SOCTRANGWACO tìm nguồn nước mới để bảo đảm nhu cầu dùng nước cho người dân

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ đã thống nhất với đề xuất của SOCTRANGWACO về việc khai thác nguồn nước mặt tại Kênh 20 Vàm Nhơn Mỹ, thuộc xã Thuận Hòa, để lấy nước thô cho các nhà máy nước trên địa bàn TP Sóc Trăng cũ. Ý kiến này được đưa ra sau tờ trình của doanh nghiệp, chỉ đạo của UBND TP Cần Thơ và kết quả khảo sát thực tế cùng các sở, ngành, địa phương.

Theo SOCTRANGWACO, khu vực TP Sóc Trăng cũ hiện được cấp nước sinh hoạt chủ yếu từ Nhà máy Cấp nước Nguyễn Chí Thanh, Nhà máy Cấp nước Phú Lợi và các trạm cấp nước vệ tinh do đơn vị quản lý, khai thác. Tổng công suất được cấp phép là 37.660 m³/ngày đêm. Tuy nhiên, công suất này chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng nước trong vùng phục vụ. Tình trạng nước yếu, thiếu nước còn xảy ra, nhất là vào giờ cao điểm và tại các khu vực bất lợi về áp lực.

Riêng Nhà máy Cấp nước Nguyễn Chí Thanh đang khai thác từ hai nguồn. Nguồn nước dưới đất có lưu lượng được cấp phép 11.400 m³/ngày đêm. Nguồn nước mặt Kênh 30/4 có lưu lượng được cấp phép 10.000 m³/ngày đêm. Tuy nhiên, nguồn nước mặt Kênh 30/4 thường xuyên tiếp nhận nước thải sinh hoạt, nước thải sản xuất trong khu vực, khiến nhiều thời điểm hệ thống xử lý không thể xử lý triệt để. Chất lượng nước cấp vì vậy có lúc không đạt quy chuẩn cấp nước sạch sinh hoạt. Do chất lượng nguồn chưa ổn định, giấy phép khai thác nước mặt Kênh 30/4 chỉ có thời hạn một năm, theo Giấy phép số 01/GP-UBND ngày 8/1/2026.

Trước áp lực về nguồn nước, SOCTRANGWACO cho biết đã triển khai nhiều giải pháp. Doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nước bổ sung, đầu tư cải tạo, sửa chữa công nghệ nhà máy, hoàn thiện quy trình xét nghiệm chất lượng nước và xin phép nâng công suất các nhà máy hiện hữu. Đồng thời, doanh nghiệp đề xuất bố trí quỹ đất, điều chỉnh quy hoạch để xây dựng thêm các nhà máy cấp nước mới, phục vụ nhu cầu trước mắt và mục tiêu cấp nước an toàn lâu dài.

Các giải pháp này đã từng bước khắc phục khó khăn, với sự hỗ trợ của UBND thành phố và các sở, ngành chuyên môn. Dù vậy, theo doanh nghiệp, kết quả đến nay vẫn chưa như mong muốn, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu sử dụng nước của người dân cũng như các cơ sở sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Để bổ sung nguồn nước cho sản xuất nước sạch, SOCTRANGWACO đã tổ chức khảo sát, lấy mẫu xét nghiệm chất lượng nước mặt tại Kênh 20, khu vực Vàm Nhơn Mỹ, Âu Rạch Mọp. Vị trí lấy nước dự kiến cách Kênh 30/4, đoạn Khu công nghiệp An Nghiệp, khoảng 3,5 đến 4 km. Theo đánh giá ban đầu, nguồn nước tại đây có trữ lượng dồi dào, kết nối trực tiếp với sông Hậu và được bảo vệ ngăn mặn bởi âu thuyền Rạch Mọp mới đưa vào vận hành. Các chỉ tiêu xét nghiệm được doanh nghiệp xác định bảo đảm quy định đối với nước mặt phục vụ sản xuất nước sinh hoạt.

