Thủy điện không thể vô can với hạn, mặn tại ĐBSCL

23/03/2020 00:00

Có ý kiến cho rằng do Trung Quốc chỉ chiếm 16% trữ lượng nước trên sông Mê Công nên các đập thủy điện ở quốc gia này không ảnh hưởng nhiều đến khu vực hạ lưu.

Có ý kiến cho rằng do Trung Quốc chỉ chiếm 16% trữ lượng nước trên sông Mê Công nên các đập thủy điện ở quốc gia này không ảnh hưởng nhiều đến khu vực hạ lưu.

Theo TS. Đào Trọng Tứ, Chuyên gia Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam: Tuy Trung Quốc chỉ đóng góp 16% lưu lượng dòng cho sông Mê Công nhưng với lợi thế về địa hình, phần sông chảy qua Trung Quốc có tiềm năng thủy điện gần bằng tiềm năng thủy điện của tất cả các quốc gia Hạ lưu vực. Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ, Trung Quốc đang tìm cách khai thác các nguồn tài nguyên nước có thể sản xuất năng lượng đáp ứng cơn khát điện ngày càng lớn của mình. Mê Công là một lưu vực sông mà Trung Quốc đang tích cực khai thác cho mục tiêu năng lượng. Trong kế hoạch dài hạn năm 2040, Trung Quốc dự kiến xây dựng 15 bậc thang thủy điện với tổng công suất lắp máy lên đến 22.860MW, tổng dung tích chứa 52, 81 tỷ m3, dung tích hữu ích 29,3 tỷ m3.
 
bảng đồ phát triển thủy điện trên dòng chính sông Mê Kông.
Đập thủy điện dày đặc trên dòng chính sông Mê Công là nỗi lo của 60 triệu người dân trong lưu vực.

Hiện tại Trung Quốc đã phát triển 8 nhà máy thủy điện trên sông Lan Thương gồm Gongguo, Xiaowan, Manwan, Dachaoshan, Nuozhadu, Jinghong, Ganlanba và Méngsong với tổng công suất 15.000MW và hồ chứa có dung tích khoảng trên 40 tỷ m3 nước để đáp ứng nhu cầu điện năng trong tỉnh Đông Nam Trung Quốc là Quảng Đông, Quảng Châu và Châu Quý và xuất khẩu điện sang Thái Lan. Dự kiến đến năm 2040, Trung Quốc sẽ xây thêm 6 đến 7 nhà máy thủy điện quy mô lớn và hàng chục trạm thủy điện trung bình và nhỏ trong lưu vực sông Lan Thương để khai thác triệt để tiềm năng thủy điện của lưu vực sông này.

Việt Nam có 108 lưu vực sông, với 3.450 sông, suối tương đối lớn và tổng lượng nước trung bình hằng năm khoảng 830 - 840 tỷ m3, nhưng lại chỉ tập trung chủ yếu ở một số lưu vực sông lớn như: sông Mê Công (Cửu Long), sông Hồng – sông Thái Bình.... Trong đó, chỉ có khoảng 37% lượng nước đó được sản sinh ở trong nước. Nếu chỉ tính nước nội sinh, bình quân đầu người chỉ đạt khoảng 3.600 m3/năm, (mức trung bình của nhiều quốc gia 4.000m3/năm).

Sông Mê Công là sông quốc tế lớn nhất ở Việt Nam, quan trọng nhất vùng Đông Nam Á, chảy qua 6 quốc gia. Tổng lượng dòng chảy hàng năm khoảng 475 tỷ m3 (xếp thứ 8 trên thế giới). Vùng lưu vực sông Mê Công thuộc Việt Nam (gồm ĐBSCL và Tây Nguyên) phần lớn nằm ở cuối nguồn, chiếm khoảng 8%diện tích lưu vực,với mức đóng góp khoảng trên 50 tỷ m3 nước, tương ứng khoảng 11%.
 
Các đập thủy điện ở thượng nguồn tích nước làm tình hình khô hạn, xâm nhập mặn ở hạ lưu vực trầm trọng hơn. Ảnh: ITN

Sông Mê Công có vai trò đặc biệt quan trọng, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và bảo đảm nguồn nước cho hai vùng rộng lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với vùng ĐBSCL và Tây Nguyên nước ta; đóng góp khoảng 2/3 tổng lượng nước và là nguồn sinh sống cho 23% dân số của Việt Nam.

Theo kết quả phân tích ảnh viễn thám của Bộ Tài nguyên và Môi trường: trên toàn bộ lưu vực sông Mê Công ngoài lãnh thổ Việt Nam có 176 hồ chứa thủy điện, thủy lợi đã vận hành hoặc đang xây dựng.

Ngoài các dự án thủy điện, gần đây Thái Lan đã nghiên cứu một số dự án chuyển nước từ sông Mê Công vào vùng Bắc và Đông Bắc Thái Lan với lưu lượng trên 12 tỷ m3/năm.

