Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus

03/03/2026 08:11

Bài báo này trình bày nghiên cứu về ứng dụng của Eco-Enzyme trong việc giảm thiểu cục bộ ô nhiễm nước.

ĐÁNH GIÁ ĐẶC ĐIỂM VÀ ỨNG DỤNG CỦA ECO-ENZYME ĐƯỢC SẢN XUẤT TỪ VỎ HỌ QUẢ CITRUS

Tóm tắt: Eco-enzyme là sản phẩm điều chế từ quá trình lên men chất hữu cơ, các chất thải hữu cơ đều có thể sử dụng điều chế Eco-Enzyme, nhưng vỏ quả họ Citrus (như vỏ bưởi, cam…) có hiệu quả điều chế tốt hơn. Nên nghiên cứu đã tiến hành điều chế Eco-Enzyme theo tỷ lệ phổ biến 1 kg đường: 3 kg vỏ quả : 10 lít nước sạch. Sau 90 ngày ủ mẫu, Eco-Enzyme có dạng màu vàng và chua nhẹ. Nghiên cứu đã sử dụng tỷ lệ 5% Eco-Enzyme trong nước thải để đánh giá hiệu quả giảm nồng độ chất ô nhiễm (BOD5 và COD). Sau 5 ngày cho thấy hiệu quả giảm BOD5 là 41,5% và COD là 31,7%, tỷ lệ này cao hơn nhiều so với nước thải không có Eco_enzyme. Như vậy, Eco_Enzyme có tác dụng mạnh trong việc giảm thiểu cục bộ ô nhiễm nước.

Từ khoá:  Eco-Enzyme, BOD, COD, ô nhiễm nước, nước thải.

EVALUATING THE CHARACTERISTICS AND APPLICATIONS OF ECO-ENZYME FROM CITRUS FRUIT PEELS

Abstract: Eco-enzyme is a product formulated from the fermentation of organic substances; organic waste can be used to produce Eco-Enzyme, but the peels of Citrus fruits (such as pomelo and oranges) are more effective for production. The study proceeded to prepare Eco-Enzyme according to the common ratio of 1 kg of sugar: 3 kg of fruit peels: 10 liters of clean water. After 90 days of fermentation, the Eco-Enzyme has a yellow color and a slight sourness.The study used a ratio of 5% Eco-Enzyme in wastewater to evaluate the effectiveness of reducing pollutant concentrations (BOD5 and COD). After 5 days, the reduction efficiency of BOD5 was 41.5% and COD was 31.7%, which is much higher than the wastewater without Eco_enzyme. Thus, Eco_Enzyme has a strong effect in locally reducing water pollution.

Keywords: Eco-Enzyme, BOD, COD, water pollution, wastewater.

1. Giới thiệu chung

Khi các vấn đề môi trường ngày càng trở nên xấu đi, hành động để cứu Trái đất đã và đang diễn ra, với Eco-Enzyme là sự góp phần bảo vệ môi trường và đảm bảo sự ổn định của trái đất. Eco-enzyme là một hỗn hợp sinh ra từ quá trình lên men [1]. Sản xuất và sử dụng Eco-enzyme có thể được coi là một giải pháp thay thế cho thải bỏ một phần chất thải hữu cơ được tạo ra.

Trong thực tế, Eco-Enzyme được được sử dụng trong các khu vực nông nghiệp, môi trường và sức khỏe và trong y tế [1, 9]. Đối với lĩnh vực xử lý nước thải, sau khi pha chế 5% Eco-enzyme vào nước thải cho thấy khả năng loại bỏ Nitơ và phốt pho cao trong nước thải sinh hoạt và nước rỉ rác [2, 3], sau 5 ngày hiệu quả giảm nồng độc hất ô nhiễm BOD5 và COD rất tốt [4] . Ví dụ như nước thải nhà máy đầu cọ sau 6 ngày giảm được 25% hàm lượng COD. Nước thải sinh hoạt cũng có hiệu quả giảm BOD và COD rất tốt [7], với bùn cặn đã cho thấy giảm các thành phần TS ( giảm 32,5%), TDS (giảm 39,5%) và TSS (giảm 33,0%) [5]. Với bùn nuôi trồng thuỷ sản cũng cho thấy hiệu quả giảm 89% tổng lượng chất lơ lửng Chất rắn, 78% chất rắn lơ lửng dễ bay hơi, 88% nhu cầu oxy hóa học, 94% tổng lượng amoniac Nitơ và 97% tổng lượng Phốt pho [8]. Tại Việt Nam, Eco-enzyme đã được nghiên cứu và đưa vào ứng dụng, nhưng cho mục tiêu là nước rửa chén bát.

