Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam tăng tốc cho chặng cuối năm 2026

Hội nghị có sự tham dự của ông Nguyễn Ngọc Điệp, Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) cùng ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực VWSA và các thành viên Ban Chấp hành Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam.

Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam hiện có 144 hội viên thuộc 141 đơn vị, hoạt động trong các lĩnh vực cấp thoát nước, dịch vụ công ích, vệ sinh môi trường, tư vấn, xây lắp, thương mại, đào tạo và nghiên cứu. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi hội kết nạp thêm 6 hội viên mới. Ban Chấp hành hiện có 53 thành viên thuộc 50 đơn vị.

Duy trì sản xuất, bảo đảm dịch vụ thiết yếu

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, sản lượng nước sản xuất, nước tiêu thụ, doanh thu và lợi nhuận của phần lớn đơn vị hội viên tiếp tục được duy trì ổn định. Một số chỉ tiêu chưa đạt kỳ vọng, song hoạt động sản xuất, kinh doanh nhìn chung vẫn tăng nhẹ so với cùng kỳ năm 2025, đáp ứng nhu cầu sử dụng nước của người dân tại các khu vực phục vụ.

SAWACO sản xuất hơn 290,17 triệu m³ nước trong 6 tháng đầu năm, tăng 1,06% so với cùng kỳ. Doanh thu đạt 3.059 tỷ đồng, tăng 2,31%; tỷ lệ thất thoát nước được kiểm soát ở mức 11,98%.

Công ty CP Cấp nước Đồng Nai (DOWACO) sản xuất 73,68 triệu m³ nước, đạt 104,1% so với cùng kỳ; doanh thu đạt hơn 619,47 tỷ đồng, tăng 7,7%. Tỷ lệ thất thoát nước của doanh nghiệp ở mức 15,4%.

Công ty CP Cấp thoát nước Cần Thơ sản xuất 13,77 triệu m³ nước, doanh thu đạt 171 tỷ đồng và duy trì tỷ lệ thất thoát ở mức 10,2%. Công ty CP Cấp thoát nước Bến Tre sản xuất 15,48 triệu m³ nước, thực hiện 56,19% kế hoạch năm; doanh thu đạt 136 tỷ đồng, tương đương 54,82% kế hoạch.

Tỷ lệ người dân đô thị được sử dụng nước sạch tại khu vực miền Nam tiếp tục đạt trên 95%. Tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Cần Thơ và Long An, tỷ lệ này đạt gần 100%.

Kết quả trên được duy trì trong điều kiện các doanh nghiệp phải đồng thời kiểm soát chất lượng nguồn nước, ổn định áp lực mạng lưới, xử lý sự cố, giảm thất thoát và đáp ứng nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng tại các đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư mới.

Một số đơn vị tiếp tục đầu tư cải tạo hệ thống. Công ty CP Cấp nước Bà Rịa - Vũng Tàu (BWACO) khởi công cải tạo Trạm tăng áp Vũng Tàu, xây dựng bể chứa 4.000 m³ thay thế công trình được xây dựng trước năm 1975; đồng thời đầu tư nhà trạm bơm, đường ống công nghệ và hệ thống vận hành tự động.

BWACO cũng thử nghiệm thành công quy trình tuần hoàn hoàn toàn nước thải sau ép bùn. Việc điều chỉnh quy trình và chuyển sang sử dụng loại polymer mới giúp giảm hơn 60% lượng hóa chất tiêu thụ, góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả xử lý.

Trong lĩnh vực thoát nước, Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP.HCM (UDC) duy trì vận hành an toàn, liên tục hệ thống thoát nước, các trạm bơm và nhà máy xử lý nước thải. Doanh thu 6 tháng đạt hơn 428,7 tỷ đồng; lợi nhuận trước thuế gần 22,9 tỷ đồng.

UDC tập trung xử lý kịp thời các sự cố, duy tu hệ thống và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích sử dụng ngân sách nhà nước.

Khu vực miền Nam hiện có 14 nhà máy xử lý nước thải tại 9 tỉnh, thành phố được tổng hợp trong báo cáo. Tổng công suất xử lý đạt khoảng 383.000 m³/ngày đêm, trong đó TP.HCM đạt 170.000 m³/ngày đêm, Bình Dương 70.000 m³/ngày đêm và Cần Thơ 30.000 m³/ngày đêm.

Trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm cấp nước an toàn ngày càng cao, nguồn nước chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và ô nhiễm, kết quả đạt được trong nửa đầu năm cho thấy nỗ lực duy trì hoạt động liên tục của các doanh nghiệp ngành nước phía Nam.

Chuyển đổi số đi vào vận hành hệ thống

Chuyển đổi số tiếp tục là điểm nổi bật trong hoạt động của các doanh nghiệp hội viên. Công nghệ không chỉ được ứng dụng trong quản trị nội bộ mà đã tham gia trực tiếp vào giám sát nguồn nước, điều tiết mạng lưới, kiểm soát chất lượng và phục vụ khách hàng.

Điển hình, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) triển khai lộ trình chuyển 100% dịch vụ cấp nước sang hình thức trực tuyến; tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát vận hành, quản lý dữ liệu kỹ thuật và chăm sóc khách hàng. Kho dữ liệu dùng chung được hoàn thiện, từng bước tích hợp trí tuệ nhân tạo nhằm phục vụ quản trị và hỗ trợ ra quyết định.

Công ty CP Cấp thoát nước Cần Thơ (CANTHOWASSCO) vận hành hơn 8 thiết bị giám sát chất lượng nước sạch trực tuyến tại các nhà máy và trên mạng lưới, theo dõi tức thời các chỉ tiêu độ đục, pH và clo. Tại ba nhà máy, hệ thống giám sát chất lượng nước sông trực tuyến kiểm soát độ màu, sắt, amoni, tổng dầu mỡ khoáng và độ mặn.

Công ty CP Điện nước An Giang (POWACO) triển khai phân vùng, tách mạng; lắp đặt van thông minh, đồng hồ điện từ, hệ thống PLC, SCADA và biến tần cho các trạm bơm. Dữ liệu nguồn nước, áp lực và lưu lượng được giám sát trực tuyến, hỗ trợ điều tiết mạng lưới, giảm thất thoát và nâng cao hiệu quả bảo trì thiết bị.

Thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục được mở rộng. Công ty CP Cấp thoát nước Bến Tre (BEWACO) có 90.018 trong tổng số 97.723 khách hàng thanh toán không dùng tiền mặt, đạt 92,12% và đặt mục tiêu đạt 100% vào cuối năm 2026. Công ty CP Cấp thoát nước và Môi trường Kiến Tường đạt tỷ lệ khoảng 90%.

Ở lĩnh vực thoát nước, UDC đưa phần mềm "Văn phòng số" vào vận hành trong giai đoạn đầu của đề án chuyển đổi số. Hệ thống camera giám sát ngập, ứng dụng UDI Maps và thiết bị CCTV khảo sát đường ống tiếp tục hỗ trợ dự báo mưa, triều cường và quản lý hệ thống.

Đánh giá về kết quả này, Chủ tịch VWSA Nguyễn Ngọc Điệp cho rằng chuyển đổi số tại các doanh nghiệp miền Nam không còn dừng ở việc áp dụng từng công nghệ riêng lẻ, mà đã bắt đầu làm thay đổi phương thức điều hành sản xuất.

Theo Chủ tịch VWSA, bước tiếp theo là kết nối dữ liệu GIS, SCADA, đồng hồ thông minh và các phần mềm chuyên ngành trên một nền tảng thống nhất. Khi dữ liệu được phân tích để hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định, chuyển đổi số mới thực sự tạo ra năng suất và hiệu quả quản trị. Ông cũng đánh giá các doanh nghiệp thuộc Chi hội miền Nam đã đi một bước khá dài trong chuyển đổi số. Những mô hình hiệu quả cần được tổng kết, chia sẻ để các doanh nghiệp tại những khu vực khác nghiên cứu, áp dụng.

Khó khăn phải được nhận diện từ thực tiễn

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội nghị chỉ rõ một số chỉ tiêu sản xuất, kinh doanh còn thấp so với kế hoạch năm. Công tác phát triển khách hàng và hoàn thành mục tiêu lợi nhuận tại một số đơn vị còn chậm. Hiệu quả giảm thất thoát, thất thu nước sạch chưa đồng đều giữa các hội viên.

Biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và ô nhiễm nguồn nước ngày càng rõ nét, làm tăng chi phí xử lý và rủi ro vận hành. Những tác động này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất, đầu tư và chất lượng dịch vụ cấp thoát nước.

