Nghiên cứu: Các đồng bằng bên sông có nguy cơ bị chìm

27/10/2022 15:47

Các đồng bằng ven biển có thể mất nhiều đất hơn so với hiểu biết trước đây do các con sông thay đổi dòng chảy theo thời gian, Smart Water Magazine đưa tin.

Bề mặt các đồng bằng thường chỉ là nhất thời, bởi phù sa mới trong dòng sông bù đắp cho sự sụt lún và giúp duy trì bề mặt đồng bằng cao hơn mực nước biển.

Đất ở các đồng bằng đang bị lún do hiện tượng nước biển dâng, sụt lún đất và nguồn cấp phù sa bị giảm, bản tin ngày 21/10 của Smart Water Magazine dẫn tin Tạp chí Hakai chuyên đăng tin về vùng ven biển cho hay.

Khai thác nước ngầm cho nông nghiệp và các thành phố đang phát triển là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng sụt lún. Mặt khác, biến đổi khí hậu được cho là sẽ khiến dòng chảy phù sa tăng lên đôi chút khi lượng mưa gia tăng rửa trôi nhiều đất hơn vào các con sông, nhưng nó sẽ được bù đắp nhiều hơn nhờ các con đập, nơi giữ lại trầm tích.

Các đồng bằng bên sông trên khắp thế giới là nơi sinh sống của hàng tră triệu người, chẳng hạn như ở thành phố Kolkata ở đồng bằng sông Hằng, Bangkok ở đồng bằng Chao Phraya, hoặc Thượng Hải, một trong hàng chục thành phố lớn ở đồng bằng sông Dương Tử.

Các mô hình trước đây khi dự báo sự phát triển của đồng bằng đã so sánh tốc độ dâng của nước biển với sự lắng đọng trầm tích, giả định rằng trầm tích được trải đều trên đồng bằng.

Các đồng bằng sông có nguy cơ bị chìm - Ảnh 1.

Đất đai màu mỡ khiến vùng đồng bằng trở thành những điểm nóng để sản xuất lương thực. (Ảnh: Phuong D. Nguyen/Shutterstock)

Nhưng một nghiên cứu mới từ Viện Công nghệ California (Mỹ) do Austin Chadwick dẫn đầu đã phân tích sự lắng đọng trầm tích, có tính đến việc các con sông thay đổi dòng chảy định kỳ, chuyển hướng phù sa đến các khu vực khác nhau của đồng bằng được gọi là các thùy. 

Kết quả nghiên cứu của họ chỉ ra rằng, trong khi đất mới được xây dựng trên các thùy đang hoạt động, các thùy không hoạt động không còn nhận được bất kỳ trầm tích nào và bắt đầu bị xói mòn, dần dần dẫn đến mất đất ở vùng đồng bằng. 

Những dự báo của họ là tin tiêu cực đối với một số vùng đồng bằng được nghiên cứu. Sông Mississippi sẽ cần lượng phù sa nhiều gấp ba lần để duy trì vùng đất khô đồng bằng hiện nay.

Đồng bằng sông Danube sẽ cần lượng phù sa gấp 10 lần để duy trì.

Tuy nhiên, không phải tất cả các đồng bằng đều đối mặt với trường hợp đó. 

Sông Hoàng Hà mang theo nhiều phù sa đến mức cứ 10 năm lại hình thành một thùy mới và các kỹ sư đã có thể chuyển hướng dòng sông, dù với chi phí cao, để gia tăng sự lắng đọng phù sa ở những khu vực được chọn, tối đa hóa việc xây dựng đất đai.

Tuy nhiên, những giải pháp này có thể không khả thi trong tương lai khi nước biển tiếp tục dâng.

Các đồng bằng sông có nguy cơ bị chìm - Ảnh 2.

Phù sa đóng vai trò quan trọng trong khả năng chống chịu khí hậu đối với các vùng đồng bằng trên thế giới. (Ảnh: Zita Sebesvari)

Các kế hoạch xây dựng bất kỳ con đập mới nào đều phải đánh giá rủi ro và hậu quả đối với các vùng hạ lưu do việc vận chuyển phù sa bị thay đổi, trong khi hợp tác quốc tế rất quan trọng ở các vùng đồng bằng nơi trầm tích được chuyển đến bởi các con sông chảy qua nhiều quốc gia, chẳng hạn như sông Hằng hoặc sông Mê Kông.

Tác giả:
Quang Hưng (dịch)
Nguồn: Smart Water Magazine
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

SAWACO được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 với hệ sinh thái công nghệ thông minh ngành nước

SAWACO được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 với hệ sinh thái công nghệ thông minh ngành nước

Tại Lễ biểu dương “Thành tựu tác động vì Việt Nam số – Vietnam I4 Impact Awards 2026” diễn ra ngày 30/5/2026 tại Hà Nội, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH MTV (SAWACO) là một trong 97 đơn vị tiêu biểu trên cả nước được vinh danh.

