Nghiên cứu: Các đồng bằng bên sông có nguy cơ bị chìm

27/10/2022 15:47

Các đồng bằng ven biển có thể mất nhiều đất hơn so với hiểu biết trước đây do các con sông thay đổi dòng chảy theo thời gian, Smart Water Magazine đưa tin.

Bề mặt các đồng bằng thường chỉ là nhất thời, bởi phù sa mới trong dòng sông bù đắp cho sự sụt lún và giúp duy trì bề mặt đồng bằng cao hơn mực nước biển.

Đất ở các đồng bằng đang bị lún do hiện tượng nước biển dâng, sụt lún đất và nguồn cấp phù sa bị giảm, bản tin ngày 21/10 của Smart Water Magazine dẫn tin Tạp chí Hakai chuyên đăng tin về vùng ven biển cho hay.

Khai thác nước ngầm cho nông nghiệp và các thành phố đang phát triển là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng sụt lún. Mặt khác, biến đổi khí hậu được cho là sẽ khiến dòng chảy phù sa tăng lên đôi chút khi lượng mưa gia tăng rửa trôi nhiều đất hơn vào các con sông, nhưng nó sẽ được bù đắp nhiều hơn nhờ các con đập, nơi giữ lại trầm tích.

Các đồng bằng bên sông trên khắp thế giới là nơi sinh sống của hàng tră triệu người, chẳng hạn như ở thành phố Kolkata ở đồng bằng sông Hằng, Bangkok ở đồng bằng Chao Phraya, hoặc Thượng Hải, một trong hàng chục thành phố lớn ở đồng bằng sông Dương Tử.

Các mô hình trước đây khi dự báo sự phát triển của đồng bằng đã so sánh tốc độ dâng của nước biển với sự lắng đọng trầm tích, giả định rằng trầm tích được trải đều trên đồng bằng.

Các đồng bằng sông có nguy cơ bị chìm - Ảnh 1.

Đất đai màu mỡ khiến vùng đồng bằng trở thành những điểm nóng để sản xuất lương thực. (Ảnh: Phuong D. Nguyen/Shutterstock)

Nhưng một nghiên cứu mới từ Viện Công nghệ California (Mỹ) do Austin Chadwick dẫn đầu đã phân tích sự lắng đọng trầm tích, có tính đến việc các con sông thay đổi dòng chảy định kỳ, chuyển hướng phù sa đến các khu vực khác nhau của đồng bằng được gọi là các thùy. 

Kết quả nghiên cứu của họ chỉ ra rằng, trong khi đất mới được xây dựng trên các thùy đang hoạt động, các thùy không hoạt động không còn nhận được bất kỳ trầm tích nào và bắt đầu bị xói mòn, dần dần dẫn đến mất đất ở vùng đồng bằng. 

Những dự báo của họ là tin tiêu cực đối với một số vùng đồng bằng được nghiên cứu. Sông Mississippi sẽ cần lượng phù sa nhiều gấp ba lần để duy trì vùng đất khô đồng bằng hiện nay.

Đồng bằng sông Danube sẽ cần lượng phù sa gấp 10 lần để duy trì.

Tuy nhiên, không phải tất cả các đồng bằng đều đối mặt với trường hợp đó. 

Sông Hoàng Hà mang theo nhiều phù sa đến mức cứ 10 năm lại hình thành một thùy mới và các kỹ sư đã có thể chuyển hướng dòng sông, dù với chi phí cao, để gia tăng sự lắng đọng phù sa ở những khu vực được chọn, tối đa hóa việc xây dựng đất đai.

Tuy nhiên, những giải pháp này có thể không khả thi trong tương lai khi nước biển tiếp tục dâng.

Các đồng bằng sông có nguy cơ bị chìm - Ảnh 2.

Phù sa đóng vai trò quan trọng trong khả năng chống chịu khí hậu đối với các vùng đồng bằng trên thế giới. (Ảnh: Zita Sebesvari)

Các kế hoạch xây dựng bất kỳ con đập mới nào đều phải đánh giá rủi ro và hậu quả đối với các vùng hạ lưu do việc vận chuyển phù sa bị thay đổi, trong khi hợp tác quốc tế rất quan trọng ở các vùng đồng bằng nơi trầm tích được chuyển đến bởi các con sông chảy qua nhiều quốc gia, chẳng hạn như sông Hằng hoặc sông Mê Kông.

Tác giả:
Quang Hưng (dịch)
Nguồn: Smart Water Magazine
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Kiểm soát ngập úng, phục hồi các dòng sông ở Hà Nội góp phần tăng cường khả năng thích ứng biến đổi khí hậu

Kiểm soát ngập úng, phục hồi các dòng sông ở Hà Nội góp phần tăng cường khả năng thích ứng biến đổi khí hậu

LTS: Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, ngập úng đang được xem là một trong những điểm nghẽn lớn đối với phát triển bền vững của Hà Nội. Việc kiểm soát ngập úng và phục hồi các dòng sông ở Hà Nội sẽ góp phần tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu (BĐKH).

