Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung - Tây Nguyên bước vào nhiệm kỳ xanh và số

Đại hội Chi hội Cấp thoát nước miền Trung - Tây Nguyên lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2028 diễn ra ngày 25/7 tại phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Đại hội tổng kết hoạt động nhiệm kỳ 2024 - 2026, kiện toàn Ban Chấp hành và xác định phương hướng phát triển trong bối cảnh ngành Cấp Thoát nước đối mặt với nhiều thay đổi về thể chế, công nghệ, môi trường và yêu cầu chất lượng dịch vụ.

Dự Đại hội có Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Điệp cùng các Phó Chủ tịch VWSA; lãnh đạo các Chi hội Cấp Thoát nước miền Bắc, miền Nam; lãnh đạo Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung - Tây Nguyên cùng các Uỷ viên Ban Chấp hành, đại diện đơn vị hội viên, doanh nghiệp, đối tác, nhà tài trợ và khách mời.

Nền tảng liên kết rộng nhưng thách thức ngày càng lớn

Ông Nguyễn Văn Đàm, Chủ tịch Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung - Tây Nguyên, Tổng Giám đốc Công ty CP Cấp Thoát nước Khánh Hòa cho biết, đến cuối nhiệm kỳ 2024 - 2026, Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung - Tây Nguyên (Chi hội) có 81 hội viên, gồm 30 doanh nghiệp cấp thoát nước và 51 đơn vị sản xuất, kinh doanh thiết bị, vật tư, tư vấn, thi công xây lắp. Số lượng hội viên tăng thêm 05 đơn vị so với cuối năm 2024.

Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam Nguyễn Ngọc Điệp đánh giá cao tinh thần đoàn kết, sức sống và những kết quả Chi hội Cấp thoát nước miền Trung - Tây Nguyên đạt được trong nhiệm kỳ 2024 - 2026. Trong điều kiện chi phí vật tư, điện năng, hóa chất và nhân công gia tăng, cơ chế giá còn bất cập và nguồn lực đầu tư hạn chế, các doanh nghiệp hội viên vẫn duy trì sản xuất, bảo đảm cung cấp dịch vụ thiết yếu và từng bước mở rộng phạm vi phục vụ. Chủ tịch VWSA đặc biệt ghi nhận việc Chi hội đưa ESG, chuyển đổi số, kinh tế xanh và phát triển bền vững vào phương hướng nhiệm kỳ mới, coi đây là dấu hiệu cho thấy nhận thức và tầm nhìn quản trị của doanh nghiệp trong khu vực đã có bước chuyển tích cực. Tuy nhiên, các định hướng này cần được cụ thể hóa bằng kế hoạch, nguồn lực và chỉ tiêu có thể đo lường; chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở số hóa hồ sơ hoặc triển khai các phần mềm riêng lẻ, mà phải tiến tới liên thông dữ liệu, quản lý đồng bộ tài sản, mạng lưới, khách hàng và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định. Ông cũng lưu ý mức độ ứng dụng công nghệ giữa các hội viên chưa đồng đều, khi một số doanh nghiệp đã triển khai SCADA, GIS, trí tuệ nhân tạo và nền tảng quản trị hiện đại, trong khi nhiều đơn vị chưa có đồng hồ thông minh hoặc chưa kết nối được các hệ thống đang sử dụng. Bên cạnh công nghệ, Chủ tịch VWSA nhấn mạnh doanh nghiệp cấp thoát nước phải tăng cường gắn kết với chính quyền địa phương để tháo gỡ các vấn đề về quy hoạch, đầu tư, đất đai, giá nước, cấp phép và xử lý sự cố. Chi hội cần phát huy vai trò tập hợp tiếng nói hội viên, nhất là đối với những vướng mắc trong thực hiện Nghị định số 290/2025/NĐ-CP, khi doanh nghiệp phải khai thác vượt lưu lượng theo ngày trong thời gian cao điểm để đáp ứng nhu cầu sử dụng nước nhưng cách xác định hành vi, thời gian vi phạm và khoản lợi bất hợp pháp còn thiếu thống nhất. Đồng thời, các hội viên cần chủ động cung cấp số liệu, tham gia góp ý quá trình xây dựng Luật Cấp, Thoát nước và các chính sách liên quan đến giá, tài nguyên nước, đầu tư, đấu thầu, môi trường và xử lý nước thải. Theo Chủ tịch VWSA, nhiệm kỳ mới phải tiếp tục lấy hội viên làm trung tâm, đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao công nghệ, phản biện chính sách và xây dựng cơ chế hỗ trợ lẫn nhau trong ứng phó thiên tai, bảo đảm an ninh nguồn nước, duy trì dịch vụ cấp thoát nước an toàn, liên tục.