Công ty CP Cấp nước Hải Phòng: Ứng dụng công nghệ, bảo đảm cấp nước an toàn cho người dân

Công ty CP Cấp nước Hải Phòng: Ứng dụng công nghệ, bảo đảm cấp nước an toàn cho người dân

Sự phát triển nhanh của các khu đô thị và công nghiệp tại Hải Phòng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về nguồn nước sạch ổn định, an toàn. Đón đầu nhu cầu ấy, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào vận hành, góp phần bảo đảm an sinh và nâng cao chất lượng sống người dân.

Doanh nghiệp 01/06/2026
HueWACO ghi dấu ấn tại Lễ Biểu dương Thành tựu tác động vì Việt Nam Số 2026

HueWACO ghi dấu ấn tại Lễ Biểu dương Thành tựu tác động vì Việt Nam Số 2026

Chiều ngày 30/5/2026, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ Biểu dương Thành tựu Tác động vì Việt Nam Số - Vietnam I4 Impact Awards 2026, Công ty CP Cấp nước Huế (HueWACO) đã được trao giải Top 1 ở hạng mục "Đổi mới quản trị, Chính phủ số, đô thị thông minh" và Top 3 ở hạng mục "Dịch vụ số xuất sắc".

Hải Phòng: Khởi động mô hình thử nghiệm công nghệ xử lý nước mới bằng màng siêu lọc áp lực thấp

Hải Phòng: Khởi động mô hình thử nghiệm công nghệ xử lý nước mới bằng màng siêu lọc áp lực thấp

Ngày 26/5/2026, tại Nhà máy nước Vật Cách (Hải Phòng), Trường Đại học Xây dựng Hà Nội phối hợp cùng Công ty CP Cấp nước Hải Phòng và Công ty TNHH Bảo vệ môi trường Tân Vũ Đạt (Trung Quốc) tổ chức khởi động, đưa vào vận hành mô hình thử nghiệm công nghệ xử lý nước mới bằng màng siêu lọc áp lực thấp.

Tuyên Quang đẩy mạnh chuyển đổi số trong cấp nước nông thôn

Tuyên Quang đẩy mạnh chuyển đổi số trong cấp nước nông thôn

Hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường năm 2026, Tuyên Quang tập trung vào cấp nước an toàn, ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành công trình và nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm.

VWTC tổ chức chương trình đào tạo chuyên sâu về Tự động hóa và quan trắc

VWTC tổ chức chương trình đào tạo chuyên sâu về Tự động hóa và quan trắc

Ngày 08/5/2026, Trung tâm Đào tạo Bồi dưỡng ngành Nước Việt Nam (VWTC) thuộc Hội Cấp Thoát nước Việt Nam tổ chức chương trình đào tạo chuyên đề "Tự động hóa và quan trắc" tại Nhà máy Xử lý nước thải (XLNT) Nhơn Bình, tỉnh Gia Lai.

SAWACO lấy công nghệ và chuyển đổi số làm “chìa khóa” xây dựng hệ thống cấp nước thông minh

SAWACO lấy công nghệ và chuyển đổi số làm “chìa khóa” xây dựng hệ thống cấp nước thông minh

Trước những áp lực từ biến đổi khí hậu, yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ và quá trình đô thị hóa, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) vẫn để lại nhiều dấu ấn cụ thể nhờ nỗ lực đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động vận hành.

Doanh nghiệp 06/05/2026
Vietnam Water Week 2026: Định hình mô hình xúc tiến thương mại mới cho ngành Cấp Thoát nước trong kỷ nguyên số

Vietnam Water Week 2026: Định hình mô hình xúc tiến thương mại mới cho ngành Cấp Thoát nước trong kỷ nguyên số

Khi mô hình triển lãm truyền thống bộc lộ những hạn chế, việc Hội Cấp Thoát nước Việt Nam tiếp tục triển khai Vietnam Water Week 2026 theo hướng kết hợp triển lãm trực tiếp và trực tuyến được xem là bước đi phù hợp, nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại và khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp trong kỷ nguyên số hóa.

GS.TS Trần Thị Việt Nga - Nữ Giáo sư của những dòng nước sạch

GS.TS Trần Thị Việt Nga - Nữ Giáo sư của những dòng nước sạch

Bền bỉ với sứ mệnh vì nguồn nước sạch, GS.TS Trần Thị Việt Nga không chỉ là nhà khoa học đầu ngành mà còn là người thầy truyền cảm hứng về trách nhiệm xã hội cho lớp trẻ.

Top