Liên hệ quảng cáo: +84 (0) 377 089 696 (Ms. Chung Anh)
Email: quangcao@tapchinuoc.vn

Nhiều nguy cơ đe dọa tài nguyên nước ở Việt Nam

Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan các nguồn nước mặt, nước ngầm và hầu hết các lưu vực sông đều đứng trước nguy cơ suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm.

Quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên nước - Ảnh 1.

Hồ chứa nước Plei Thơ Ga (huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai) được khai thác hiệu quả, cung cấp nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt. (Ảnh NGUYỄN DIỆP/báo Nhân Dân)

Tác động của BĐKH, nước biển dâng, sự phát triển kinh tế xã hội, đô thị hóa và dân số tăng nhanh dẫn đến thiếu nước xảy ra thường xuyên, đe dọa an ninh nguồn nước.

Việt Nam có 2.372 con sông có chiều dài hơn 10 km. Tổng lượng dòng chảy năm của Việt Nam khoảng từ 830 đến 840 tỷ mét khối/năm, trong đó 63%, tức khoảng từ 520 đến 525 tỷ mét khối, chảy từ các nước láng giềng nằm ở thượng nguồn các lưu vực sông chảy vào nước ta.

Lượng nước sinh ra từ lãnh thổ Việt Nam chiếm 37% tổng lượng dòng chảy năm của đất nước, khoảng từ 310 đến 315 tỷ mét khối. Điều này có nghĩa, các hoạt động sử dụng, phát triển tài nguyên nước trên các sông xuyên quốc gia, sông quốc tế sẽ tác động trực tiếp đến nguồn nước của Việt Nam. Việc phụ thuộc nặng nề vào nguồn nước từ bên ngoài được xem là một thách thức lớn cần vượt qua để phát triển và quản lý tài nguyên nước của Việt Nam.

Với số dân hơn 96 triệu người, Việt Nam có tổng lượng nước bình quân đầu người theo năm đạt khoảng 9.500 m3/người, thấp hơn chuẩn 10.000 m3/người/năm của quốc gia có nguồn nước ở mức trung bình theo quan điểm của Hiệp hội Nước quốc tế. Nếu tính theo lượng nước nội sinh, Việt Nam mới đạt khoảng 4.000 m3/người/năm. Như vậy, có thể thấy nguồn nước của Việt Nam không dồi dào.

Là nước chịu ảnh hưởng nặng nhất của bất cứ thay đổi dòng chảy nào trên sông Mê Kông, Việt Nam còn đồng thời chịu tác động kép của tình trạng môi sinh toàn cầu. Tình trạng nóng lên của Trái đất và nước biển dâng khiến toàn bộ vùng hạ lưu sông Mê Kông ở Việt Nam sẽ có những biến động thay đổi tuyệt đối về môi sinh trong khoảng một thập niên tới.

Tình trạng chung là thiếu nước trên lưu vực sông, tình trạng xâm nhập mặn và hạn hán sẽ ngày càng gia tăng và đó là xu thế không thể đảo ngược. Trong khi đó, dù tổng lượng mưa trung bình của Việt Nam tương đối cao, nhưng phân bố không đồng đều theo không gian và thời gian. Do lượng mưa năm phân bố không đều theo mùa, dẫn đến có sự phân hóa giữa lượng dòng chảy mùa mưa và mùa khô…

Theo các chuyên gia lĩnh vực tài nguyên nước và môi trường, chất lượng nước mặt ở Việt Nam đã và đang suy thoái nghiêm trọng, nhất là chất lượng nước của các sông, ngòi, kênh rạch; ở các vùng đô thị và vùng công nghiệp bị suy thoái tới mức gần như biến chất và nguy hiểm đối với con người và thủy sinh.

