Liên hệ quảng cáo: +84 (0) 377 089 696 (Ms. Chung Anh)
Email: quangcao@tapchinuoc.vn

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc

18/05/2022 17:01

Người Thái trắng có một lễ hội độc đáo, gọi tên theo tiếng Thái là "Then Kin Pang", để tạ ơn các thần Then đã cứu nhân độ thế.

Lễ hội đã trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này được tổ chức hàng năm vào ngày 10 tháng 3 âm lịch tại xã Khổng Lào, huyện Phong Thổ tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc Việt Nam.

Trong tiếng Thái, “Then” chỉ các vị thần linh ở Mường Trời, “Kin” nghĩa là ăn, còn “Pang” là lễ hay người dự lễ, theo Cục Di sản Văn hóa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Truyền thuyết của người Thái trắng ở Lai Châu kể rằng: Vua trời đã phái các thần Then xuống hạ giới đầu thai thành người trần để cứu nhân độ thế. Then cũng là người đại diện cho người dân giao tiếp với các thần linh, cầu phúc cho dân, ban cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Các nhà nghiên cứu dân gian nhận định, những làn điệu Then của người Thái vùng Tây Bắc đều bắt nguồn từ cuộc sống lao động, nên Then chứa đựng những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời, mang tính nhân văn sâu sắc.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 1.

Cúng Then là một nghi thức không thể thiếu trong lễ hội Then Kin Pang.

Then không chỉ là tín ngưỡng, mà còn hàm chứa cả những lời răn dạy con người, ca ngợi đạo đức, phản ánh, chê bai thói hư tật xấu, thể hiện tình yêu nam nữ và cả tình yêu với quê hương, đất nước. Bởi vậy, hát Then của người Thái chính là môn nghệ thuật tổng hòa thi ca, nhạc và múa, khơi dậy vẻ đẹp tâm hồn.

"Bó mạ vàng khắp chân đồi /Trai mường gái bản lại về hội Then" là câu thành ngữ nói về lễ hội độc đáo Then Kin Pang có một không hai của người Thái ở xã Khổng Lào.

Họ quan niệm rằng, cõi trời là một Mường, trong đó có các vị Then. Các vị Then đều có tấm lòng bao dung độ lượng, vì vậy hàng năm họ đều xuống hạ giới, ai ốm đau được Then cho thuốc, người nào gặp rủi ro, vận hạn Then sẽ cầu phúc cho tai qua nạn khỏi.

Then Kin Pang là dịp để dân bản dâng lễ tạ ơn Then, được tổ chức định kì vào đầu mùa mưa.

Vào ngày chính lễ, bàn thờ Then được trang trí rực rỡ, nhiều màu sắc với loài hoa bó mạ là lễ vật chủ đạo, được xem là biểu tượng của ngày lễ.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 2.

Hoa bó mạ - biểu tượng không thể thiếu của ngày lễ.

Ngoài ra, trên bàn thờ treo rất nhiều chim én gấp bằng giấy màu để gửi gắm những nguyện ước của người dân đến các vị thần linh. Các lễ vật dâng cúng mang dáng dấp của vạn vật cõi nhân gian như báo hiệu một năm mới đủ đầy, tràn ngập niềm vui đã về.

Mọi người đến với Then Kin Pang đều tâm niệm thắp hương lên bàn thờ Then để cầu nguyện một năm mới may mắn, an lành, hạnh phúc.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 3.

Điệu múa của các Sao Chẩu đón các vị thần xuống trần gian vui chơi.

Vào giờ hành lễ, người đủ tiêu chuẩn được dân bản bầu ra mặc trang phục của Then, tay đánh đàn tính tẩu uy nghi như một vị tướng.

Xung quanh là các trinh nữ được chọn làm Sao Chẩu đều có sắc đẹp để múa hát tiếp đón các Then xuống trần gian vui chơi. Những hành động dâng hoa, dâng lễ, mời rượu, cùng những lời diễn xướng của Then như đối thoại với các đấng thần linh trên trời với niềm tin bất diệt.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 4.

Lễ cầu an xin bà Then ban phúc lộc một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Kết thúc phần lễ, Then và các Sao Chẩu múa điệu "quát bó héo" (quét hoa tàn). Đó là niềm tin vào sự luân hồi trong tín ngưỡng dân gian của người Thái trắng.

Nhưng đông vui, náo nhiệt nhất chính là phần hội té nước cầu mưa tại suối Nậm Lụm sau phần lễ cúng Then. Hàng nghìn người cùng hòa mình xuống dòng suối để hò reo vào cuộc vui té nước.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 5.

Dòng Nậm Lụm là nơi diễn ra các hoạt động té nước cầu may của đồng bào các dân tộc xuống chung vui.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 6.

Theo quan niệm dân gian, người té nước và người bị té nước sẽ gặp nhiều may mắn trong năm.

Dòng suối theo quan niệm của người Thái là nơi Then từ trên Trời đầu thai xuống hạ giới. Mỗi người tham dự lễ té nước dường như đều cảm nhận thấy rất rõ sự giao hòa của trời đất và tin tưởng mùa màng năm tới sẽ tốt tươi bởi người dân quan niệm ai được té càng ướt thì gặp càng nhiều may mắn.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 7.

