Nhiệt độ
Phải tìm cách giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long
06/06/2017 00:00
Trong bối cảnh hạn, xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt buộc Đồng bằng sông Cửu Long phải giữ nước để phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh. Đây cũng là chủ đề của Hội thảo “Giải pháp giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long” được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đại sứ quán Hà Lan và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ tổ chức ngày 10/1 tại Cần Thơ.
Trong bối cảnh hạn, xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt buộc Đồng bằng sông Cửu Long phải giữ nước để phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh. Đây cũng là chủ đề của Hội thảo “Giải pháp giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long” được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đại sứ quán Hà Lan và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ tổ chức ngày 10/1 tại Cần Thơ.
Theo ông Võ Tuấn Nhân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, hội thảo nhằm hỗ trợ Chính phủ và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long xây dựng định hướng, chiến lược và đề xuất cụ thể về giải pháp giữ nước tiểu vùng trên đồng bằng phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Nội dung thảo luận tập trung vào thách thức về quản lý tài nguyên nước của vùng và xem xét khả năng xây dựng chiến lược giữ nước cho toàn khu vực; định hướng cho tương lai về quy hoạch kiểm soát lũ, quy trình vận hành hệ thống tưới tiêu cho vùng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Cùng đó là các giải pháp sinh kế bền vững phù hợp với điều kiện từng địa phương và quan điểm của các tỉnh, thành trong việc đề xuất, lựa chọn ra giải pháp giữ nước tối ưu...
![[-]Phải[-]tìm[-]cách[-]giữ[-]nước[-]cho[-]Đồng[-]bằng[-]sông[-]Cửu[-]Long[-]](https://tapchinuoc.qltns.mediacdn.vn/images/upload/tin-trong-nuoc/1a6aa8ba-afcb-4373-8e2c-884e0d2997ce-nuoc(1).jpg)
Đời sống của người dân các tỉnh ĐBSCL chưa bao giờ rơi vào cảnh ngột ngạt như hiện nay. Ảnh: Báo Nhân dân
Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam, bà Nienke Trooster cho biết, Việt Nam và Hà Lan có mối quan hệ hợp tác chiến lược về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nước. Hiện Hà Lan cùng các đối tác phát triển đang nghiên cứu những bước tiếp theo để hỗ trợ Việt Nam một cách hiệu quả nhất đối với những thay đổi đang diễn ra ở Đồng bằng sông Cửu Long. Hộ i thảo này sẽ giúp đạt đồng thuận về chiến lược giữ nước ở các tỉnh thượng nguồn Đồng bằng sông Cửu Long - công cụ hữu ích giúp thay đổi khu vực này theo hướng tích cực.
Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về môi trường chia sẻ, từ năm 2001 đến năm 2012, diện tích lúa vụ ba ở Đồng bằng sông Cửu Long đã tăng bảy lần, đạt 470.000 héc ta. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích sản xuất lúa vụ ba ở Đồng bằng sông Cửu Long hiện ước đạt khoảng 800.000 héc ta. Việc các quốc gia thượng nguồn xây dựng đập thủy điện, nhất khu vực hạ lưu sông Mê Kông đã gây nhiều thiệt hại, làm giảm dòng chảy vào mùa kiệt, mất dinh dưỡng trong nước. Nay phải giật mình nhận ra giá trị rất lớn của lũ rất lớn.
"Thị trường giờ không còn ủng hộ lúa gạo nữa vì nó không giúp người dân không thoát nghèo. Do đó, phục hồi chức năng của hai túi nước ở Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười để làm vùng đệm cho những tác động sắp tới là hướng đi đúng" - ông Thiện phân tích.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu - Đại học Cần Thơ cho rằng, trước đây do đặt an ninh lương thực là ưu tiên số một, sản xuất ra lúa gạo càng nhiều càng tốt nhưng lại không thể tăng thêm diện tích nên phải tăng vụ bằng cách xây dựng các ô đê bao khép kín để sản xuất lúa vụ ba. P hương pháp này thời gian đầu còn có hiệu quả do dưỡng chất trong đất vẫn còn nhưng trong bối cảnh dinh dưỡng đất đai ngày càng kiệt quệ, tác động của biến đổi khí hậu cộng với hoạt động của các nước thượng nguồn lên dòng chảy của sông Mê Kông thì cần phải thay đổi tư duy. Thay vì coi lũ là thiên tai nên tìm cách ngăn chặn hoặc thoát lũ ra biển và coi đó là tài nguyên cần giữ lại để đối phó những lúc có rủi ro của xâm nhập mặn, hạn hán.