Thí dụ: Chất lượng nước sông Hồng qua đoạn Phú Thọ, Vĩnh Phúc có các chỉ tiêu hóa sinh (COD, BOD5 và TSS) vượt mức quy chuẩn. Môi trường mặt nước sông Đáy, sông Nhuệ đang chịu tác động mạnh của nước thải sinh hoạt và các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, thủy sản gây ra…

Trong khi đó, công tác quản lý tài nguyên nước ở nước ta còn nhiều bất cập như: Chưa thật sự theo phương pháp quản lý tổng hợp và bền vững theo lưu vực sông, vẫn theo địa giới hành chính; chưa có quy hoạch phát triển tài nguyên nước toàn diện trên các hệ thống sông, lưu vực sông, mà thường là quy hoạch từng ngành riêng.

Trong khai thác, sử dụng tài nguyên nước chưa xem xét đến yêu cầu sử dụng nước của các ngành trong toàn lưu vực sông, mà chỉ chú ý đến từng ngành, địa phương riêng. Khi thiết kế, xây dựng và vận hành các hồ chứa, nhu cầu nước duy trì môi trường hạ lưu công trình chưa được xem xét đầy đủ, đã tạo nên "đoạn sông chết" ở phía hạ lưu đập.

Mặt khác, việc phân bổ, chia sẻ nguồn nước giữa các lưu vực sông và giữa các địa phương trong lưu vực cũng chưa được xem xét một cách hợp lý, thường chỉ chú trọng đến lợi ích của một nhóm ngành dùng nước (thường là phát điện) và cục bộ địa phương. Tình trạng khai thác, sử dụng nước, nhất là tài nguyên nước dưới đất quá mức, đã và đang gây nên hiện tượng cạn kiệt nguồn nước ngầm, sụt lún đất ngày càng gia tăng tại các địa phương…

Để bảo đảm an ninh nguồn nước, Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho rằng: Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường kiểm tra thực thi các chính sách, pháp luật trong quản lý và bảo vệ tài nguyên nước; thúc đẩy sử dụng nước một cách thông minh, tiết kiệm; tích cực khôi phục những dòng sông bị suy thoái, ô nhiễm; làm tăng trở lại nguồn nước ngầm bị suy giảm…

Các chuyên gia cũng đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường đẩy mạnh công tác điều tra cơ bản, quan trắc, giám sát, nhằm cung cấp số liệu khí tượng, thủy văn đầy đủ và chính xác để dự báo và cảnh báo về nguồn nước tốt hơn; Xây dựng và nâng cấp hệ thống quan trắc, giám sát tự động, trực tuyến, gồm cả quan trắc nền, quan trắc biến động và giám sát khai thác, sử dụng, vận hành các hồ chứa và hoạt động xả thải vào nguồn nước, tiến tới quản lý thông minh tài nguyên nước; Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức của xã hội về an ninh nước, trách nhiệm bảo vệ và sử dụng nguồn nước tiết kiệm, hiệu quả; tăng cường hợp tác khu vực và quốc tế, nhất là tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của quốc tế để bảo vệ an ninh nước quốc gia; đồng thời học tập kinh nghiệm của các nước trong khu vực và trên thế giới trong quản lý và khai thác tài nguyên nước.

Tác giả:
Khánh Huy/báo Nhân Dân
Nguồn: nhandan.vn
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Nước mặn xâm nhập sâu, nhiều tỉnh miền Tây tính chuyện dùng xà lan chở nước ngọt về nhà máy xử lý

Nước mặn xâm nhập sâu, nhiều tỉnh miền Tây tính chuyện dùng xà lan chở nước ngọt về nhà máy xử lý

Đài khí tượng thuỷ văn khu vực Nam Bộ và lãnh đạo ngành Nông nghiệp một số tỉnh cho biết nước mặn theo các cửa sông đã xâm nhập sâu vào đất liền, đi xa hơn 50 km. Độ mặn có nơi vượt 19‰. Nhiều tỉnh chuẩn bị dùng xà lan chở nước ngọt về các nhà máy nước xử lý, bơm cho dân sử dụng.

Đà Nẵng: Nguy cơ thiếu nước sinh hoạt vì nước sông nhiễm mặn

Đà Nẵng: Nguy cơ thiếu nước sinh hoạt vì nước sông nhiễm mặn

Hạ lưu sông Vu Gia bị xâm nhập mặn trong khi mực nước sông Yên hạ thấp, dẫn đến nguy cơ thiếu nước sinh hoạt tại TP. Đà Nẵng.

