Nghiên cứu hình thành không gian ngầm tổng thể tại khu vực hồ Gươm

UBND TP Hà Nội mới đây đã tán thành phương án đề xuất phá dỡ tòa nhà "Hàm cá mập" và xem xét về phương án thiết kế, cải tạo Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục bên hồ Gươm.

Cùng với đó, nghiên cứu xây dựng khoảng 3 tầng hầm và đề xuất cụ thể chức năng sử dụng tầng hầm, trong đó bố trí không gian văn hóa, thương mại tại tầng hầm 1, khu vực đỗ xe tại tầng hầm 2, 3.

Giải tỏa là cần thiết nhưng cần thận trọng

TS.KTS Trương Văn Quảng - Phó Tổng thư ký Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, việc cải tạo không gian công cộng khu vực hồ Gươm là rất cần thiết, tuy nhiên việc này liên quan đến rất nhiều nội dung trong Luật Thủ đô, cũng như các yêu cầu phát triển Thành phố vì hòa bình, Thủ đô sáng tạo…

“Năm 2019, UNESCO đã công nhận Hà Nội là thành phố sáng tạo trên lĩnh vực “Thiết kế” (thành phố sáng tạo tập trung vào 7 lĩnh vực sáng tạo, gồm: (1) Nghệ thuật dân gian và thủ công mỹ nghệ, (2) Thiết kế, (3) Điện ảnh, (4) Ẩm thực, (5) Văn học, (6) Nghệ thuật truyền thông đa phương tiện, (7) Âm nhạc), TS.KTS Trương Văn Quảng cho biết.

Cũng theo TS.KTS Trương Văn Quảng, hồ Gươm và vùng phụ cận là một khu vực đặc biệt, gắn với không gian văn hóa, lịch sử. Đây cũng là nơi tổ chức không gian đi bộ vào cuối tuần, và nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, do đó đặt ra yêu cầu phải mở rộng không gian.

Tuy nhiên, do đây là một khu vực đặc biệt với nhiều giá trị, nên để có phương án hợp lý nhất, theo TS.KTS Trương Văn Quảng, Hà Nội có thể tính phương án tổ chức các cuộc thi ý tưởng quy hoạch để chắt lọc được những ý tưởng phù hợp.

Phát biểu trước báo chí về vấn đề này, TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm - nguyên KTS trưởng TP Hà Nội cho biết, việc mở rộng không gian hồ Gươm để tạo sự liên kết với các khu vực xung quanh là vấn đề đã được đặt ra từ năm 1995.

Cũng cần khách quan nhìn nhận, kiến trúc của tòa nhà “Hàm cá mập” thấp dần về phía Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục, tạo ra sự hợp lý nhất định về không gian. Tòa nhà còn là tổ hợp thương mại, dịch vụ lớn, là nơi cung cấp điểm nhìn rất đẹp về phía hồ Gươm.

“Do đó, cần phải cẩn trọng trong quyết định phá dỡ tòa nhà Hàm cá mập”, TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm nói.

Bên cạnh đó, đối với chủ trương nghiên cứu quy hoạch, cải tạo tại khu vực phía Đông hồ Gươm theo hướng tăng cường không gian công cộng, không gian mở, theo TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Hà Nội cần nghiên cứu để có một bức tranh tổng thể cho từng khu vực; đặc biệt trong đó cần có sự liên kết với ga ngầm C9 thuộc tuyến đường sắt đô thị số 2.

Nghiên cứu kết nối thành một không gian ngầm tổng thể

Như đã nói ở trên, UBND TP đã tán thành phương án đề xuất phá dỡ tòa nhà “Hàm cá mập” và xây dựng không gian ngầm tại khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục.

Tòa nhà “Hàm cá mập”, trước đây vốn là trung tâm điều hành tàu điện thời Pháp; sau bị phá đi để xây tòa nhà như bây giờ. Theo TS.KTS Trương Văn Quảng, việc xây tòa nhà “Hàm cá mập” khi đó đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối, do những ảnh hưởng đến cảnh quan xung quanh, nhưng vì nhiều lý do nên tòa nhà vẫn tồn tại đến bây giờ, sau nhiều lần cải tạo.

“Tòa nhà “Hàm cá mập” không còn phù hợp với không gian hiện nay. Việc phá bỏ tòa nhà sẽ giúp mở rộng không gian khô, phát triển không gian ngầm, liên kết với ga tàu điện ngầm C9 dự kiến xây dựng tại khu vực trụ sở Điện lực Hà Nội hiện nay”, TS.KTS Trương Văn Quảng nêu quan điểm.

TS.KTS Trương Văn Quảng ủng hộ ý tưởng xây dựng 3 tầng hầm tại khu vực Quảng trưởng Đông Kinh Nghĩa Thục.

Ông cho biết, trước đây thậm chí Hà Nội đã có ý tưởng kết nối không gian ngầm khu vực này sang phía bên kia tòa nhà báo Hà Nội mới . Sau này nếu kết hợp được với không gian ga tàu điện ngầm tại khu vực Điện lực Hà Nội thì sẽ tạo thành một không gian ngầm tổng thể gồm dịch vụ thương mại, văn hóa, giao thông.

“Có ý tưởng đề xuất đặt toa tàu điện mang tính biểu tượng ở khu vực tòa nhà “Hàm cá mập” sau khi giải tỏa, kết hợp khai thác các dịch vụ trên toa tàu đó nếu thấy phù hợp, tôi cho rằng đó là một ý tưởng hay”, TS.KTS Trương Văn Quảng nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, TS Trần Anh Tuấn - nguyên Phó Cục trưởng Cục Hạ tầng kỹ thuật (Bộ Xây dựng) cho rằng, việc Hà Nội dự kiến xây dựng công trình ngầm tại khu vực Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục cần có sự rà soát để phù hợp với các quy hoạch liên quan.

“Đặc biệt, với dự kiến khai thác cả chức năng bãi đỗ xe thì cơ quan chức năng cần lưu ý thiết kế đường lên xuống, và kết nối với hạ tầng giao thông xung quanh, tránh ảnh hưởng đến luồng lưu thông của phương tiện”, TS Trần Anh Tuấn nhấn mạnh.

Ngoài ra, cũng theo TS Trần Anh Tuấn, cần tính toán phương án kết nối với các hạng mục công trình ngầm khác trong khu vực để tạo thành quần thể, thuận lợi cho người dân và tăng hiệu quả khai thác.

Tòa nhà "Hàm cá mập" được xem là địa điểm "biểu tượng" ở Thủ đô, nơi nhiều thương hiệu nổi tiếng đang đặt cơ sở kinh doanh. 

Tòa nhà do KTS Tạ Xuân Vạn thiết kế, được khởi công đầu năm 1990 và hoàn thành vào năm 1993. Vào thời điểm xây dựng, công trình đã nhận không ít ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng tòa nhà này đã phá vỡ không gian quy hoạch hồ Gươm.

Tòa nhà hiện do Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco) - doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc UBND TP Hà Nội - quản lý, vận hành.