Theo ông Tuấn, có nhiều cách để tiếp cận vấn đề này. Về đối ngoại, vai trò của Ủy hội sông Mê Kông rất quan trọng trong việc dàn xếp chia sẻ nguồn nước. Đây là bài toán khó nhưng phải làm, cố gắng đến mức nào hay mức đó. Việc đầu tiên là phải chấm dứt việc mở rộng diện tích đê bao. Tiếp đến, chỗ nào làm lúa không còn hiệu quả, đất đai kiệt quệ, ô nhiễm quá mức thì dần dần bỏ đê bao; giữ lại những chỗ chưa xây đê bao khép kín; những vùng ngập sâu ở khu vực Đồng Tháp Mười thì phải giữ và không thoát lũ nữa.
Cùng đó, phải nghĩ đến sinh kế của người dân trong vùng đất bị ngập lụt. Có thể nuôi cá mùa lũ ở vùng Tràm Chim (Đồng Tháp), Láng Sen (Long An)… để dân có điều kiện duy trì sinh kế. Các tỉnh ven biển được lợi từ việc các tỉnh phía thượng nguồn giữ nước và sau đó điều tiết giúp giảm xâm nhập mặn, có thể chia sẻ một phần lợi ích cho nông dân ở phía trên - ông Tuấn gợi ý.
Việc phục hồi nguồn nước ngầm đang bị khai thác quá mức bằng cách những năm lũ lớn thì bơm nước ngầm xuống dưới đất cho dù hơi phức tạp về kỹ thuật và tốn kém chi phí, nhưng là việc phải làm. L iên kết vùng, chia sẻ nguồn nước phải trên tinh thần chia sẻ cả rủi ro và lợi ích; trước tiên thực hiện ở vùng Đồng Tháp, Long An và Tiền Giang rồi sau đó mới mở ra toàn vùng, chứ không nên làm ồ ạt theo phong trào vì sợ không đủ nguồn lực đầu tư.
Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Võ Tòng Xuân cho rằng, do ngăn lũ làm lúa vụ ba nên đất đai Đồng bằng sông Cửu Long đang nghèo đi và nông dân đang sử dụng phân bón ngày càng nhiều hơn. Một trong những lý do người ta không thích gạo của Việt Nam, nhất là gạo của Đồng bằng sông Cửu Long là do bón quá nhiều đạm và càng bón nhiều thì các dưỡng chất khác trong đất lại càng mất đi. C hính việc làm quá nhiều lúa, bón quá nhiều phân mà sâu bệnh gây hại xuất hiện ngày càng nhiều và cũng chỉ có Việt Nam là không có gạo ngon để xuất khẩu - Giáo sư Võ Tòng Xuân chỉ rõ.
Theo Giáo sư Võ Tòng Xuân, việc giũ và điều tiết nước cho Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ phụ thuộc vào Biển Hồ mà còn có Đồng Tháp Mười. Đây là khu vực chứa nước của đồng bằng trong mùa mưa. Tuy nhiên, hiện tại do làm lúa vụ ba nên diện tích Đồng Tháp Mười đang bị thu hẹp dần, mặc dù vẫn còn một số diện tích rừng tràm tự nhiên ở Tiền Giang, Long An. Bởi vậy, bên cạnh giải quyết các vấn đề xuyên biên giới thì việc giữ Đồng Tháp Mười cũng quan trọng không kém.
Thanh Liêm (tinmoitruong.vn)
Nhựa Tiền phong thúc đẩy đối thoại về xanh hóa ngành Xây dựng tại Triển lãm KXC Hai Phong Expo 2026
Doanh nghiệp
08/11/2026
Việt Nam và Australia khảo sát nhu cầu đào tạo, nâng cao năng lực ngành Nước
Tin tức - Sự kiện
05/11/2026
Đọc thêm
60 năm đào tạo nhân lực ngành Nước tại Trường Đại học Thủy lợi
Sáu thập kỷ xây dựng và phát triển, Khoa Kỹ thuật tài nguyên nước, Trường Đại học Thủy lợi đã đào tạo hàng nghìn kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ, đóng góp nguồn nhân lực cho lĩnh vực thủy lợi và tài nguyên nước.