Trong khi đó, Eco-enzyme lại có tác dụng phong phú, phổ biến nhất là khả năng làm sạch, cải tạo đất, xử lý nước thải và bùn thải... Khả năng đa dạng của Eco-Enzyme trong việc cải thiện môi trường sống, nên nghiên cứu đã đi phân tích và đánh giá hiệu quả cảu Eco-Enzyme và ứng dụng của nó trong cuộc sống.

2. Cơ sở lựa chọn phương án nghiên cứu

Nghiên cứu về hiệu quả Eco-Enzyme đã được tiến hành theo các bước:

  • Bước 1. Thu thập các dữ liệu, phân tích các đặc trưng về Eco-enzyme.
  • Bước 2. Thực nghiệm điều chế Eco-Enzyme theo tỷ lệ chung.
  • Bước 3. Phân tích các ứng dụng của Eco-Enzyme
  • Bước 4. Đánh giá hiệu quả Eco-Enzyme

3. Phân tích thực nghiệm về Eco-Enzyme

Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 1.

Hình 1: Quá trình điều chế Eco-enzyme [1]

3.1 Lựa chọn hình thức điều chế Eco-Enzyme

Khảo sát cho thấy, việc sử dụng Eco-Enzyme với tỷ lệ 1:3:10 (1 kg đường / 3 kg chất hữu cơ / 10 lít nước) cho hiệu quả tạo Eco-Enzyme tốt nhất. Bên cạnh đó, sử dụng vỏ của quả bưởi (họ Citrus) có nhiều ưu điểm về sản phẩm của Eco-Enzyme [1-4].


3.2 Điều chế Eco-Enzyme


Nguyên liệu sử dụng sản xuất Eco-enzyme (Eco-enzyme) được nghiên cứu thực nghiệm bao gồm: Đường (đường thốt nốt hoặc đường nâu): Vỏ quả quả (Vỏ quả bưởi, cam và sả) : nước và tỷ lệ áp dụng: 1:3:10. Thời gian ủ mẫu 90 ngày. Quy trình nghiên cứu được thể hiện như Hình 1. Trong quá trình lên men tạo Eco-Enzyme, thường xuyên mở nắp thùng chứa để thoát khí, nơi đặt bình ủ chỗ thoáng gió, không bị hắt nắng và sử dụng điều kiện nhiệt độ thông thường (từ 25 đến 30 độ C).


3.3 Đánh giá Eco-Enzyme


Mẫu nghiên cứu Eco-Enzyme được ngâm ủ trong 90 ngày, sau thử nghiệm cho thấy độ pH = 2,2, tính acid của Eco-Enzyme rất mạnh.


Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 2.

Hình 2. biểu đồ thay đổi độ pH của nước Eco-enzyme của mẫu thí nghiệm


Mẫu enzyme thành phẩm phân tích tại phòng thí nghiệm thu được


Bảng 1. Phân tích các thành phần hóa học của mẫu enzyme thành phẩm

TT

Thông số

Đơn vị

Giá trị

1

pH

-

2,2

2

COD

mg/l

25.000

3

BOD5

mg/l

14.000

Eco-Enzyme được sản xuất từ sản phẩm vỏ bưởi trong nghiên cứu màu vàng sẫm, mùi chua thanh. Điều này phù hợp các nghiên cứu khác về sử dụng vỏ quả cam, chanh (họ Citrus)… để sản xuất Eco-Enzyme. Màu sắc và mùi vị của Eco-Enzyme từ vỏ quả họ Citrus phù hợp với sử dụng cá nhân, còn các sản phẩm rau quả khác dùng để điều chế Eco-Enzyme thường có màu nâu sẫm, mùi chua nồng hoặc hơi thối.


