phát triển nền nông nghiệp và đô thị hóa bền vững".

Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Đồng Nai nâng chuẩn tiếp cận nước sạch giai đoạn 2025 - 2030

Đồng Nai nâng chuẩn tiếp cận nước sạch giai đoạn 2025 - 2030

Đặt mục tiêu đến năm 2030, 92% dân số đô thị được cấp nước sạch tập trung và 85% dân số nông thôn sử dụng nước đạt quy chuẩn, Đồng Nai đang đứng trước yêu cầu tái tổ chức lại hệ thống cấp nước theo hướng đồng bộ, ưu tiên nguồn nước mặt và thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực.

Nhựa Tiền Phong trao tặng 2 xe cứu thương cho y tế Đặc khu Côn Đảo

Nhựa Tiền Phong trao tặng 2 xe cứu thương cho y tế Đặc khu Côn Đảo

Nhằm tăng cường năng lực cấp cứu, vận chuyển bệnh nhân; củng cố hệ thống y tế tại địa bàn có vị trí địa lý đặc thù, cách xa đất liền; Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong đã trao tặng 02 xe cứu thương trị giá hơn 2 tỷ đồng cho Trung tâm Y tế Quân Dân y và Trạm Y tế Đặc khu Côn Đảo.

Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc hoàn thành đại dự án thoát nước 9.000 tỷ đồng

Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc hoàn thành đại dự án thoát nước 9.000 tỷ đồng

Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, trong đó nổi bật là kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên. Dự án này không chỉ phục vụ tiêu thoát nước mà còn hướng tới cải tạo môi trường nước vốn bị bồi lắng và ô nhiễm nghiêm trọng trong nhiều năm qua.

Khởi công Bờ kè sông Long Hồ thuộc dự án chống ngập hơn 4.000 tỷ đồng

Khởi công Bờ kè sông Long Hồ thuộc dự án chống ngập hơn 4.000 tỷ đồng

Với chiều dài hơn 2,4km, bờ kè sông Long Hồ dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 10/2027, được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, tăng cường kết nối giao thông và giảm thiểu nguy cơ ngập lụt tại khu vực đô thị trung tâm tỉnh Vĩnh Long.

Hà Nội điều chỉnh, bổ sung danh mục công trình thoát nước do Thành phố quản lý

Hà Nội điều chỉnh, bổ sung danh mục công trình thoát nước do Thành phố quản lý

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Quyết định số 816/QĐ-UBND ngày 23/02/2026 về việc điều chỉnh, bổ sung Danh mục đường, hè, cây xanh, chiếu sáng, thoát nước do Thành phố quản lý theo Quyết định số 5904/QĐ-UBND ngày 26/11/2025 của UBND Thành phố Hà Nội.

Hàng vạn người đổ về siêu đô thị biển Cần Giờ hái lộc đầu năm, giới đầu tư nhìn thấy “chỉ báo” tăng trưởng mới

Hàng vạn người đổ về siêu đô thị biển Cần Giờ hái lộc đầu năm, giới đầu tư nhìn thấy “chỉ báo” tăng trưởng mới

Hàng nghìn du khách hái lộc từ cây lì xì khổng lồ, xin chữ ông đồ, cầu may bên "kỳ quan" mai Phú Quý 150 năm tuổi và trải nghiệm chuỗi hoạt động quy mô lớn, đưa Cần Giờ thành tâm điểm du xuân phía Nam.

Ngày nước thế giới 2026: "Nước và bình đẳng giới"

Ngày nước thế giới 2026: "Nước và bình đẳng giới"

Liên Hợp Quốc vừa công bố chủ đề Ngày Nước Thế giới 2026 là “Nước và bình đẳng giới”. Thông điệp năm nay không chỉ nhấn mạnh bảo đảm nguồn nước an toàn mà còn khẳng định: nơi nào có nước chảy, nơi đó phải có sự bình đẳng trong phát triển.

Tục rước nước sông Đà: Giữ gìn “mạch nguồn xanh” trong văn hóa Việt

Tục rước nước sông Đà: Giữ gìn “mạch nguồn xanh” trong văn hóa Việt

Nắng xuân trong veo, lan tỏa trên triền núi Ba Vì khi đoàn rước nước từ sông Đà bắt đầu hành trình về đình Văn Lai - một nghi lễ không chỉ thấm đượm tín ngưỡng văn hóa Việt mà còn chắt chiu tinh thần tôn kính nguồn nước, sống hòa hợp với thiên nhiên và gìn giữ mạch nguồn xanh cho hôm nay và mai sau.

Văn hóa nước 23/02/2026
Tiếng nói Xanh: Từ sân chơi trong nước đến chuẩn mực tranh biện quốc tế vì môi trường Việt Nam

Tiếng nói Xanh: Từ sân chơi trong nước đến chuẩn mực tranh biện quốc tế vì môi trường Việt Nam

Sau nhiều vòng thi sôi nổi, cuộc thi Tiếng nói Xanh mùa 3 do Quỹ Vì tương lai xanh (Tập đoàn Vingroup) tổ chức đã khép lại với nhiều dấu ấn rõ nét không chỉ ở quy mô tổ chức mà còn ở chất lượng chuyên môn, nâng tầm phong trào hùng biện - tranh biện vì môi trường tại Việt Nam.

Nghe nhìn 08/02/2026
Top