Cơ cấu hội viên cho thấy Chi hội đã hình thành mạng lưới tương đối toàn diện, kết nối doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cấp thoát nước với các đơn vị sản xuất thiết bị, chuyển giao công nghệ và thi công công trình. Đây là điều kiện thuận lợi để trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu giải pháp mới và mở rộng hợp tác trong đầu tư, quản lý, vận hành.

Hoạt động của Chi hội còn được hỗ trợ bởi tinh thần đoàn kết của BCH, sự tham gia tích cực của các hội viên và sự quan tâm của Hội Cấp thoát nước Việt Nam (VWSA). Từ đó, ngành Nước cung cấp dịch vụ thiết yếu nên các doanh nghiệp cơ bản duy trì được hoạt động, bảo đảm cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải phục vụ đời sống, sản xuất.

Trong nhiệm kỳ, nhiều văn bản pháp luật liên quan đến tài nguyên nước, giá, quản lý vốn, đấu thầu và đầu tư được ban hành, từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý. Tuy nhiên, tốc độ thay đổi của chính sách cũng tạo áp lực lớn. Các doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật quy định, rà soát giấy phép khai thác, hồ sơ môi trường, quy trình đấu thầu, tiền lương và chế độ báo cáo.

Một khó khăn kéo dài là quá trình thẩm định, phê duyệt giá nước tại một số địa phương còn chậm. Trong khi đó, chi phí điện, hóa chất, nhân công, vật tư và vận chuyển liên tục tăng. Giá dịch vụ chưa theo kịp chi phí đầu vào khiến nhiều đơn vị khó cân đối nguồn lực cho duy tu, cải tạo mạng lưới và đầu tư công nghệ.

Biến đổi khí hậu đặt thêm sức ép lên hạ tầng cấp thoát nước. Mưa lũ cực đoan, hạn hán, xâm nhập mặn, suy giảm và ô nhiễm nguồn nước diễn biến phức tạp. Đợt mưa lũ cuối năm 2025 gây thiệt hại tại nhiều địa phương, ảnh hưởng trực tiếp đến công trình, thiết bị và hoạt động sản xuất của hội viên.

Tại các khu vực nông thôn, miền núi, chi phí cấp nước cao nhưng hiệu quả kinh tế thấp. Một số mạng lưới đã xuống cấp, tỷ lệ thất thoát còn lớn và chưa có đủ nguồn vốn cải tạo. Những vấn đề này đòi hỏi Chi hội phải phát huy rõ hơn vai trò tập hợp, hỗ trợ và đại diện cho hội viên.

Hoạt động của Chi hội ngày càng đi vào chiều sâu

Nhiệm kỳ 2024 - 2026 ghi nhận sự chuyển biến trong phương thức tổ chức hoạt động. Bên cạnh các cuộc họp và chương trình giao lưu, Chi hội tập trung nhiều hơn vào đào tạo, cập nhật công nghệ, kết nối doanh nghiệp, phản biện chính sách và hỗ trợ hội viên khi xảy ra thiên tai.

Năm 2024, Đại hội Chi hội tại Đà Nẵng được tổ chức cùng triển lãm công nghệ, thiết bị ngành Nước; hội thảo về ứng dụng công nghệ và tự động hóa sản xuất; hoạt động giao lưu văn hóa và ra mắt Câu lạc bộ Lãnh đạo nữ. Các hội viên cũng tham gia chuỗi sự kiện Tuần lễ ngành Nước Việt Nam tại Hà Nội.

Năm 2025, Chi hội tổ chức Hội nghị sơ kết giữa nhiệm kỳ tại Khánh Hòa. Trong khuôn khổ hội nghị, lớp đào tạo về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong doanh nghiệp và hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số, công nghệ, AI trong ngành cấp thoát nước được triển khai. Cùng với đó là 18 gian hàng giới thiệu máy móc, thiết bị, vật tư và phụ kiện chuyên ngành. Các hoạt động này giúp hội viên tiếp cận giải pháp mới, trao đổi kinh nghiệm và mở rộng hợp tác

Hoạt động kết nối cũng được mở rộng ra phạm vi quốc tế. Đại diện Chi hội tham dự Diễn đàn ADB về Nước và Phát triển đô thị tại Philippines. Nhiều hội viên tham gia Vietnam Water Week 2025, tiếp cận các nội dung về chính sách, công nghệ, khoa học và quản lý ngành nước.

Chi hội đồng thời chú trọng vai trò phản ánh tiếng nói từ thực tiễn. Các đơn vị đã tham gia góp ý Dự thảo Luật Cấp, Thoát nước và dự thảo hướng dẫn những nội dung đặc thù trong định giá nước sạch. Việc tập hợp ý kiến giúp chuyển các vướng mắc trong vận hành thành kiến nghị có cơ sở, phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách.

