Sinh viên UAH đưa giải pháp cấp thoát nước bền vững vào đồ án tốt nghiệp

Sinh viên UAH đưa bài toán thực tế vào đồ án

Thông tin từ UAH cho biết, ngày 21/7/2026 Khoa Kỹ thuật hạ tầng Đô thị có 47 sinh viên đủ điều kiện bảo vệ đồ án tốt nghiệp. Nhà trường thành lập hai hội đồng chuyên môn gồm Hội đồng Giao thông - San nền và Hội đồng Nước - Môi trường. Hội đồng Nước - Môi trường có 25 sinh viên, trong đó 24 sinh viên thuộc các lớp Cấp thoát nước và một sinh viên thuộc hướng Năng lượng - Thông tin.

Các đồ án cấp thoát nước được triển khai trên nhiều khu dân cư, khu đô thị, khu du lịch tại TP.HCM, Đồng Nai, Vĩnh Long, Khánh Hòa, An Giang và một số địa phương khác. Việc lựa chọn địa bàn cụ thể buộc sinh viên phải nghiên cứu điều kiện quy hoạch, địa hình, nhu cầu sử dụng nước và khả năng đấu nối hạ tầng trước khi xây dựng phương án.

Nội dung 24 đồ án trải rộng từ quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật, thiết kế mạng lưới cấp nước, thoát nước mưa, thu gom nước thải đến lựa chọn công nghệ xử lý và tái sử dụng nước. Bên cạnh những yêu cầu tính toán cơ bản, nhiều đề tài đã tiếp cận các vấn đề đang đặt ra tại đô thị như ngập do mưa lớn, suy giảm diện tích thấm nước, áp lực lên hệ thống thoát nước và nhu cầu sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Các giải pháp công viên ngập nước theo mùa, đô thị bọt biển, hồ điều tiết và hệ thống thoát nước mưa bền vững được nghiên cứu theo hướng tăng khả năng giữ, thấm và điều tiết nước tại chỗ. Một số đồ án tập trung vào thu gom, tái sử dụng nước mưa, nước thải và nước xám; tuần hoàn nước phục vụ nuôi trồng thủy sản; xử lý nước hồ cảnh quan; tưới cây và tối ưu lượng nước sử dụng trong sản xuất.

PGS.TS. Võ Anh Tuấn, Trưởng khoa Kỹ thuật Hạ tầng đô thị cho biết, các sinh viên đã dành 16 tuần làm việc cùng giảng viên hướng dẫn để hoàn thành đồ án. Quá trình này không chỉ yêu cầu tính toán mạng lưới và thể hiện bản vẽ mà còn đòi hỏi người học kết hợp kiến thức về quy hoạch, kỹ thuật, công nghệ xử lý và tổ chức hệ thống hạ tầng.

Theo PGS.TS. Võ Anh Tuấn, đề tài năm nay tập trung vào mạng lưới cấp thoát nước, công nghệ xử lý nước sạch, nước thải và các giải pháp giảm ngập. Kinh tế tuần hoàn, tái sử dụng nước, cấp nước chữa cháy, tưới cây cảnh quan và tuần hoàn nước trong nuôi trồng thủy sản cũng được đưa vào nghiên cứu.

Việc ứng dụng phần mềm chuyên ngành là một nội dung nổi bật. Sinh viên Lê Thị Kim Loan cho biết quá trình nghiên cứu tính năng "Automated Fire Flow" trong phần mềm WaterGEMS giúp làm rõ hơn vai trò của công nghệ mô phỏng đối với thiết kế và quản lý hệ thống cấp nước. Công cụ này hỗ trợ phân tích dòng chảy chữa cháy, kiểm tra khả năng đáp ứng của mạng lưới và so sánh các phương án trước khi lựa chọn giải pháp.

Theo Lê Thị Kim Loan, quá trình thực hiện đề tài không chỉ củng cố kiến thức chuyên môn mà còn rèn luyện kỹ năng xử lý số liệu, phân tích kết quả và trình bày vấn đề theo phương pháp khoa học. Những câu hỏi của hội đồng tập trung vào cơ sở lựa chọn phương pháp, kết quả mô phỏng và khả năng áp dụng trong thực tế, qua đó giúp sinh viên nhận ra những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu.

