Lan tỏa hành động vì nước, khí hậu và tương lai bền vững

Ngày 21/3, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UNICEF Việt Nam tổ chức Lễ phát động hưởng ứng Ngày Nước thế giới (22/3), Ngày Khí tượng thế giới (23/3) và Chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026, đồng thời khởi động chương trình "Trẻ em và Thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững".

Sự kiện thu hút đông đảo đại biểu, tổ chức quốc tế và thanh thiếu niên tham gia, hướng tới lan tỏa thông điệp hành động vì môi trường, khí hậu và tương lai xanh.

Nước - khí hậu - năng lượng: Trụ cột phát triển bền vững

Phát biểu tại lễ phát động, ông Lê Công Thành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: "Nước, khí hậu và năng lượng là ba yếu tố giữ vai trò nền tảng đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, tài nguyên nước và các điều kiện khí tượng thủy văn không chỉ quyết định đến an ninh nguồn nước, an ninh lương thực mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân, sự ổn định của hệ sinh thái và sự phát triển của nền kinh tế".

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu, các thách thức đang ngày càng gia tăng. Nhu cầu khai thác nước tăng cao, ô nhiễm môi trường và suy thoái hệ sinh thái diễn ra ở nhiều nơi; thiên tai cực đoan như hạn hán, xâm nhập mặn, mưa lớn có xu hướng gia tăng cả về tần suất và cường độ.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải quản lý hiệu quả tài nguyên nước, nâng cao năng lực dự báo khí tượng thủy văn và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Năm 2026, các thông điệp được lồng ghép thống nhất, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ:

Ngày Nước thế giới với chủ đề "Nước và Bình đẳng giới", nhấn mạnh vai trò của phụ nữ, trẻ em gái trong quản trị và bảo vệ nguồn nước.

Ngày Khí tượng thế giới với thông điệp "Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai", đề cao vai trò của dữ liệu và công nghệ trong cảnh báo sớm thiên tai.

Chiến dịch Giờ Trái đất 2026 với chủ đề "Sáng tạo xanh - Tương lai xanh", kêu gọi tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và thúc đẩy lối sống bền vững.

Các hoạt động hưởng ứng như trưng bày sáng kiến, cuộc thi môi trường, đi bộ vì tương lai xanh… được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cộng đồng.

Khơi dậy vai trò của thế hệ trẻ trong hành trình xanh

Điểm nhấn của chương trình là sáng kiến "Trẻ em và Thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững". Chương trình hướng tới thu hút hơn 10.000 thanh thiếu niên tham gia trực tiếp, đề xuất hàng nghìn sáng kiến xanh và lan tỏa mạnh mẽ trên không gian số.

Theo UNICEF, tại Việt Nam, khoảng 99,5% trẻ em đang chịu tác động từ các cú sốc khí hậu và môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và cuộc sống. Vì vậy, việc trao quyền và tạo điều kiện để thế hệ trẻ tham gia hành động là yếu tố then chốt.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam cho hay: "UNICEF tự hào được hợp tác với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong chương trình này, nhằm cung cấp nền tảng cho trẻ em và thanh thiếu niên hành động, chia sẻ ý tưởng và đóng góp vào các giải pháp tại trường học và cộng đồng của mình. Nhưng trẻ em và thanh thiếu niên không thể làm điều này một mình. Trách nhiệm của tất cả chúng ta, đặc biệt là những người hoạch định chính sách là lắng nghe những tiếng nói này và chuyển chúng thành các chính sách, đầu tư và dịch vụ bảo vệ trẻ em".

Tại sự kiện, các cơ quan quản lý kêu gọi triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên môi trường, ứng dụng công nghệ số trong quan trắc, phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Đặc biệt, thông điệp được nhấn mạnh là mỗi người dân có thể bắt đầu từ những hành động giản dị: tiết kiệm nước, tiết kiệm điện, giảm rác thải, góp phần tạo nên thay đổi lớn cho môi trường sống.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, những chương trình hành động như vậy không chỉ dừng ở tuyên truyền, mà đang từng bước chuyển hóa thành động lực xã hội, hướng tới một tương lai xanh, an toàn và bền vững cho các thế hệ mai sau.

Hội Cấp Thoát nước Việt Nam thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành nước

Chủ đề Ngày Nước Thế giới 2026 (22/3) là "Nước và bình đẳng giới". Đúng vào dịp này, tại Huế, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố Báo cáo "Xác định khoảng trống và cơ hội để thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam". Đây là một trong những hoạt động thiết thực nhằm thúc đẩy bình đẳng giới ngành nước mà Hội đã triển khai thời gian qua.

Trên cơ sở Biên bản ghi nhớ, giai đoạn 2024 - 2025, VWSA và ADB đã thực hiện chương trình hỗ trợ kỹ thuật nhằm đánh giá thực trạng bình đẳng giới trong ngành Nước Việt Nam. Tổ công tác về giới thuộc chương trình đã tiến hành khảo sát thực địa tại nhiều doanh nghiệp cấp thoát nước trên cả nước.

Bên cạnh khảo sát thực địa, nội dung bình đẳng giới cũng được lồng ghép trong nhiều diễn đàn chuyên môn của ngành. Đáng chú ý, trong khuôn khổ Tuần lễ ngành Nước Việt Nam năm 2024 và 2025, các hội thảo chuyên đề do VWSA và ADB phối hợp tổ chức đã thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp.

Từ dữ liệu khảo sát và tham vấn, nhóm nghiên cứu đã hệ thống hóa, phân tích và xây dựng báo cáo "Xác định khoảng trống và cơ hội để thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành Nước tại Việt Nam". Ấn phẩm là kết quả hợp tác giữa ADB và VWSA, được tài trợ bởi tiểu dự án Hỗ trợ kỹ thuật của ADB nhằm Tăng cường Thực hành và Quan hệ đối tác về giới trong các hoạt động tài trợ tư nhân, thuộc dự án Hỗ trợ kỹ thuật Lồng ghép giới và các sáng kiến về giới trong các hoạt động tài trợ tư nhân.

Báo cáo tập trung vào 5 nhóm nội dung chính: (1) chính sách và thực tiễn về phòng ngừa, xử lý quấy rối tình dục tại nơi làm việc; (2) khung pháp lý về bình đẳng giới trong lĩnh vực nước; (3) thực trạng tham gia và lãnh đạo của phụ nữ trong các công ty cấp nước; (4) các khoảng cách và cơ hội cải thiện; và (5) khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy tiến bộ giới trong toàn ngành.

Hà Thắm