AWC 2025: Đẩy mạnh hợp tác châu Á vì an ninh nguồn nước bền vững

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, đang đối mặt với những thách thức lớn về tài nguyên nước do biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, suy giảm nguồn nước và áp lực đô thị hóa.

Ông Seogdae Yun, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Hội đồng Nước châu Á (AWC) & K-water nhấn mạnh, để giải quyết những thách thức này, hợp tác quốc tế đóng vai trò ngày càng quan trọng và cấp thiết.

4 trọng tâm hợp tác vì an ninh nguồn nước

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành khẳng định, Việt Nam luôn coi trọng hợp tác khu vực trong lĩnh vực tài nguyên nước, đặc biệt trong khuôn khổ các chương trình hợp tác với Hàn Quốc, Nhật Bản và các tổ chức quốc tế. 

"Với vai trò là thành viên tích cực của AWC, Việt Nam cam kết đóng góp chủ động, có trách nhiệm vào các sáng kiến, chương trình và hoạt động chung, nhất là trong chia sẻ dữ liệu, đào tạo nhân lực, ứng dụng khoa học - công nghệ và tăng cường năng lực quản trị nước", Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh. 

Theo ông Lê Công Thành, Việt Nam hướng tới mục tiêu đến năm 2030 bảo đảm an ninh nước, quản trị công bằng, minh bạch và sử dụng bền vững tài nguyên. Trong đó, chuyển đổi số trong quản lý thủy lợi, phát triển cơ sở dữ liệu nước quốc gia và triển khai các dự án hợp tác quốc tế là những ưu tiên hàng đầu.

Với tư cách là nước chủ nhà, Việt Nam mong muốn Hội đồng Nước Châu Á triển khai 4 trọng tâm hợp tác trong giai đoạn 2026 - 2030 và đưa vào nội dung thảo luận của kỳ họp hội đồng bao gồm: Quản trị thông minh tài nguyên nước và thích ứng với biến đổi khí hậu; Xây dựng cơ sở dữ liệu và nền tảng giám sát dự báo hiện đại; Đảm bảo an ninh nguồn nước xuyên biên giới; Phát triển cấp nước an toàn và xử lý nước thải.

Cũng tại sự kiện, “Sáng kiến Hà Nội - Hành động vì An ninh nước châu Á” đã được giới thiệu nhằm góp phần định hình các hành động chung vì mục tiêu an ninh nước cho mọi người dân.

Bước tiến trong xây dựng pháp luật và quản lý tài nguyên nước

Tại hội nghị, ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, từ năm 1998 đến nay, Việt Nam đã ba lần sửa đổi Luật Tài nguyên nước, thể hiện tư duy đổi mới trong quản lý tổng hợp tài nguyên quốc gia.

Điểm nhấn của quá trình này là Luật Tài nguyên nước năm 2023 và 10/15 quy hoạch tài nguyên nước đã được phê duyệt, hướng đến chuyển đổi từ quản lý kỹ thuật sang quản trị tổng hợp, đa mục tiêu. Việt Nam đã giám sát 100% hồ chứa lớn, công bố kịch bản cho 8 lưu vực sông và điều hành thời gian thực nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước. Công tác quản trị tài nguyên nước đang từng bước được số hóa với việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống thông tin thông minh phục vụ quản lý, cấp phép và giám sát. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phải đối mặt với các thách thức như 63% nguồn nước mặt đến từ ngoài lãnh thổ, tình trạng ô nhiễm, xâm nhập mặn, suy thoái rừng đầu nguồn và lũ quét.

Theo ông Khuyến, nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là hoàn thiện thể chế, hiện đại hóa quản trị số, xã hội hóa nguồn lực, tăng cường hợp tác quốc tế, đồng thời gắn quản trị nước với an ninh năng lượng và an ninh lương thực.

Ngành Cấp Thoát nước: giảm thất thoát, tăng hợp tác đầu tư

Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam cho biết: "Với khung pháp lý mới, sự tham gia của khu vực tư nhân, và hợp tác khu vực, Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội bảo đảm an ninh nước và thích ứng với biến đổi khí hậu".

Trong 30 năm qua, tỷ lệ thất thoát nước đô thị đã giảm từ 60% xuống còn 17,5% (năm 2024) và hướng tới mục tiêu 15% vào năm 2027. Nhiều đô thị cấp nước liên tục 24 giờ đạt tiêu chuẩn quốc gia. Hiện cả nước có hơn 80 dự án xử lý nước thải đang vận hành và gần 100 dự án khác đang triển khai, với nhu cầu đầu tư dự kiến đạt 20 - 30 tỷ USD đến năm 2030.

Những kết quả này cho thấy tiềm năng hợp tác lớn giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế trong lĩnh vực cấp thoát nước và xử lý nước thải, đặc biệt thông qua các hình thức đối tác công - tư (PPP) và tài chính xanh. Ông Nguyễn Ngọc Điệp nhấn mạnh, việc sớm ban hành Luật Cấp Thoát nước, xây dựng lộ trình giá dịch vụ minh bạch và thúc đẩy tái sử dụng nước, chuyển đổi số sẽ là nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững của ngành trong thời gian tới.

Hội nghị Thượng đỉnh AWC lần thứ 23 và Hội thảo kỹ thuật AWC 2025 sẽ diễn ra trong hai ngày 05 - 06/11/2025 tại Hà Nội. Thành công của sự kiện được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để Việt Nam tiếp tục đóng góp vào Đại hội đồng AWC lần thứ 5 năm 2026 và Tuần lễ Nước Quốc tế châu Á lần thứ 4 (AIWW 2027).

Với tinh thần hợp tác, chia sẻ tri thức và cùng hành động, hội nghị lần này mở ra chương mới trong hợp tác khu vực về quản trị tài nguyên nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu: “Châu Á an toàn về nguồn nước, bền vững về khí hậu, thịnh vượng cho các thế hệ tương lai.”

Khiêm Anh - An Nhiên