Động đất bất thường tại Kon Tum: thủy điện Thượng Kon Tum ngừng tích nước

Theo ông Trần Quang Hoài, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Quốc gia về phòng, chống thiên tai, Tổng cục Trưởng Cục phòng chống thiên tai, được Báo Thanh Niên trích lời thì nguyên nhân ban đầu được các nhà khoa học nhận định, động đất có liên quan đến hoạt động tích nước của hồ thủy điện Thượng Kon Tum. Ông Hoài chỉ đạo: "Ngay từ bây giờ, hồ thủy điện Thượng Kon Tum không được phép tích nước thêm, dù đang là mùa khô nhưng diễn biến thời tiết vừa qua cho thấy vẫn có khả năng xảy ra mưa trái mùa, nếu tích nước sẽ có nguy cơ kích hoạt động đất trong khu vực. Đây là yêu cầu bắt buộc".

Ông Hoài cũng lưu ý, động đất liên tục xảy ra ở Kon Tum trong những ngày qua sẽ có tác động đến các công trình hồ, đập xung quanh. Do đó, BCĐ quốc gia về PCTT yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan chức năng, đơn vị quản lý các công trình hồ, đập phải tổng kiểm tra, rà soát chất lượng của các công trình hồ thủy lợi, đập thủy điện để kịp thời phát hiện các sự cố, dấu hiệu nguy hiểm nếu có từ tác động của các trận động đất, để kịp thời sửa chữa cũng như sẵn sàng phương án ứng phó trong mùa mưa lũ sắp tới.

Số liệu thống kê của Viện Vật lý địa cầu cho thấy trong vòng một năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh Kon Tum đã xảy ra 169 trận động đất, gấp hơn 5 lần tổng số trận động đất ghi nhận được trong hơn 100 năm ở đây. Cụ thể, giai đoạn 1903-2020, khu vực huyện Kon Plông (tỉnh Kon Tum) và các vùng lân cận ghi nhận 33 trận động đất độ lớn từ 2,5 độ Richter trở lên, trong đó chỉ có 2 trận động đất trên 3 độ Richter xảy ra vào năm 1937 và 2015.

Tuy nhiên, từ tháng 4-2021 đến nay, hiện tượng động đất xảy ra ở khu vực này có xu hướng tăng tần suất và độ lớn. Riêng 4 ngày qua, từ 15 đến 18-4, khu vực huyện Kon Plông ghi nhận có tới 22 trận động đất với độ lớn 2,5-4,5 độ Richter. 

Theo ông Nguyễn Xuân Anh - Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu, động đất xảy ra ở khu vực có nhiều hồ thủy điện nên Viện Vật lý địa cầu đã thiết lập thêm một trạm quan trắc nhằm tìm hiểu rõ hơn về hiện tượng này. Ngoài ra, các chuyên gia về động đất cho rằng, các trận động đất liên tiếp xảy ra ở Kon Tum là do động đất kích thích, hệ quả từ các hồ chứa nước của nhà máy thủy điện đi vào hoạt động. Động đất kích thích xảy ra khi có sự tác động của hồ chứa thủy điện tích nước lên đới đứt gãy hoạt động trong khu vực.

Khu vực xảy ra động đất nằm trên đứt gãy đang hoạt động có tên Rào Quán – A Lưới, đây là đới đứt gãy mạnh, chạy từ Lào, qua A Lưới, kéo dài tới Quy Nhơn. Trên đới đứt gãy này từng ghi nhận động đất kích thích xảy ra tại thủy điện sông Tranh 2 (Quảng Nam) và thủy điện Đắk Đrinh (Quảng Ngãi) khi các nhà máy này hoạt động tích nước hồ chứa.

Cuộc họp do ông Trần Quang Hoài- Tổng cục trưởng Tổng cục PCTT-Phó trưởng BCĐ Quốc gia về PCTT chủ trì. Tham dự còn có đại diện Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Bộ Xây dựng, Viện vật lý địa cầu và UBND tỉnh Kon Tum, các công ty quản lý công trình thủy điện trên địa bàn Kon Tum, đặc biệt là Thủy điện Thượng Kon Tum.

Hoàng Long (tổng hợp)