Chế độ báo cáo định kỳ của một số hội viên còn chậm, gây khó khăn cho việc tổng hợp dữ liệu, đánh giá tình hình và đề xuất giải pháp hỗ trợ.

Tại hội nghị, Chủ tịch VWSA đề nghị các doanh nghiệp không chỉ chia sẻ thành tựu mà cần nói rõ những "vướng mắc gốc" trong hoạt động cấp thoát nước. Khó khăn phải được phản ánh đầy đủ thì cộng đồng doanh nghiệp mới có thể cùng trao đổi và VWSA mới có cơ sở tổng hợp, kiến nghị cơ quan quản lý.

Một trong những vấn đề lớn được đặt ra là việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại bộ máy quản lý. Trên một địa bàn có thể tồn tại nhiều doanh nghiệp cấp thoát nước với các mô hình sở hữu khác nhau, từ doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần đến dự án PPP. Việc quản lý tài sản, điều chỉnh quy hoạch, phân định phạm vi phục vụ và trách nhiệm cung cấp dịch vụ cần được nghiên cứu sớm.

Theo đó, nước sạch là hàng hóa đặc biệt, trực tiếp phục vụ đời sống người dân. Tuy nhiên, doanh nghiệp cấp nước đang chịu nhiều ràng buộc trong quản lý tài nguyên nước. Việc áp dụng quy định về lưu lượng khai thác, xử phạt và xác định lợi bất hợp pháp tại một số nơi còn chưa thống nhất. Doanh nghiệp cần cung cấp dữ liệu thực tiễn và phản ánh kịp thời để chính sách được hiểu, áp dụng đúng bản chất của dịch vụ thiết yếu.

Quy hoạch cũng là vấn đề có ảnh hưởng dài hạn. Khi nội dung cấp thoát nước không được xác định đầy đủ trong quy hoạch tỉnh hoặc kế hoạch phát triển cấp nước, doanh nghiệp có thể thiếu căn cứ triển khai dự án.

Bên cạnh các nội dung chuyên môn, hội nghị còn ghi dấu bằng hoạt động sẻ chia với người lao động ngành nước. Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam đã trao 60 triệu đồng hỗ trợ xây dựng nhà tình thương cho cán bộ, công nhân viên có hoàn cảnh khó khăn đang công tác tại Công ty CP Cấp nước Sóc Trăng. Công ty CP Tập đoàn Bình Minh Việt đồng hành, hỗ trợ thêm 10 triệu đồng vật tư ngành nước. Sự chung tay của các đơn vị góp phần giúp người lao động sớm có một mái nhà vững chãi, tiếp thêm động lực để họ yên tâm gắn bó với công việc.

Cùng với đó, giá nước tại một số địa phương nhiều năm chưa được điều chỉnh, trong khi giá điện, hóa chất, nhân công và tỷ giá liên tục biến động. Khoảng cách giữa giá dịch vụ và chi phí thực tế tạo sức ép lớn đối với khả năng cân đối tài chính, tái đầu tư và bảo đảm chất lượng cấp nước.

Từ thực trạng này, Chủ tịch VWSA đề nghị doanh nghiệp quan tâm hơn đến công tác pháp chế, chủ động nghiên cứu và góp ý các dự thảo văn bản. Mỗi đơn vị cần có cán bộ hoặc bộ phận theo dõi chính sách, nhận diện sớm rủi ro pháp lý và chuẩn bị ý kiến trên cơ sở dữ liệu vận hành.

Đối với Dự thảo Luật Cấp, Thoát nước, Chủ tịch VWSA đề nghị từng doanh nghiệp có văn bản góp ý cụ thể, đồng thời báo cáo chính quyền địa phương và Sở Xây dựng. Theo ông, Luật phải giải quyết được những khó khăn của ngành, có tầm nhìn dài hạn và tạo cơ chế huy động nguồn lực xã hội, không chỉ dừng ở yêu cầu quản lý.

Đưa nhiệm vụ cuối năm về sát nhu cầu hội viên

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam xác định tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng hoạt động và phát triển thêm hội viên có năng lực, có khả năng đóng góp thiết thực cho hoạt động chung.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Sử - Chủ tịch Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam, Phó Tổng Giám đốc SAWACO cho biết, BCH sẽ đôn đốc các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ báo cáo định kỳ, cập nhật đầy đủ kết quả sản xuất, kinh doanh và những vấn đề phát sinh. Dữ liệu từ các hội viên sẽ là cơ sở để Chi hội đánh giá chính xác tình hình, tổ chức hoạt động chuyên môn và kiến nghị chính sách.