Vai trò hỗ trợ hội viên thể hiện rõ sau đợt mưa lũ năm 2025. Ban Chấp hành tổ chức hai đợt hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 1,602 tỷ đồng. Đợt đầu hỗ trợ bốn đơn vị; đợt hai hỗ trợ 17 đơn vị từ nguồn đóng góp của Hội Cấp thoát nước Việt Nam và các Chi hội khu vực. Hoạt động này góp phần giúp các doanh nghiệp khắc phục hậu quả, từng bước ổn định sản xuất.

Năm 2026, Chi hội tiếp tục phát triển hội viên và tổ chức Đại hội lần thứ XIII gắn với hội thảo chuyên đề về quản lý, vận hành hệ thống cấp thoát nước thích ứng biến đổi khí hậu và đô thị hóa. Sự kiện có 20 gian hàng trưng bày máy móc, thiết bị, vật tư và công nghệ chuyên ngành. Chi hội cũng trao 50 phần quà, tổng trị giá 110 triệu đồng, cho các gia đình chính sách tại Nha Trang.

Chuỗi hoạt động cho thấy Chi hội đang từng bước khẳng định vai trò cầu nối. Giá trị của tổ chức không chỉ nằm ở số lượng sự kiện mà ở khả năng giúp hội viên tiếp cận kiến thức, công nghệ, đối tác và nhận được sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Lấy chuyển đổi số làm nền tảng cho nhiệm kỳ mới

Trình bày phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2028, ông Lê Quang Minh, Phó Chủ tịch Chi hội Cấp thoát nước miền Trung - Tây Nguyên, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Cấp nước Huế (HeuWACO), cho rằng ngành Nước khu vực đang bước vào giai đoạn có nhiều yêu cầu mới. Thiên tai cực đoan, bão lũ, hạn hán, xâm nhập mặn và suy giảm nguồn nước tiếp tục đe dọa an ninh nguồn nước. Đồng thời, quá trình đô thị hóa, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hoàn thiện pháp luật đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ và khả năng thích ứng.

Trên nền tảng kết quả nhiệm kỳ 2024 - 2026, Chi hội xác định chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu, đồng thời là công cụ nâng cao hiệu quả hoạt động của từng doanh nghiệp. Định hướng xuyên suốt được ông Lê Quang Minh khái quát bằng phương châm: "Lấy chuyển đổi số làm nền tảng, lấy hiệu quả làm động lực, lấy phát triển bền vững làm mục tiêu".

Tân chủ tịch Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung – Tây Nguyên Lê Quang Minh, Chủ tịch HueWACO, trân trọng cảm ơn sự tín nhiệm của Đại hội và các đơn vị hội viên. Ông cam kết cùng Ban Chấp hành nhiệm kỳ 2026–2028 phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới phương thức hoạt động, lấy quyền lợi và nhu cầu thực tiễn của hội viên làm trung tâm; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, kết nối nguồn lực, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất, vận hành cũng như ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu. Trên nền tảng đồng thuận và trách nhiệm, Ban Chấp hành sẽ nỗ lực xây dựng Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung - Tây Nguyên ngày càng vững mạnh, hoạt động thiết thực, hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển an toàn, bền vững của ngành nước khu vực và cả nước.

Yêu cầu này xuất phát từ quy mô quản lý ngày càng lớn của các đơn vị hội viên. Số liệu tổng hợp từ 20 doanh nghiệp cấp nước cho thấy sản lượng nước sản xuất tăng từ 506,045 triệu m³ (năm 2024) lên 514,335 triệu m³ (năm 2025). Sản lượng nước ghi thu tăng từ gần 420 triệu m³ lên gần 440 triệu m³. Đến hết tháng 6/2026, tổng số khách hàng do các đơn vị quản lý đạt gần 1,8 triệu. Quy mô phục vụ mở rộng đặt ra yêu cầu phải quản lý mạng lưới, tài sản, dữ liệu khách hàng và chất lượng dịch vụ theo phương thức chính xác, liên tục hơn.

Theo định hướng nhiệm kỳ mới, các doanh nghiệp hội viên sẽ được khuyến khích triển khai AI, SCADA, GIS, IoT và tự động hóa trong quản trị, vận hành. Cùng với đầu tư thiết bị, các đơn vị cần đồng bộ cơ sở dữ liệu về khách hàng, tài sản và mạng lưới; mở rộng dịch vụ khách hàng số, thanh toán không dùng tiền mặt và từng bước xây dựng mô hình doanh nghiệp nước thông minh. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với yêu cầu giảm thất thoát, tối ưu điện năng, hóa chất, chuẩn hóa quy trình vận hành và nâng cao chất lượng nhân lực.