Thiết bị tách dầu mỡ - Giải pháp hiệu quả bảo vệ hệ thống thoát nước đô thị

Thiết bị tách dầu mỡ - Giải pháp hiệu quả bảo vệ hệ thống thoát nước đô thị

Xuất phát từ chính yêu cầu thực tiễn, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội đã phát triển công nghệ thiết bị tách dầu mỡ kiểm soát ô nhiễm từ đầu nguồn, mở ra hướng tiếp cận hiệu quả, bền vững cho quản lý hệ thống thoát nước đô thị.

Chuyển đổi số: Hành trình “đánh thức” dữ liệu tại Cấp nước nông thôn Nam Định

Chuyển đổi số: Hành trình “đánh thức” dữ liệu tại Cấp nước nông thôn Nam Định

Trong bối cảnh người dân nông thôn vẫn quen với giao dịch thủ công, việc thay đổi thói quen của hàng vạn khách hàng là thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, chỉ sau 90 ngày, Công ty Cổ phần Cấp nước nông thôn Nam Định đã hoàn thành hơn 168.000 hợp đồng điện tử, tạo dấu ấn trong hành trình chuyển đổi số.

Công nghệ mới mở thêm lựa chọn cho đầu tư và vận hành ngành Nước

Công nghệ mới mở thêm lựa chọn cho đầu tư và vận hành ngành Nước

Từ bản sao kỹ thuật số, cải tạo bể lắng, vật liệu PVC-O đến thiết bị truyền dữ liệu gắn trên đồng hồ cơ được giới thiệu tại hội thảo đều hướng tới nâng cao hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, để các giải pháp đi vào thực tế, cần giải quyết đồng thời bài toán dữ liệu, chi phí đầu tư, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ sở pháp lý.

Công nghệ khử mặn nước và ứng dụng

Công nghệ khử mặn nước và ứng dụng

LTS: Trong bối cảnh nguồn nước ngọt ngày càng khan hiếm do biến đổi khí hậu và gia tăng nhu cầu sử dụng, công nghệ khử mặn đang trở thành giải pháp quan trọng bảo đảm an ninh nguồn nước. Bài viết giới thiệu các công nghệ khử mặn phổ biến, xu hướng phát triển và tiềm năng ứng dụng trong cấp nước sinh hoạt, sản xuất tại Việt Nam.

Từ những sáng kiến nhỏ đến lời giải cho bài toán lớn của ngành Nước

Từ những sáng kiến nhỏ đến lời giải cho bài toán lớn của ngành Nước

Chuyển đổi số, tối ưu vận hành, phát triển xanh và nâng cao chất lượng dịch vụ đang là những bài toán lớn đặt ra cho ngành Nước của Việt Nam. Thông qua Giải thưởng Cán bộ trẻ ngành Nước Việt Nam năm 2026, nhiều sáng kiến xuất phát từ thực tiễn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của đội ngũ cán bộ trẻ.

Quản lý thoát nước an toàn tại các đô thị Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu

Quản lý thoát nước an toàn tại các đô thị Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu

Hiện nay, chúng ta chưa có khái niệm thống nhất về "quản lý thoát nước an toàn", dẫn đến thiếu một khung quản lý tích hợp làm cơ sở cho xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn và tổ chức thực hiện. Vì vậy, nghiên cứu này nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đề xuất về quản lý thoát nước an toàn phù hợp với điều kiện Việt Nam

Phòng thử nghiệm SAWACO đạt Chứng nhận thử nghiệm thành thạo quốc tế về phân tích chất lượng nước

Phòng thử nghiệm SAWACO đạt Chứng nhận thử nghiệm thành thạo quốc tế về phân tích chất lượng nước

Phòng thử nghiệm - Phòng Quản lý chất lượng nước thuộc Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) vừa được cấp Chứng nhận thử nghiệm thành thạo quốc tế sau khi đạt kết quả đánh giá “Satisfied” tại Chương trình thử nghiệm thành thạo liên phòng quốc tế 2025.

SAWACO được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 với hệ sinh thái công nghệ thông minh ngành nước

SAWACO được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 với hệ sinh thái công nghệ thông minh ngành nước

Tại Lễ biểu dương “Thành tựu tác động vì Việt Nam số – Vietnam I4 Impact Awards 2026” diễn ra ngày 30/5/2026 tại Hà Nội, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH MTV (SAWACO) là một trong 97 đơn vị tiêu biểu trên cả nước được vinh danh.

Top