Việc các quốc gia ở thượng  nguồn Mê Công gia tăng các hoạt động kinh tế, tập trung vào  thuỷ điện và nông nghiệp đã làm lưu lượng dòng chảy về hạ lưu yếu, ít nên đã gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực đối với ĐBSCL như: xâm nhập mặn sớm, sâu, nồng độ mặn cao hơn.

Theo Diễn đàn Doanh nghiệp
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Thoát nước đô thị: Ưu tiên bảo trì, đầu tư phù hợp điều kiện Việt Nam

Thoát nước đô thị: Ưu tiên bảo trì, đầu tư phù hợp điều kiện Việt Nam

Trong điều kiện Việt Nam vẫn là quốc gia đang phát triển, nguồn lực đầu tư cho hạ tầng còn hạn chế, việc tiếp cận quản lý hệ thống thoát nước và xử lý nước thải theo hướng đầu tư “vừa sức”, phân kỳ theo lộ trình, lấy công tác quản lý và bảo trì làm trọng tâm được xác định là lựa chọn phù hợp, bền vững.

Diễn đàn 22/01/2026
Siết chặt một số quy định trong quản lý tài nguyên nước

Siết chặt một số quy định trong quản lý tài nguyên nước

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 23/2026/NĐ-CP ngày 17/01/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực tài nguyên nước.

Chính sách 21/01/2026
Hoàn thiện cơ chế định giá nước sạch theo phương pháp định giá chung

Hoàn thiện cơ chế định giá nước sạch theo phương pháp định giá chung

Thông tư số 145/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn áp dụng phương pháp định giá chung đối với nước sạch đã làm rõ nguyên tắc xác định giá thành lợi nhuận và giá bán. Cách tiếp cận này tạo sự thống nhất trong xây dựng thẩm định và điều hành giá nước sạch theo Luật Giá năm 2023 và định hướng phát triển bền vững ngành Cấp Thoát nước.

Chính sách 06/01/2026
Làm rõ đối tượng chịu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải

Làm rõ đối tượng chịu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 346/2025/NĐ-CP ngày 29/12/2025 quy định phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, trong đó chỉ rõ đối tượng chịu phí, phương thức thu và quản lý phí, phù hợp hơn với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu bảo vệ môi trường trong giai đoạn mới.

Chính sách 05/01/2026
Cấp nước an toàn trước yêu cầu đổi mới tư duy quản lý và điều phối

Cấp nước an toàn trước yêu cầu đổi mới tư duy quản lý và điều phối

Bảo đảm cấp nước an toàn và chống thất thoát, thất thu nước sạch không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà đã trở thành yêu cầu quản trị tổng hợp, đòi hỏi cơ chế pháp lý rõ ràng, sự vào cuộc của chính quyền và cách tiếp cận mới về nguồn nước, khu vực nông thôn và quản lý số.

Diễn đàn 05/01/2026
Luật số 144/2025/QH15: Định hình lại vị trí của ngành Cấp Thoát nước

Luật số 144/2025/QH15: Định hình lại vị trí của ngành Cấp Thoát nước

Luật số 144/2025/QH15 sửa đổi Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, có hiệu lực từ 01/01/2026, đã điều chỉnh căn bản tư duy quy hoạch. Đối với lĩnh vực cấp thoát nước, Luật không chỉ sửa kỹ thuật lập quy hoạch, mà còn tái định vị vai trò hạ tầng nước trong cấu trúc phát triển đô thị và nông thôn.

Chính sách 29/12/2025
Từ Chương trình cấp nước an toàn đến yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước

Từ Chương trình cấp nước an toàn đến yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước

Sau khi Chương trình Quốc gia bảo đảm cấp nước an toàn kết thúc, Hội thảo tổ chức tại TP. Cần Thơ là dịp tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện giai đoạn 2016-2025. Hội thảo nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy bảo đảm an toàn kỹ thuật sang tiếp cận bảo đảm an ninh nguồn nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu khó lường.

Chính sách 26/12/2025
Kiểm soát ngập úng đô thị: Cần khung pháp lý và chiến lược dài hạn

Kiểm soát ngập úng đô thị: Cần khung pháp lý và chiến lược dài hạn

Ngày 17/12/2025, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (KHKTVN), Tổng hội Xây dựng đã tổ chức hội thảo "Ngập úng đô thị - Thách thức và biện pháp giảm thiểu" nhằm đánh giá toàn diện nguyên nhân, mức độ tác động của ngập úng đô thị; đồng thời đề xuất giải pháp tổng hợp về quy hoạch, kỹ thuật, quản trị và chính sách.

Diễn đàn 17/12/2025
Nghị quyết 254/2025/QH15: Gỡ ba “nút thắt” lớn trong lĩnh vực đất đai

Nghị quyết 254/2025/QH15: Gỡ ba “nút thắt” lớn trong lĩnh vực đất đai

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 254/2025/QH15 không chỉ tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai 2024, mà còn khơi thông hàng loạt dự án hạ tầng đang bị ách tắc. Theo đó, Nghị quyết tập trung xử lý ba “nút thắt” then chốt: thu hồi đất, bồi thường, tái định cư và thủ tục hành chính chồng chéo.

Chính sách 16/12/2025
Top