4. Ứng dụng Eco-Enzym để giảm thiểu ô nhiễm nước thải


Ứng dụng Eco-Enzyme đối với lĩnh vực xử lý nước thải, các nghiên cứu đã thực nghiệm với tỷ lệ 5% và10% Eco-enzyme vào nước thải [2, 3, 7, 8]. Nghiên cứu đã áp dụng tỷ lệ pha chế Eco-Enzyme vào nước thải là 5% để đánh giá. Sau 5 ngày phân tích các hàm lượng pH, BOD5 và COD để đánh giá.


Quá trình lấy mẫu nước được triển khai tại khu vực có nồng độ ô nhiễm cao, khu giết mổ gia súc ở Chợ Nông Sản Văn Quán, thời điểm lấy mẫu nắng nhẹ, không có gió và các thiết bị được làm sạch trước khi lấy mẫu (Hình 3).


Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 3.

Hình 3: Lấy mẫu nước thải tại Chợ Nông sản Văn Quán, Hà Nội.

Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 4.

Hình 4. Pha chế mẫu nước thải 5% Eco-Enzyme

Bảng 2. Phân tích các số biểu thị ô nhiễm nước tại thời điểm pha chế

TT

Thông số

Đơn vị

Giá trị

1

pH

6.92

2

COD

mg/l

850

3

BOD5

mg/l

650

Bảng 3. dữ liệu phân tích chỉ số ô nhiễm nước thải sau 5 ngày

Thông số

Đơn vị

Tỷ lệ pha Eco-Enzyme vào nước thải

Mẫu gốc

5% Eco-enzyme

Giá trị

Tỷ lệ giảm (%)

Giá trị

Tỷ lệ giảm (%)

pH

-

7.12

7.26

COD

mg/l

740

12.94

580

31.76

BOD5

mg/l

560

13.85

380

41.54

Khảo sát cho thấy Kerkar và cs [5] đã phân tích sự giảm COD sau 5 ngày với mẫu tỷ lệ 5% đã giảm được 44%, còn ở mẫu nghiên cứu 32%, điều này gây ra do nồng độ ô nhiễm đầu vào của nghiên cứu và của Kerkar và cs [5] có khác nhau. Việc sử dụng tỷ lệ 5% Eco-Enzyme trong nước thải, cho thấy hiệu quả giảm nồng độ ô nhiễm COD tốt hơn so với khả năng tự làm sạch (mẫu gốc sau 5 ngày) khoảng 2,5 lần.


Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 5.

Hình 5. Quá trình biến đổi nồng độ COD ở các mẫu thí nghiệm

Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 6.

Hình 6. Quá trình biến đổi nồng độ BOD5 ở các mẫu thí nghiệm

Nghiên cứu cho thấy sự biến đổi nồng độ BOD của nghiên cứu sau 5 ngày Kerkar và cs [5] là 62%, còn mẫu nghiên cứu là 42%, như vậy sự giảm nồng độ BOD có hiệu quả cao hơn giảm COD ở các mẫu nghiên cứu. So sánh giảm nồng độ BOD5 của mẫu 5% Eco-Enzyme so với mẫu gốc, hiệu quả giảm BOD5 gấp 3 lần. Nghiên cứu cho thấy phương pháp này phù hợp với xử lý nước thải tại chỗ của hộ gia đình, khu vực chế biến gia súc gia cầm ở chợ, khu giết mổ hoặc tại trạm xử lý nước nhỏ. Mô hình áp dụng được đề xuất như Hình 6:


Đánh giá đặc điểm và ứng dụng của Eco-Enzymeđược sản xuất từ vỏ họ quả Citrus - Ảnh 7.

Hình 7. Sơ đồ áp dụng Eco-Enzyme vào gia tăng hiệu quả xử lý nước thải

5. Kết luận

Các đặc tính của Eco-enzyme thay đổi tùy theo thành phần của chúng. Nên khi lựa chọn nguyên liệu cho chế tạo Eco-enzyme cũng ảnh hưởng đến các đặc tính và tính chất của sản phẩm đầu ra. Nghiên cứu đã cho thấy tỷ lệ 5% Eco-Enzyme trong nước thải có hiệu quả giảm thiểu ô nhiễm và thực tế là phù hợp cho quy mô hộ gia đình và khu vực cần giảm thiểu ô nhiễm nước thải trước khi xả môi trường, như khu vực chợ ở nơi giết mổ gia cầm, lò mổ hoặc hộ gia đình sản xuất thực phẩm (bún, phở …).