Công tác đào tạo tập trung vào nghiệp vụ chuyên sâu, quản lý vận hành, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và khai thác dữ liệu. Mục tiêu là giúp cán bộ, kỹ sư nâng cao năng lực, tiết giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý công việc và thúc đẩy chuyển đổi số.

Một nội dung quan trọng trong khuôn khổ hội nghị là phiên hội thảo chuyên đề về công nghệ và giải pháp cho ngành Nước, tập trung giới thiệu các công nghệ mới có khả năng ứng dụng trực tiếp vào quản lý, vận hành và nâng cao hiệu quả đầu tư. Các diễn giả trình bày bốn chuyên đề gồm giám sát, vận hành mạng lưới cấp nước trên nền tảng bản sao kỹ thuật số của Công ty CP Công nghệ Nước – Năng lượng (WETEC); hệ thống tấm lắng tải trọng cao TK Plate® Settler phục vụ cải tạo, nâng công suất và chất lượng nhà máy xử lý nước mặt của Công ty TNHH TK Cộng (TK+); công nghệ ống PVC-O của Tập đoàn Bình Minh Việt (BVG); cùng sản phẩm khởi nghiệp tích hợp với đồng hồ KENT, chuyển đổi đồng hồ cơ thành đồng hồ nước truyền dữ liệu từ xa, do nhóm phát triển của ThS. Nguyễn Duy Xuân Bách giới thiệu.

Phiên hội thảo tạo diễn đàn trao đổi giữa doanh nghiệp cấp nước, đơn vị công nghệ và nhà cung cấp thiết bị, góp phần đưa các giải pháp số hóa, vật liệu mới và đo đếm thông minh đến gần hơn với nhu cầu thực tế của ngành.

Chi hội dự kiến phối hợp tổ chức các hội thảo về tối ưu hóa vận hành, giảm thất thoát, ứng phó biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và ô nhiễm nguồn nước. Hoạt động trao đổi kinh nghiệm giữa doanh nghiệp cấp nước, thoát nước, tư vấn, xây dựng và cung cấp thiết bị sẽ được tăng cường.

Thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ trực tuyến, quản lý dữ liệu dùng chung và ứng dụng AI tiếp tục là những nhiệm vụ trọng tâm. Các hội viên cũng được vận động duy trì hoạt động bảo vệ nguồn nước, chăm lo người lao động và hỗ trợ cộng đồng.

Thay mặt BCH Chi hội, ông Bùi Thanh Giang - Tổng Giám đốc SAWACO cho biết các ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch VWSA sẽ được cụ thể hóa trong chương trình công tác 6 tháng cuối năm. Chi hội sẽ tăng cường chia sẻ khó khăn, tổ chức góp ý chính sách, tham gia xây dựng Luật Cấp, Thoát nước và phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn doanh nghiệp.

Chi hội đồng thời vận động hội viên tham gia Đại hội lần thứ VII Hội Cấp Thoát nước Việt Nam, Vietnam Water Week cùng các hoạt động chuyên môn, giải thưởng và cuộc thi do VWSA tổ chức.

Hội nghị đã biểu quyết thông qua báo cáo kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm và phương hướng 6 tháng cuối năm 2026. Các nhiệm vụ sau hội nghị được giao cho Ban Thường trực và các đơn vị hội viên cụ thể hóa theo từng lĩnh vực, gắn với tiến độ thực hiện kế hoạch năm và những vấn đề đang đặt ra trong hoạt động cấp thoát nước.

Cũng trong khuôn khổ hội nghị, Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam tổ chức chương trình giao lưu Pickleball dành cho lãnh đạo, cán bộ quản lý các đơn vị trong Ban Chấp hành. Hoạt động này đã thu hút được 31 cặp vận động viên, gồm 20 cặp đôi nam lãnh đạo thi đấu tại 5 bảng và 11 cặp đôi nam nữ lãnh đạo chia thành 3 bảng. Những trận đấu sôi nổi, thân tình đã tạo thêm cơ hội gặp gỡ, tăng cường kết nối và tinh thần đồng hành giữa các đơn vị hội viên.

Mai Thanh