Ở nhóm nghiên cứu sử dụng nước cho cảnh quan, sinh viên Lê Thị Lưu Luyến tiếp cận hệ thống tưới kết hợp phun sương và nhỏ giọt. Phương án được xây dựng trên nhu cầu nước của cây xanh, điều kiện vi khí hậu và yêu cầu vận hành tại các không gian công cộng. Giải pháp sử dụng hệ thống van điều khiển phân tầng áp suất để duy trì hai mức áp lực trên cùng một tuyến ống, thay vì xây dựng hai hệ thống riêng biệt.

Lê Thị Lưu Luyến cho biết buổi bảo vệ không chỉ là phần trình bày kết quả mà còn là quá trình trả lời những câu hỏi đòi hỏi người thực hiện phải nắm chắc lý thuyết, số liệu và điều kiện hiện trường. Qua phần phản biện, sinh viên nhận thấy kỹ sư hạ tầng không chỉ cần thiết kế đúng mà còn phải giải thích được từng quyết định kỹ thuật bằng lập luận khoa học.

Gắn đào tạo với yêu cầu nghề nghiệp

PGS.TS. Võ Anh Tuấn chia sẻ, việc nhiều giảng viên đang trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế và quản lý hạ tầng tham gia hướng dẫn đã giúp sinh viên tiếp cận sát hơn với thực tế. Kiến thức mới, yêu cầu vận hành và những vấn đề thường gặp tại công trình được đưa vào quá trình trao đổi, chỉnh sửa đồ án.

Vì vậy, kết quả không chỉ được xem xét qua độ chính xác của phép tính hay hệ thống bản vẽ. Hội đồng còn đánh giá khả năng nhận diện vấn đề, lựa chọn công nghệ, giải thích phương án và mức độ phù hợp của giải pháp với khu vực nghiên cứu. Đây cũng là bước chuẩn bị để sinh viên chuyển từ môi trường học tập sang công việc thiết kế, tư vấn và vận hành hệ thống hạ tầng.

"Chất lượng đồ án tốt nghiệp năm nay rất tốt. Các giảng viên đều là những người đang hành nghề, đưa kiến thức mới vào quá trình hướng dẫn. Sinh viên cũng chủ động tìm tòi, ứng dụng công nghệ mới trong đồ án của mình", ông Võ Anh Tuấn nhận xét.

Theo Trưởng khoa Kỹ thuật Hạ tầng đô thị, nhu cầu tuyển dụng kỹ sư cấp thoát nước đang tăng. Từ năm 2025 đến nay, các doanh nghiệp Việt Nam, Singapore, đơn vị đầu tư và tư vấn thiết kế đã đến tham dự hội đồng, đồng thời bố trí bàn tuyển dụng sinh viên tại chỗ. Khoa cũng định hướng tăng liên kết với Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, các chi hội và doanh nghiệp để nội dung đào tạo gắn chặt hơn với hoạt động nghề nghiệp.

Từ trải nghiệm thực tế của người học, quá trình đào tạo và thực hiện đồ án tại UAH không chỉ giúp sinh viên củng cố kiến thức tổng hợp về hạ tầng đô thị mà còn rèn luyện kỹ năng sử dụng quy chuẩn, phần mềm chuyên ngành và bảo vệ phương án thiết kế. Sinh viên Nguyễn Anh Kiệt cho biết, những góp ý nghiêm túc của giảng viên trong quá trình hướng dẫn, phản biện đã giúp sinh viên hiểu sâu hơn bản chất kỹ thuật, nhận ra những điểm còn hạn chế và tự tin hơn khi bước vào môi trường làm việc.

Sau kỳ bảo vệ, Khoa Kỹ thuật Hạ tầng đô thị (UAH) sẽ chuẩn bị hồ sơ cho những đồ án có chất lượng tham gia Giải thưởng Đồ án xuất sắc sinh viên ngành Nước của Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, các giải thưởng của Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam và Giải thưởng Loa Thành.

Mai Thanh