Nghiên cứu về Eco-Enzyme cần phải được mở rộng và chuyên sâu hơn, đồng thời đánh giá về hiều loại Eco-Enzyme có sử dụng nguyên liệu đầu vào phổ biến khác. Ví dụ sử dụng rau thừa ở các chợ đầu mối, vỏ các loại trí cây khác như café, thanh long… Tiềm năng của Eco-Enzyme cần phải khai thác để giảm thiểu chất thải chất hữu cơ và tăng cường sản phẩm tự nhiên có ích.


Tài liệu tham khảo

[1]  Nguyễn Minh Ngọc, Tạ Hồng Ánh, Đào Xuân Quyền, Nguyễn Tiến Thành (2022). Nghiên cứu, đánh giá đặc tính và ứng dụng trong làm sạch của Eco-Enzyme từ vỏ quả họ Citrus. Tạp Chí Khoa Học Và Công Nghệ Thủy Lợi, số 71, trang 1-9. 

[2]  Fazna Nazim and V. Meera (2013). Treatment of Synthetic Greywater Using 5% and 10% Garbage Enzyme Solution. Bonfring International Journal of Industrial Engineering and Management Science, vol. 3, no. 4, p. 11-117. 

[3] Tang, F.E., and Tong, C.W. (2011). A Study of the Garbage Enzyme's Effects in Domestic Wastewater. World Academy of Science, Engineering, and Technology, vol.60, p.1143-1148. 

[4] Fazna Nazim and V. Meera (2013). Treatment of Synthetic Greywater Using 5% and 10% Garbage Enzyme Solution. Bonfring International Journal of Industrial Engineering and Management Science, vol. 3, no. 4, p. 11-117. 

[5] Samiksha Shridhar Kerkar và Sahil Sanjeev Salvi (2020). Application of Eco-Enzyme for Domestic Waste Water Treatment. International Journal for Research in Engineering Application & Management (IJREAM), vol.5, iss.11, p.114-116. 

[6]  M. Hemalatha and P. Visantini (2020). Potential use of eco-enzyme for the treatment of metal based effluent. IOP Conf. Series: Materials Science and Engineering 716 (2020) 012-016. 

[7]  Chin Wen Low, Regina Leong Zhi Ling, Swee-Sen Teo (2021). Effective Microorganisms in Producing Eco-Enzyme from Food Waste for Wastewater Treatment. Applied Microbiology: Theory & Technology,vol. 2, iss. 1, p.28-36.

[8] Olgalizia Galintin, Nazaitulshila Rasit, Sofiah Hamzah (2021). Production and Characterization of Eco Enzyme Produced from Fruit and Vegetable Wastes and its Influence on the Aquaculture Sludge. Biointerface Research in Applied Chemisttry. Vol. 11, iss. 3, p. 10205 - 10214. 

[9] Hasnudi, Peni Patriani, Tati Vidiana Sari. (2022). Eco-Enzyme Applications for Biosecurity and Sanitation on Goat Farm in Namorambe District, Deli Serdang Regency. Journal of Saintech Transfer, vol. 5, no. 1, pp.34 –39.  


Tác giả: Nguyễn Minh Ngọc, Nguyễn Thanh Phong, Nguyễn Thanh Thư

Bộ môn Công nghệ nước, Khoa Kỹ thuật hạ tầng và môi trường Đô Thị, Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội.

Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Giải pháp kỹ thuật khắc phục khiếm khuyết dữ liệu công tác mô hình hóa hệ thống truyền tải nước sạch *

Giải pháp kỹ thuật khắc phục khiếm khuyết dữ liệu công tác mô hình hóa hệ thống truyền tải nước sạch *

Mô hình mô phỏng hoạt động của hệ thống phân phối nước một cách gần đúng, cho phép đánh giá hiệu suất vận hành, tối ưu hóa chi phí và đảm bảo an toàn cấp nước trong nhiều kịch bản khác nhau.