Chi hội đặt mục tiêu trên 70% đơn vị hội viên triển khai mới hoặc mở rộng các giải pháp chuyển đổi số trong nhiệm kỳ. Công nghệ không chỉ được áp dụng tại doanh nghiệp mà còn phục vụ hoạt động điều hành của Chi hội, kết nối thông tin và chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm giữa các hội viên.

Bên cạnh chuyển đổi số, bảo đảm an ninh nguồn nước và thích ứng với biến đổi khí hậu được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ lưu vực, nguồn nước cấp; xây dựng phương án ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn, bão lũ và suy giảm nguồn nước. Việc đầu tư công trình dự phòng, tăng khả năng liên kết nguồn cấp và xây dựng hệ thống cảnh báo rủi ro phải được thực hiện song song với nâng cao năng lực xử lý sự cố, bảo đảm cấp nước liên tục, an toàn.

Từ thực tế thiên tai thường xuyên xảy ra trên địa bàn, Chi hội đặt mục tiêu 100% đơn vị hội viên tham gia phối hợp, hỗ trợ nhau khi xảy ra sự cố hoặc tình huống ảnh hưởng đến hoạt động cấp thoát nước. Mạng lưới tương trợ về nhân lực, thiết bị và kinh nghiệm vận hành sẽ được củng cố để rút ngắn thời gian khắc phục, hạn chế gián đoạn dịch vụ.

Phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn là một hướng đi khác được đặt ra cho nhiệm kỳ 2026–2028. Các đơn vị được định hướng tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon, nghiên cứu tái sử dụng nước thải sau xử lý và ứng dụng năng lượng tái tạo tại nhà máy nước, trạm bơm. Việc chuyển giao công nghệ xử lý hiện đại cũng phải hướng đến giảm chi phí hóa chất, điện năng, nâng cao chất lượng nước và hiệu quả xử lý nước thải.

Để các định hướng đi vào thực tế, Chi hội phấn đấu kết nạp thêm 4 - 6 hội viên; tổ chức ít nhất hai hội thảo chuyên đề và một khóa đào tạo, tập huấn; có trên 80% đơn vị hội viên tham gia các chương trình bồi dưỡng. Trên 70% hội viên được định hướng triển khai mới hoặc mở rộng các giải pháp chuyển đổi số như SCADA, GIS, AI, IoT, quản lý tài sản và quản lý khách hàng.

Chi hội đồng thời tiếp tục tập hợp ý kiến hội viên, tham gia góp ý các cơ chế, chính sách quan trọng của ngành; mở rộng hợp tác với VWSA, cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác công nghệ. Vai trò của Ban Chấp hành phải được thể hiện bằng khả năng kết nối nguồn lực, chuyển giao giải pháp và hỗ trợ hội viên xử lý những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

Bên lề Đại hội, giải Pickleball giao hữu được tổ chức với sự tham gia của đại diện các đơn vị hội viên. Hoạt động tạo không khí sôi nổi, tăng cường giao lưu và gắn kết giữa đội ngũ cán bộ, người lao động trong cộng đồng cấp thoát nước miền Trung - Tây Nguyên. Qua đó, tinh thần đoàn kết và hợp tác giữa các hội viên tiếp tục được củng cố, song hành với các nội dung chuyên môn của Đại hội.

Với khẩu hiệu hành động "Đoàn kết – Đổi mới – Hợp tác – Phát triển", Chi hội xác định tinh thần xuyên suốt nhiệm kỳ mới là "Lấy chuyển đổi số làm nền tảng, lấy hiệu quả làm động lực, lấy phát triển bền vững làm mục tiêu". Đây là cơ sở để các đơn vị hội viên tăng cường liên kết, nâng cao năng lực quản trị và cùng xây dựng ngành cấp thoát nước miền Trung - Tây Nguyên an toàn, hiệu quả, bền vững.

Trên tinh thần dân chủ, công khai và khách quan, Đại hội Chi hội Cấp Thoát nước miền Trung - Tây Nguyên đã thống nhất bầu ông Lê Quang Minh - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cấp nước Huế (HueWACO) giữ chức Chủ tịch Chi hội nhiệm kỳ 2026–2028. Đại hội cũng bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ 2026-2028 gồm 30 ủy viên; Ban Thường vụ có 10 thành viên, gồm một Chủ tịch và chín Phó Chủ tịch. Cơ cấu nhân sự nhiệm kỳ mới bảo đảm tính kế thừa, đồng thời tăng tính đại diện của các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải, đào tạo, tư vấn, sản xuất và cung ứng thiết bị ngành nước.

Mai Thanh - Uyển Nhi