Cấp nước Hải Phòng: Bảo đảm nguồn nước sạch cho thành phố Cảng

Khu xử lý Nhà máy nước An Dương.

Những năm gần đây, thành phố Hải Phòng ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trong quá trình phát triển theo định hướng đô thị xanh, văn minh và hiện đại. Trong tiến trình đó, việc bảo đảm cung cấp nước sạch ổn định cho người dân trên địa bàn đóng vai trò quan trọng. Ít người biết rằng, để duy trì hệ thống cấp nước liên tục, an toàn là quá trình hoạt động lâu dài và nỗ lực không ngừng của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng – doanh nghiệp có lịch sử hình thành và phát triển hơn 120 năm, thuộc nhóm các đơn vị cấp nước có bề dày hoạt động lâu đời tại Việt Nam.

Đáng chú ý, với đặc thù là thành phố ven biển, nằm ở cuối nguồn nước thô của hệ thống sông Hồng, Hải Phòng chịu nhiều tác động bất lợi từ biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, ô nhiễm nguồn nước và áp lực đô thị hóa nhanh. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm an ninh nguồn nước không chỉ là nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, mà còn là trách nhiệm xã hội lâu dài, gắn với sự phát triển bền vững của thành phố Cảng.

Ứng dụng khoa học công nghệ: Chủ động thích ứng trước thách thức nguồn nước

Theo thống kê của Sở Xây dựng TP Hải Phòng, đến năm 2040, dân số Hải Phòng có thể đạt từ 3,9 - 4,7 triệu người, tỷ lệ đô thị hóa từ 80 - 86%. Cùng với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và thu hút đầu tư, nhu cầu sử dụng nước sạch của thành phố được ước tính lên tới khoảng 1.325.300 m³/ngày. Trong khi đó, nguồn nước thô tại khu vực phía Đông thành phố Hải Phòng ngày càng suy giảm cả về trữ lượng và chất lượng.

Trước thách thức ấy, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng đã lựa chọn hướng đi dựa trên nền tảng khoa học công nghệ hiện đại, ưu tiên các giải pháp tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường và phù hợp xu thế phát triển xanh. Một trong những dấu ấn nổi bật là việc hợp tác với Cục Cấp Thoát nước Kitakyushu (Nhật Bản) triển khai thành công công nghệ bể lọc tiếp xúc sinh học U-BCF tại Nhà máy nước An Dương, công suất 100.000 m³/ngày, với tổng mức đầu tư 429 tỷ đồng từ nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Nhật Bản. Đồng thời, công nghệ này cũng được ứng dụng tại Nhà máy nước Vĩnh Bảo với hai bể lọc công suất 5.000 m³/ngày đêm.

Điểm ưu việt của công nghệ U-BCF là không sử dụng hóa chất trong xử lý nước. Thay vào đó, vi sinh vật bám trên các hạt than hoạt tính sẽ phân hủy các chất ô nhiễm hữu cơ như amoni, mangan,... giúp ổn định chất lượng nước đầu ra, an toàn cho sức khỏe người sử dụng, đồng thời tiết kiệm điện năng và giảm phát thải ra môi trường. Đây được xem là giải pháp phù hợp trong bối cảnh nguồn nước thô ngày càng chịu nhiều biến động.

Cùng với đầu tư công nghệ, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng còn tích cực tham gia các dự án hợp tác nghiên cứu quốc tế. Từ tháng 7/2023, Công ty phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), Cơ quan Khoa học - Công nghệ Nhật Bản (JST) và Đại học Xây dựng triển khai dự án “Phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm”. Dự án hướng tới phát triển các công nghệ xử lý tiên tiến, thích ứng với những chất ô nhiễm mới, đồng thời xây dựng hệ thống quan trắc hiệu quả, góp phần bảo đảm cấp nước an toàn, bền vững trong dài hạn.

Chuyển đổi số: Nâng tầm quản trị, hiện đại hóa dịch vụ cấp nước 

Song hành với ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, chuyển đổi số được Công ty CP Cấp nước Hải Phòng xác định là động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng dịch vụ. Trong bối cảnh Hải Phòng đẩy mạnh xây dựng đô thị thông minh, việc số hóa hoạt động cấp nước không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu thực tiễn.

Công ty đã xây dựng lộ trình chuyển đổi số toàn diện, triển khai đồng bộ trên các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, điều hành và quản lý. Hệ thống SCADA được khai thác hiệu quả, giúp giám sát liên tục toàn bộ quy trình từ xử lý nước đầu vào đến phân phối. Trong năm 2025, hệ thống này đã hỗ trợ cảnh báo bất thường về lưu lượng tiêu thụ và phát hiện nhiều điểm rò rỉ trên mạng lưới, góp phần giảm thất thoát nước và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Bên cạnh đó, phần mềm GIS được ứng dụng với dữ liệu đầy đủ về đường ống truyền tải, công tác sửa chữa, bảo dưỡng và thông tin khách hàng. Nhờ đó, các hoạt động thiết kế, phát triển mạng lưới, xử lý sự cố hay tìm kiếm rò rỉ được thực hiện nhanh chóng, chính xác hơn. Trên cơ sở hệ thống Scada điều hành mạng lưới cấp nước và hệ thống thông tin địa lý GIS quản lý hệ thống mạng lưới cấp nước, năm 2025 Công ty đã nâng cấp hệ thống với hàng trăm điểm sensor đo áp lực, truyền tín hiệu liên tục từ các đồng hồ khối, tích hợp số liệu để xây dựng Bản đồ áp lực online. Theo đó, các nhà máy có thể theo dõi áp lực trên mạng lưới theo thời gian thực tế một cách chính xác, liên tục; giúp đưa ra các quyết định vận hành, điều tiết mạng lưới kịp thời, cải thiện hiệu quả kiểm soát thất thoát, hạn chế các sự cố vỡ ống cũng như đảm bảo áp lực nước đến từng hộ dân, một bước quan trọng trong hiện đại hóa hệ thống quản lý với thông tin minh mạch, nâng cao uy tín với khách hàng.

Trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng, việc ứng dụng nền tảng số và mạng xã hội đã mang lại nhiều tiện ích thiết thực. Website, các ứng dụng trực tuyến chăm sóc khách hàng “Cấp nước Hải Phòng” giúp người dân dễ dàng tra cứu hóa đơn, thanh toán không dùng tiền mặt, phản ánh sự cố mất nước, rò rỉ hay chất lượng nước. Hệ thống trả lời tự động hỗ trợ giải đáp nhanh các câu hỏi cơ bản, đồng thời chuyển thông tin phản ánh đến bộ phận chuyên môn để xử lý kịp thời.

Những bước đi bài bản trong chuyển đổi số đã giúp Công ty CP Cấp nước Hải Phòng giữ vững ổn định sản xuất kinh doanh, hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm 2025, đồng thời nâng cao trải nghiệm và sự hài lòng của người sử dụng nước.

Bước sang mùa xuân mới Bính Ngọ 2026, nhìn lại chặng đường đã qua, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của một doanh nghiệp hạ tầng thiết yếu. Với nền tảng truyền thống vững chắc, cùng tinh thần đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số theo định hướng quốc gia, “cánh chim đầu đàn” của ngành Nước Việt Nam đang vững vàng giữ mạch nguồn cho thành phố Cảng, góp phần xây dựng Hải Phòng phát triển xanh, thông minh và bền vững trong tương lai.

Khiêm Anh