Nhiệt độ
Niềm hy vọng mới
Chúng ta cần bảo vệ nguồn tài nguyên nước quý giá, không chỉ để hy vọng, mà còn với một niềm tin Trái Đất mãi mãi là mái nhà của nhân loại.
Một vết tích khảo cổ học 40.000 năm tuổi cho thấy, loài người chúng ta luôn luôn hướng mình tới các vì sao, một nghiên cứu từ trường đại học Edinburgh năm 2018 cho biết.
Đây là điểm tương đồng của nhiều thế hệ, nhiều nền văn hóa trên thế giới. Giờ đây, khi công nghệ quan sát vũ trụ ngày càng tiên tiến, con người lại có một hoài bão lớn hơn là tìm kiếm sự sống trên các hành tinh khác. Hành trình này bắt đầu với việc xác định yếu tố quan trọng nhất của sự sống - nước.
Trên Trái Đất, cứ nơi nào có nước, nơi đó sẽ có sự sống.
Các nhà khoa học ước tính rằng, có tới 8,7 triệu loài sinh vật lớn nhỏ khác nhau, bao gồm cả động và thực vật, tồn tại trên Trái Đất. Hiện nay, ta mới chỉ xác định được khoảng 1,2 triệu loài, phần lớn trong đó là côn trùng. Điều này đồng nghĩa với việc hàng triệu loài sinh vật vẫn chưa được phát hiện.
Sự đa dạng sinh học trên Trái Đất không chỉ tập trung tại một điểm, mà rải rác khắp các châu lục và môi trường sống khác nhau. Tại những nơi ấm áp, độ ẩm cao như rừng nhiệt đới Amazon, ta thường thấy các hệ sinh thái phức tạp và đa dạng tồn tại chồng chéo theo từng lớp rừng. Mặc dù rừng chỉ che phủ 6% diện tích Trái Đất, nhưng đây lại là nơi tập trung hơn một nửa sinh vật sống trên hành tinh.

Những môi trường ít nước như sa mạc cũng đủ sức nuôi dưỡng các hệ sinh thái đặc thù. Lãnh nguyên, hay hệ sinh thái tại các cực, không có cây thân gỗ. Rải rác tại những nơi cao và trũng khác nhau là các cây bụi lùn, cây dạng cỏ và cây thân thảo. Còn tại những nơi lạnh giá và khắc nghiệt nhất là rêu và địa y.
Có thể thấy sự sống trên trái đất rất dồi dào và linh hoạt. Nước không chỉ là một nguồn tài nguyên quan trọng, nuôi dưỡng những sinh vật sống hiện nay, nó còn là chất xúc tác cho sự sống đầu tiên trên Trái Đất.
Một khám phá khoa học hồi đầu tháng 10 của trường đại học Purdue (Mỹ) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các phản ứng hóa học hình thành sự sống có thể xảy ra trong môi trường nước. Theo thông cáo báo chí của trường, môi trường nước tinh khiết cho phép các axit amin nguyên thủy liên kết với nhau để tạo thành chuỗi peptide dài, một hợp chất cần thiết cấu tạo nên các sinh vật sống đầu tiên.
Kết quả nghiên cứu này đã giúp hóa giải một nghịch lý trong các giả thuyết trước đây về nguồn gốc hóa học của sự sống và khẳng định lại vai trò quan trọng của nước trong quá trình này.
Hành trình tìm kiếm nguồn gốc của sự sống không dừng lại tại hành tinh của chúng ta. Từ những năm 1970, cụm từ “goldilock zone”, hay “vành đai ấm áp” bắt đầu xuất hiện trong giới thiên văn học. Đây là cách gọi khác của khu vực xung quanh một ngôi sao có nhiệt độ phù hợp để duy trì nước dưới dạng lỏng. Trong hệ Mặt trời, Trái Đất là hành tinh duy nhất nằm trong “vành đai ấm áp” và vì thế, có nước để duy trì sự sống.
Khái niệm này dần dần được phát triển và hoàn thiện nhằm tìm kiếm các hành tinh khác có khả năng nuôi dưỡng sự sống. Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) đã xác định, dải ngân hà của chúng ta có thể có tới 300 triệu hành tinh. Tính tới năm 2022, NASA đã phát hiện hơn 5.000 hành tinh khác nhau. Trong số đó, có ít nhất vài trăm hành tinh được xác định nằm trong vùng duy trì sự sống.
