Tokyo dùng hệ thống đường hầm ngầm tránh lũ lụt

Biến đổi khí hậu đã làm tăng đáng kể nguy cơ ngập lụt, bởi nguy cơ cao hơn xuất hiện các cơn bão mạnh hơn và các đợt mưa lớn kéo dài hơn.

Kế hoạch xây dựng thêm các cơ sở ngầm đang được tiến hành để tăng dung tích hồ chứa hoạt động của thành phố cuối thập kỷ này lên 3,6 triệu m3, từ 2,64 triệu m3 hiện tại, các quan chức của Chính quyền thành phố Tokyo (TMG) nói với The Straits Times hôm 31/3.

Ngoài ra, 1,5 triệu m3 hồ chứa khác dự kiến sẽ được xây dựng vào năm 2030, do mục tiêu Tokyo đang hướng tới là nâng tổng công suất theo kế hoạch lên 5,1 triệu m3, đủ nước cho 2.040 bể bơi kích thước chuẩn Olympic.

Đây là một phần trong kế hoạch trị giá 6,6 nghìn tỷ yên nhằm tăng cường khả năng phục hồi lũ lụt của thủ đô, bên cạnh các kế hoạch nâng tường ven biển và kè sông.

Hệ thống hiện tại gồm 28 “hồ chứa điều hòa”, với sức chứa đủ cho 1.056 hồ bơi có kích thước Olympic, bao gồm 16 hồ chứa trong lòng đất, 9 hầm ngầm và 3 đường hầm dưới lòng đất.

Các nhà quy hoạch đô thị của Tokyo ngày càng lo ngại rằng mạng lưới này không đủ mạnh để đối phó với các sự kiện thời tiết khắc nghiệt, đặc biệt khi Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng khan hiếm đất và giá đất cao, việc mở rộng ngày càng khó khăn.

Ông Tetsuro Fujisaki, giám đốc phụ trách khả năng phục hồi đô thị của TMG, nói với Straits Times rằng Tokyo đã bị ảnh hưởng nặng nề khi cơn bão Hagibis đổ bộ trực tiếp vào thủ đô hồi tháng 10/2019, mang theo tổng lượng mưa kỷ lục là 650 mm. 

Hệ thống chống ngập của Tokyo khi đó đã gần tới giới hạn, một hầm đã đầy 98%, một hầm khác là 91%.

Ông Fujisaki cho biết: “Các cơn bão và mưa xối xả dự kiến sẽ ngày càng trở nên thường xuyên và nghiêm trọng hơn do biến đổi khí hậu”, đồng thời trích dẫn dự báo của Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc nói nhiệt độ có thể tăng thêm 2 độ C vào năm 2100. 

Dự báo của TMG cho thấy rằng lượng mưa sẽ tăng gấp 1,1 lần và mực nước biển dâng thêm 60 cm cho thủ đô.

Việc củng cố các biện pháp chống ngập lụt là một trong năm trụ cột của Dự án phục hồi Tokyo do Thống đốc thành phố Yuriko Koike công bố vào tháng 12/2022, nhằm khắc phục hậu quả của trận động đất lớn Kanto xảy ra 100 năm trước, vào ngày 1/9/1923.

Bốn trụ cột khác của dự án, với tổng ngân sách 15 nghìn tỉ yên (113 tỉ USD) và dự kiến thực hiện vào những năm 2040, bao gồm các biện pháp chống động đất, núi lửa phun trào, gián đoạn điện và liên lạc cũng như các bệnh truyền nhiễm.

Gần đây, Tokyo đang chia sẻ kiến thức chuyên môn về sử dụng không gian ngầm để quản lý rủi ro lũ lụt với các thủ đô trong khu vực như Kuala Lumpur và Jakarta.

Kế hoạch mở rộng

Bất chấp các biện pháp nhằm giảm thiệt hại do lũ lụt, các quan chức của TMG tin rằng gần như không thể loại bỏ hoàn toàn lũ lụt trong những trận mưa do địa hình bê tông của thủ đô, vì một số khu vực nội địa cách xa hệ thống thoát nước sông. 

Tokyo đào các hầm và đường hầm sâu dưới lòng đất, sâu hơn các tuyến tàu điện ngầm ở 23 phường trung tâm của Tokyo. Tại cơ sở Sông Kanda/Đường vành đai số 7, mất khoảng một phút đi thang máy xuống hồ chứa ở độ sâu 42 m dưới mặt đất.

Đường hầm dưới lòng đất – dài 4,5 km và có đường kính trong 12,5 m – được xây dựng qua hai giai đoạn từ năm 1988 và có thể chứa khoảng 540.000 m3 nước – đủ để lấp đầy 216 bể bơi cỡ Olympic.

Khi nước sông có nguy cơ đạt đến mức “nguy hiểm” trong một cơn bão hoặc trận mưa như trút nước, các cửa vào công trình sẽ mở ra để nước chảy xuống lòng đất. Lượng nước này được bơm ngược lên trên mặt đất và đổ vào sông, nơi nó sẽ chảy ra biển sau khi mưa tạnh và mực nước sông hạ xuống.

Việc xây dựng đang được tiến hành để liên kết hồ chứa Đường vành đai số 7 với một công trình khác dài 3,2 km tại sông Shirako ở phía Tây Bắc Tokyo thông qua một đường hầm kết nối. Khi hoàn thành, toàn bộ cơ sở sẽ có chiều dài 13,1 km và có tổng dung tích 1,43 triệu m3.

TMG đang xem xét tiếp tục mở rộng công trình để bao gồm các con sông như sông Meguro ở phía Đông Nam.

Ông Mukoyama nói hồ chứa Sông Kanda/Vành đai số 7 không chỉ có công dụng phòng chống lũ lụt. 

Trong những tháng khô hạn hơn từ tháng 12 đến tháng 5, khoảng 60.000 m3 nước trữ trong hồ để sử dụng khẩn cấp trong trường hợp nguồn cung cấp nước bị gián đoạn bởi những thảm họa như động đất. Trong trường hợp này, máy phát điện dự phòng sẽ được sử dụng để bơm nước trở lại bề mặt để cho công chúng sử dụng.