Trên cơ sở khảo sát và kết quả xét nghiệm mẫu nước, SOCTRANGWACO đề nghị UBND TP Cần Thơ, Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét, chấp thuận chủ trương khai thác nguồn nước mặt tại Kênh 20 với lưu lượng dưới 50.000 m³/ngày đêm. Nguồn nước này dự kiến được phân bổ cho ba nhóm công trình.

Đối với Nhà máy Cấp nước Nguyễn Chí Thanh, nguồn Kênh 20 sẽ thay thế nguồn nước mặt Kênh 30/4 hiện có công suất 10.000 m³/ngày đêm, đồng thời nâng thêm 10.000 m³/ngày đêm, đưa tổng công suất nước mặt của nhà máy lên 20.000 m³/ngày đêm. Nhà máy Cấp nước Phú Lợi dự kiến được bổ sung gần 10.000 m³/ngày đêm. Phần còn lại cung cấp nước thô cho Nhà máy nước mặt tại Phân khu số 5E, công suất 20.000 m³/ngày đêm, hiện đang thực hiện dự án đầu tư.

Theo SOCTRANGWACO, việc khai thác nước mặt Kênh 20 không chỉ thay thế nguồn Kênh 30/4 có chất lượng kém, mà còn bổ sung nguồn nước thô cho Nhà máy Phú Lợi và Nhà máy nước mặt Phân khu số 5E. Phương án này cũng góp phần hạn chế khai thác nước dưới đất, phù hợp với Quyết định số 3639/QĐ-UBND ngày 31/12/2025 của Chủ tịch UBND TP Cần Thơ về điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, và Chỉ thị số 09/CT-UBND ngày 18/11/2025 về tăng cường quản lý, bảo vệ tài nguyên nước dưới đất.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ đánh giá việc tìm kiếm nguồn nước mặt để dần thay thế nguồn nước thô hiện tại là cần thiết và cấp bách. Cơ quan này cũng cho rằng kết quả quan trắc nguồn nước Kênh 20 Vàm Nhơn Mỹ do SOCTRANGWACO thực hiện có chất lượng khá tốt, trong khi khu vực này đã được kiểm soát xâm nhập mặn bởi Cống Âu Rạch Mọp.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, sau khi được thống nhất chủ trương, SOCTRANGWACO phải xác định vị trí cụ thể của công trình khai thác tại Kênh 20 Vàm Nhơn Mỹ, lập hồ sơ đề nghị cấp giấy phép khai thác nước mặt để Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định, tham mưu UBND thành phố cấp phép theo quy định. Doanh nghiệp cũng phải thực hiện các thủ tục liên quan về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và các quy định khác.

Trong thời gian hoàn thiện hồ sơ cho công trình chính, SOCTRANGWACO đã xin ý kiến Chi cục Thủy lợi TP Cần Thơ về việc lắp đặt trạm bơm nước thô tạm thời trên bờ Kênh 20. Tuyến ống tạm dự kiến dẫn nước dọc theo Kênh 20, đấu nối với tuyến ống hiện hữu tại Kênh 30/4, đoạn gần cầu 30/4 trên Quốc lộ 60, để chuyển nước về Nhà máy Cấp nước Nguyễn Chí Thanh xử lý.

SOCTRANGWACO cam kết công trình tạm không ảnh hưởng đến giao thông đường thủy và hành lang bảo vệ tuyến kênh. Sau khi hoàn thành các thủ tục đầu tư công trình chính và đưa vào hoạt động, doanh nghiệp sẽ tháo dỡ công trình tạm, hoàn trả mặt bằng theo hiện trạng ban đầu.

Việc chuyển sang khai thác nguồn nước mặt Kênh 20 Vàm Nhơn Mỹ là giải pháp cấp bách nhằm bảo đảm cấp nước an toàn cho khu vực thành phố Sóc Trăng cũ. Đây cũng là bước chuẩn bị cho lộ trình giảm dần khai thác nước dưới đất, giữ nguồn nước ngầm làm nguồn dự phòng trong các tình huống bất lợi về nguồn nước mặt.

Mai Thanh