VWSA – ADB: Thúc đẩy triển khai dự án về Bình đẳng giới trong ngành Nước

VWSA – ADB: Thúc đẩy triển khai dự án về Bình đẳng giới trong ngành Nước

Sáng 27/02/2024, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) đã có buổi làm việc và trao đổi với đại diện Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) về hoạt động hỗ trợ kỹ thuật của chương trình hợp tác về Bình đẳng giới trong ngành Nước.

Quốc tế 01/03/2024
Khai thác và phát huy tiềm năng nhân lực ngành Nước

Khai thác và phát huy tiềm năng nhân lực ngành Nước

Ngành Nước có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội, kinh tế và môi trường. Vì vậy, xây dựng nguồn nhân lực ngành Nước rất cần được quan tâm. Tuy nhiên, thực tế vẫn chưa khai thác triệt để tiềm năng nhân lực vốn có. Điều này đặt ra bài toán khai thác và phát huy tiềm năng nhân lực phục vụ ngành Nước.

Thành phố đông dân nhất cả nước bảo đảm Tết này nước đủ đầy

Thành phố đông dân nhất cả nước bảo đảm Tết này nước đủ đầy

Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố đông dân nhất cả nước với trên 10 triệu người. Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) đã không ngừng đầu tư hiện đại hoá nhằm nâng cao chất lượng nước, bảo đảm 100% người dân được cấp nước an toàn, liên tục, nhất là trong dịp cao điểm Tết Nguyên Đán Giáp Thìn 2024.

Doanh nghiệp 10/02/2024
Nhiều kết quả nghiên cứu mới trong lĩnh vực Cấp Thoát nước, Kỹ thuật và Môi trường

Nhiều kết quả nghiên cứu mới trong lĩnh vực Cấp Thoát nước, Kỹ thuật và Môi trường

Sáng ngày 29/1/2024, Bộ môn Cấp Thoát nước - Khoa Kỹ thuật môi trường, Trường ĐH Xây dựng, đã tổ chức Hội thảo trao đổi chuyên môn: Các kết quả nghiên cứu mới trong lĩnh vực Cấp Thoát nước, Kỹ thuật hạ tầng và môi trường. GS.TS.NGƯT Nguyễn Việt Anh, Phó Chủ tịch VWSA chủ trì hội thảo.

SAWACO cập nhập số định danh cá nhân và quản lý định mức nước sinh hoạt

SAWACO cập nhập số định danh cá nhân và quản lý định mức nước sinh hoạt

Cấp nước an toàn là một trong những nhiệm vụ quan trọng được Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) đã ra sức, nỗ lực thực hiện bằng nhiều giải pháp cụ thể.

Doanh nghiệp 29/01/2024
Cảnh sát PCCC và CNCH tỉnh Bình Dương tập huấn  chữa cháy và thoát nạn cho cư dân nhà cao tầng

Cảnh sát PCCC và CNCH tỉnh Bình Dương tập huấn chữa cháy và thoát nạn cho cư dân nhà cao tầng

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Công an tỉnh Bình Dương, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh đã chủ động, phối hợp huấn luyện kỹ năng chữa cháy, kiểm tra - sử dụng nguồn nước chữa cháy; hướng dẫn thoát nạn cho cư dân sống trong nhà cao tầng

Người dân TP.HCM bày tỏ hài lòng về chất lượng dịch vụ nước sạch năm 2023

Người dân TP.HCM bày tỏ hài lòng về chất lượng dịch vụ nước sạch năm 2023

Bên cạnh việc cung ứng điện, cấp nước là một trong số 5 dịch vụ công ích quan trọng được người dân TP.Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm. Đa số người dân bày tỏ hài lòng về chất lượng dịch vụ, song không ít người chưa hài lòng về dịch vụ thoát nước vì hiện tượng ngập lụt tại đô thị.

Top