Giấc mơ của con người về các vì sao
Khác với những khám phá khoa học khác, quá trình tìm kiếm sự sống ngoài vũ trụ thường được ghi lại bằng cả tranh ảnh lẫn những bài báo khoa học chỉ mang tính hàn lâm. Điểm khác biệt này bắt đầu từ những năm 40 của thế kỷ trước, khi Hoa Kỳ và Liên Xô tham gia cuộc đua vũ trụ. Lúc ấy, các họa sĩ từ hai quốc gia này đã vẽ lên những khung cảnh huyền bí, kỳ diệu, miêu tả vũ trụ và các hành tinh trong trí tưởng tượng của họ.
Nhà phê bình hội họa Kornelia Boczkowska ở Đại học Adam Mickiewicz (Ba Lan) đã phân tích loạt tranh thuộc hai trường phái trên để chỉ ra sự khác biệt giữa chúng. Cô cho biết, các họa sĩ người Mỹ thường mô phỏng vũ trụ một cách sát thực và giống với ảnh chụp. Vì thế, các bức tranh thường có nhiều chi tiết về địa chất, địa hình của hành tinh đó, cũng như máy móc và sự hiện diện của con người.
Ngược lại, vũ trụ dưới góc nhìn của các họa sĩ Liên Xô thường mang đậm chất thơ. Họ dùng nét vẽ nhòe và màu sắc loang lổ để lột tả sự huyền bí và mờ ảo của một không gian nằm ngoài sức tưởng tượng của con người.
Trong bài phân tích, cô cho biết: “Mục tiêu của những bức họa này là truyền cảm hứng. Nó vừa là công cụ ghi chép lại những đột phá của ngành thiên văn học lúc bấy giờ, vừa để kích thích cho người xem một mong muốn được phiêu lưu, khám phá”.
Sau thời kỳ này, việc ghi chép và sáng tác về những phát hiện mới đã trở thành một truyền thống trong lĩnh vực thiên văn học. Từ đó, những môi trường có tiềm năng duy trì sự sống dần trở thành một tâm điểm sáng tạo.

Nguồn: NASA-JPL
Tuyến biên giới cuối cùng
Con người yêu thích ngắm nhìn vũ trụ và các vì sao bởi chúng khiến ta cảm nhận được một sự rộng lớn bất tận của vạn vật. Ta tò mò tìm kiếm vai trò của bản thân và chỗ đứng của nhân loại trong khung cảnh rộng lớn ấy.
Trong loạt áp phích do NASA công bố dưới tựa đề Nhìn về tương lai (Visions of the future), người xem có cơ hội chiêm ngưỡng và tưởng tượng về cuộc sống của con người trên những hành tinh khác. Mặt trăng Titan của sao Thổ, Europa của sao Mộc, hay hành tinh lùn Ceres đều là những “điểm đến” được miêu tả với tài nguyên nước là trọng tâm.
Titan có những dòng sông ngoằn ngoèo, Ceres là một trạm tiếp nước lẻ loi, còn tại Europa, một thành phố sầm uất nằm gọn dưới lớp băng đá.
Người họa sĩ đã hợp tác với các nhà khoa học để tái hiện lại một số thông tin và chi tiết đúng với các số liệu thiên văn học hiện nay. Trong bức tranh vẽ hành tinh Trappist-1e, người xem có thể thấy một bầu trời đầy sao. Những ngôi sao ấy đều có thật và đều nằm trên bầu trời của hành tinh này.
Từ những tác phẩm này, ta có thể thấy tầm quan trọng của nước trong sự sống vạn vật, kể cả trong một tương lai khi con người có thể phải sống trên những hành tinh khác. Chính vì vậy chúng ta cần bảo vệ nguồn tài nguyên nước quý giá, không chỉ để hy vọng, mà còn với một niềm tin Trái Đất mãi mãi là mái nhà của nhân loại.