AI và “cơn khát nước” của nền kinh tế số

AI và “cơn khát nước” của nền kinh tế số

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang kéo theo nhu cầu khổng lồ về điện và nước cho các trung tâm dữ liệu. Đằng sau tăng trưởng của nền kinh tế số là “dấu chân nước” ngày càng lớn, đặt ra thách thức mới đối với quản trị tài nguyên và phát triển bền vững.

Lời giải kỹ thuật cho bài toán vận hành hệ thống cấp nước Quảng Ninh

Lời giải kỹ thuật cho bài toán vận hành hệ thống cấp nước Quảng Ninh

Việc ứng dụng phối hợp các giải pháp hệ thống giám sát và thu thập giữ liệu (SCADA) - thông tin địa lý (GIS) - phân vùng (DMA) chính là lời giải kỹ thuật cho bài toán vận hành hệ thống cấp nước Quảng Ninh, giúp công tác quản lý chuyển từ phản ứng khi có sự cố sang chủ động giám sát - kiểm soát - tối ưu.

Khi dữ liệu trở thành điều kiện sống còn của ngành cấp nước

Khi dữ liệu trở thành điều kiện sống còn của ngành cấp nước

Trong bối cảnh áp lực tài chính gia tăng và yêu cầu minh bạch ngày càng cao, ngành cấp nước Việt Nam đang đứng trước đòi hỏi phải chuẩn hóa dữ liệu vận hành. NewIBNET không chỉ là công cụ so sánh quốc tế, mà đang trở thành nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao quản trị và củng cố năng lực tiếp cận nguồn vốn.

Người “gieo” sáng kiến trong quản trị nước sạch đô thị

Người “gieo” sáng kiến trong quản trị nước sạch đô thị

Từ những cải tiến cụ thể như tích hợp dữ liệu GIS, giám sát SCADA đến tối ưu điều tiết áp lực, hành trình “gieo sáng kiến” của người kỹ sư ngành Nước đang góp phần hình thành nền tảng trí tuệ cho quản trị hệ thống cung ứng nước sạch.

Tư vấn lựa chọn máy ép bùn hiệu quả cho nhà máy cấp nước

Tư vấn lựa chọn máy ép bùn hiệu quả cho nhà máy cấp nước

Trong hệ thống xử lý nước cấp hiện đại, máy ép bùn được xem là thiết bị không thể thiếu, phát huy hiệu quả trong việc giảm thể tích bùn. Từ đó giúp tối ưu hóa chi phí vận hành và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.

Tối ưu chi phí xử lý bùn thải cho doanh nghiệp ngành Nước và Môi trường

Tối ưu chi phí xử lý bùn thải cho doanh nghiệp ngành Nước và Môi trường

Trong vận hành hệ thống xử lý nước thải, bùn thải đang là một trong những hợp phần tiêu tốn chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành và tính bền vững của các công trình. Việc ứng dụng các giải pháp tối ưu về công nghệ và hiệu quả kinh tế trong xử lý bùn thải trở thành vấn đề cấp thiết.

Tăng cường hợp tác đào tạo, nghiên cứu giữa Trường ĐH Xây dựng Hà Nội và Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội

Tăng cường hợp tác đào tạo, nghiên cứu giữa Trường ĐH Xây dựng Hà Nội và Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội

Ngày 15/01/2026, tại trụ sở Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (HUCE) và Công ty TNHH MTV Nước sạch Hà Nội (HAWACOM) đã tổ chức Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ và Thỏa thuận hợp tác.

Nghiên cứu giảm thiểu ăn mòn sinh học trong hệ thống thoát nước đô thị bằng bê tông hỗ trợ chất dẫn điện

Nghiên cứu giảm thiểu ăn mòn sinh học trong hệ thống thoát nước đô thị bằng bê tông hỗ trợ chất dẫn điện

Nghiên cứu đề xuất lớp lót bê tông có bổ sung vật liệu dẫn điện (magnetite, acetylene black) nhằm thúc đẩy vi khuẩn sinh điện và oxy hóa sinh học H₂S. Thí nghiệm quy mô phòng được thực hiện với các cấu hình lớp lót khác nhau.

Top