Lễ hội cũng là dịp để những đôi trai gái gặp gỡ tìm hiểu nhau.

Phong tục té nước chính là nét đặc sắc nhất trong Then Kin Pang. Đây cũng là dịp để những đôi trai gái gặp gỡ và thể hiện tình yêu qua lời ca tiếng hát. Sau Lễ hội, nhiều người trong số họ đã nên vợ nên chồng.

Lễ hội Then Kin Pang có sức mạnh lan tỏa cả một vùng đất rộng lớn và thu hút đông đảo bà con các dân tộc khác cùng tham gia.

Người Thái trắng có lễ hội độc đáo Then Kin Pang ở Tây Bắc - Ảnh 8.

Lễ hội Then Kin Pang cũng là dịp quảng bá hình ảnh về văn hóa, miền đất, con người đến du khách thập phương.

Đây còn là dịp để phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh về văn hóa, miền đất, con người Phong Thổ, Lai Châu.

Nhờ hàm chứa nhiều giá trị văn hóa, tâm linh đặc biệt, Then Kin Pang đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ tháng 6/2015.

Mường So – Phong Thổ - Lai Châu 4/2021.

Ảnh: Thành Thế Vinh

Tác giả:
Sơn Nguyễn
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

VWSA họp chuẩn bị tổ chức Tuần lễ ngành Nước Việt Nam (Vietnam Water Week 2024)

VWSA họp chuẩn bị tổ chức Tuần lễ ngành Nước Việt Nam (Vietnam Water Week 2024)

Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) vừa tổ chức cuộc họp với đại diện VIETFAIR nhằm rà soát công tác chuẩn bị cho sự kiện Tuần lễ ngành Nước Việt Nam (Vietnam Water Week 2024).

Cần 9 tỷ USD để đáp ứng các mục tiêu về cấp thoát nước đến năm 2030 tại Việt Nam

Cần 9 tỷ USD để đáp ứng các mục tiêu về cấp thoát nước đến năm 2030 tại Việt Nam

Theo bà Halla Maher Qaddumi, Chuyên gia kinh tế cấp cao về ngành Nước, Ngân hàng Thế giới (WB), để đáp ứng các mục tiêu về cấp thoát nước đến năm 2030, Việt Nam cần chi phí khoảng 9 tỷ USD, tương đương 213.948 tỉ đồng.

Lễ hội sông nước TP.HCM 2024: Sông Sài Gòn - con sông di sản

Lễ hội sông nước TP.HCM 2024: Sông Sài Gòn - con sông di sản

Tối 31/5/2024, tại bến Nhà Rồng lịch sử đã diễn ra lễ khai mạc Lễ hội sông nước Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) năm 2024 với nhiều chương trình nghệ thuật tái hiện lịch sử và giá trị di sản của sông Sài Gòn. Lễ hội diễn ra trong 10 ngày kể từ ngày khai mạc.

SAWACO: Trao giải thi vẽ tranh 'Nước và sự sống'

SAWACO: Trao giải thi vẽ tranh 'Nước và sự sống'

Ngày 11/5/2024, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) phối hợp cùng Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ tổ chức tuyên truyền sử dụng nước sạch và hạn chế khai thác nước ngầm, trao giải cuộc thi vẽ tranh "Nước và sự sống".

Doanh nghiệp 14/05/2024
Xác định khoảng trống và cơ hội thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành nước

Xác định khoảng trống và cơ hội thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành nước

Ngày 10/5 tại Hà Nội, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) phối hợp triển khai tập huấn “Xác định khoảng trống và cơ hội thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành nước”. Chương trình được kết nối trực tuyến đến các doanh nghiệp, hội viên Hội Cấp Thoát nước Việt Nam trên toàn quốc.

70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Vang mãi hào khí Việt Nam

70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Vang mãi hào khí Việt Nam

Sáng 07/5/2024 tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên đã diễn ra Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm trọng thể 70 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

SAWACO phát động cuộc thi viết “Vẻ đẹp của nước”

SAWACO phát động cuộc thi viết “Vẻ đẹp của nước”

Sáng 02/5/2024, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH MTV (SAWACO) phối hợp với Báo Phụ nữ TP.HCM và Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh Nước sạch Sài Gòn (SWIC) tổ chức cuộc thi viết với chủ đề “Vẻ đẹp của nước”.

Doanh nghiệp 02/05/2024
Hơn 600 học sinh TP.HCM hưởng ứng tham gia vẽ tranh về chủ đề “Nước và sự sống”

Hơn 600 học sinh TP.HCM hưởng ứng tham gia vẽ tranh về chủ đề “Nước và sự sống”

Sáng 14/4/2024, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) phối hợp Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ - Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) tổ chức cuộc thi vẽ tranh chủ đề “Nước và sự sống”.

Doanh nghiệp 14/04/2024
Lãnh đạo VWSA tham dự chương trình "Về nguồn" tại Phú Thọ

Lãnh đạo VWSA tham dự chương trình "Về nguồn" tại Phú Thọ

Sáng 13/4/2024, tại Phú Thọ, các ông Nguyễn Văn Bút và Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) đã gặp mặt đoàn công tác SAWACO trong khuôn khổ chuyến thăm Phú Thọ nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2024 và tham dự chương trình “Về nguồn” do Trường Đại học Thủy lợi tổ chức.

Top