Tin tức - Sự kiện
08/11/2026
Phát triển cấp thoát nước trong mô hình đô thị bền vững
Sáng ngày 6/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng phối hợp với Ban chính sách Chiến lược Trung ương tổ chức Diễn đàn Phát triển bền vững đô thị Việt Nam 2026.
Diễn đàn
06/11/2026
Việt Nam và Australia khảo sát nhu cầu đào tạo, nâng cao năng lực ngành Nước
Trong hai ngày 4 và 5/11, tại Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Thọ, đối tác Việt Nam và Australia làm việc về Dự án Hợp tác nâng cao năng lực ngành Nước Việt Nam. Chương trình tập trung khảo sát nhu cầu đào tạo, xác định lĩnh vực ưu tiên và phương pháp đào tạo phù hợp với doanh nghiệp.
Tin tức - Sự kiện
05/11/2026
Chuẩn hóa dữ liệu cho hệ thống cấp thoát nước đô thị
Quyết định số 1852/QĐ-BXD ban hành Từ điển dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị phiên bản 1.0. Tài liệu chuẩn hóa tên gọi, định nghĩa, kiểu dữ liệu và định dạng các trường dữ liệu tối thiểu, đồng thời quy định việc kế thừa từ vựng và mã định danh.
Tin tức - Sự kiện
31/10/2026
Tham vấn hướng dẫn triển khai PPP trong phục hồi nguồn nước
Ngày 29/10/2026, tại Hà Nội, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển đã tổ chức Hội thảo khoa học “Tham vấn về tài liệu hướng dẫn triển khai mô hình hợp tác công tư (PPP) trong phục hồi nguồn nước bị suy thoái, ô nhiễm, cạn kiệt ở Việt Nam”.
Tin tức - Sự kiện
29/10/2026
Cấp thoát nước Phú Yên thực hành ESG từ những việc làm thiết thực
Từ bảo vệ nguồn nước, giảm thất thoát đến tiết kiệm năng lượng và bảo đảm chất lượng dịch vụ, Công ty CP Cấp thoát nước Phú Yên (PYWASE) đang từng bước hệ thống hóa các hoạt động thường xuyên theo nguyên tắc ESG, gắn hiệu quả sản xuất, kinh doanh với trách nhiệm môi trường và xã hội.
Tin tức - Sự kiện
29/10/2026
Thành phố Hồ Chí Minh xem xét đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cải tạo kênh rạch, chống ngập
Ngày 29/10, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 khai mạc kỳ họp thứ sáu (kỳ họp chuyên đề), xem xét nhiều dự án cải tạo kênh rạch, tăng khả năng tiêu thoát nước và giảm ngập. Trong đó, ba dự án kênh Hy Vọng, rạch Bà Tàng và rạch Bàu Trâu có tổng mức đầu tư đề xuất hơn 15.200 tỷ đồng.
Tin tức - Sự kiện
29/10/2026
Hạn chế tác động tiêu cực khi tăng trưởng “2 con số” đến môi trường
Ngày 28/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam tổ chức hội thảo “Giải pháp hạn chế tác động tiêu cực khi tăng trưởng “2 con số” đến môi trường và biến đổi khí hậu”.
Tin tức - Sự kiện
28/10/2026
UAH kỷ niệm 50 năm thành lập, tiếp nối hành trình 100 năm đào tạo kiến trúc sư
Trong hành trình 100 năm đào tạo kiến trúc sư tại Việt Nam, UAH kỷ niệm 50 năm thành lập với chủ đề “Di sản của tương lai”. Từ nền tảng đào tạo, nghiên cứu và những đóng góp cho ngành Xây dựng, Nhà trường hướng tới đổi mới, gìn giữ bản sắc và tạo dựng giá trị mới cho xã hội trong tương lai.
Tin tức - Sự kiện
27/10/2026