Cấp nước Hải Phòng hưởng ứng Tháng hành động vì Bình đẳng giới năm 2026
Dự thảo Luật Cấp, Thoát nước: Hoàn thiện cơ sở pháp lý từ yêu cầu thực tiễn, góp phần kiến tạo phát triển
Vị trí, vai trò và tầm quan trọng quản lý cấp nước, thoát nước trong kỷ nguyên mới
Đọc thêm
Cấp nước Hải Phòng hưởng ứng Tháng hành động vì Bình đẳng giới năm 2026
Bình đẳng giới không chỉ là câu chuyện bảo đảm quyền lợi lao động nữ mà còn gắn với mục tiêu xây dựng môi trường làm việc công bằng, phát huy nguồn lực con người. Hưởng ứng Tháng hành động năm 2026, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng tiếp tục thể hiện trách nhiệm trong chăm lo lao động nữ và thúc đẩy bình đẳng giới tại doanh nghiệp.
[VIDEO] “Nước cho cuộc sống” - năm 2026: Nhìn lại hành trình lan tỏa những giá trị của ngành Nước
Video tổng kết Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật “Nước cho cuộc sống” - năm 2026 ghi lại những dấu mốc đáng nhớ trong hành trình tôn vinh giá trị của nước, vẻ đẹp của người lao động và những đóng góp thầm lặng của ngành Cấp Thoát nước Việt Nam.
Hội Cấp Thoát nước Việt Nam và Tổng Công ty Tài nguyên Nước Hàn Quốc ký kết Biên bản ghi nhớ
Ngày 21/10/2026 tại Hà Nội, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) và Tổng Công ty Tài nguyên Nước Hàn Quốc (K-water) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU), nhằm thiết lập khuôn khổ hợp tác, phát huy thế mạnh của mỗi bên và thúc đẩy các hoạt động hợp tác trong lĩnh vực cấp thoát nước và quản lý tài nguyên nước.
Những người phụ nữ phía sau dòng chảy
Từ quản trị doanh nghiệp, vận hành hệ thống đến quản lý khách hàng và ứng dụng công nghệ số, phụ nữ đang ngày càng khẳng định vai trò trong ngành Nước.
Kỹ thuật Cấp Thoát nước: Hành trình đổi mới và kết nối
Nhân kỷ niệm 60 năm thành lập Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, chiều 16/10, Bộ môn Kỹ thuật Cấp Thoát nước của trường đã tổ chức hội thảo khoa học “Kỹ thuật Cấp Thoát nước: Hành trình đổi mới và kết nối”.
“Thám hiểm” 5 châu trong một ngày: Safari Cần Giờ mở ra hành trình khám phá từ bầu trời đến đại dương
Dõi theo những cánh chim tự do, tự tay cho hươu cao cổ ăn rồi hòa nhịp lễ hội từ nhiều vùng đất, du khách có thể khám phá thiên nhiên và văn hóa năm châu trong một ngày tại Công viên Lễ hội Safari.
Những “hành khách” nặng hàng tấn, bay chuyên cơ tới Safari lớn nhất Việt Nam giờ ra sao?
Cuối năm 2015, ba chuyến chuyên cơ từ Mỹ, châu Âu và Nam Phi mang theo khoảng 200 cá thể thuộc gần 20 loài hoang dã lần lượt hạ cánh tại đảo ngọc Phú Quốc. Hơn một thập kỷ sau, nhiều "hành khách" đặc biệt năm ấy đã sinh trưởng, tạo nên các quần thể nhiều thế hệ, góp phần gây dựng "kỳ quan hoang dã".
Ấm tình đồng nghiệp trong căn nhà mới của người công nhân Cấp nước
Sau hơn 10 năm sống trong căn nhà vách tôn xuống cấp, gia đình ông Nguyễn Minh Trí, công nhân Công ty CP Cấp nước Sóc Trăng (Cần Thơ), đã có mái ấm mới. Sự chung tay của Chi hội Cấp Thoát nước miền Nam và Tập đoàn Bình Minh Việt giúp gia đình vơi bớt khó khăn, ổn định cuộc sống.
Thúc đẩy hợp tác ngành Nước giữa Việt Nam và Canada
Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Canada vào cuối tháng 9/2026, đoàn công tác của Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) đã có buổi làm việc với Hiệp hội Cấp nước và Nước thải British Columbia (BCWWA). Đây là dịp tăng cường kết nối, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy cơ hội hợp tác giữa cộng đồng ngành Nước của Việt Nam và Canada.