Phải tìm cách giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long

06/06/2017 00:00

Trong bối cảnh hạn, xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt buộc Đồng bằng sông Cửu Long phải giữ nước để phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh. Đây cũng là chủ đề của Hội thảo “Giải pháp giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long” được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đại sứ quán Hà Lan và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ tổ chức ngày 10/1 tại Cần Thơ.

Trong bối cảnh hạn, xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt buộc Đồng bằng sông Cửu Long phải giữ nước để phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh. Đây cũng là chủ đề của Hội thảo “Giải pháp giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long” được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đại sứ quán Hà Lan và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ tổ chức ngày 10/1 tại Cần Thơ.
 
 

Theo ông Võ Tuấn Nhân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, hội thảo nhằm hỗ trợ Chính phủ và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long xây dựng định hướng, chiến lược và đề xuất cụ thể về giải pháp giữ nước tiểu vùng trên đồng bằng phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Nội dung thảo luận tập trung vào thách thức về quản lý tài nguyên nước của vùng và xem xét khả năng xây dựng chiến lược giữ nước cho toàn khu vực; định hướng cho tương lai về quy hoạch kiểm soát lũ, quy trình vận hành hệ thống tưới tiêu cho vùng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Cùng đó là các giải pháp sinh kế bền vững phù hợp với điều kiện từng địa phương và quan điểm của các tỉnh, thành trong việc đề xuất, lựa chọn ra giải pháp giữ nước tối ưu... 

[-]Phải[-]tìm[-]cách[-]giữ[-]nước[-]cho[-]Đồng[-]bằng[-]sông[-]Cửu[-]Long[-]

Đời sống của người dân các tỉnh ĐBSCL chưa bao giờ rơi vào cảnh ngột ngạt như hiện nay. Ảnh: Báo Nhân dân
 
Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam, bà Nienke Trooster cho biết, Việt Nam và Hà Lan có mối quan hệ hợp tác chiến lược về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nước. Hiện Hà Lan cùng các đối tác phát triển đang nghiên cứu những bước tiếp theo để hỗ trợ Việt Nam một cách hiệu quả nhất đối với những thay đổi đang diễn ra ở Đồng bằng sông Cửu Long. Hộ i thảo này sẽ giúp đạt đồng thuận về chiến lược giữ nước ở các tỉnh thượng nguồn Đồng bằng sông Cửu Long - công cụ hữu ích giúp thay đổi khu vực này theo hướng tích cực. 
 
Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về môi trường chia sẻ, từ năm 2001 đến năm 2012, diện tích lúa vụ ba ở Đồng bằng sông Cửu Long đã tăng bảy lần, đạt 470.000 héc ta. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích sản xuất lúa vụ ba ở Đồng bằng sông Cửu Long hiện ước đạt khoảng 800.000 héc ta. Việc các quốc gia thượng nguồn xây dựng đập thủy điện, nhất khu vực hạ lưu sông Mê Kông đã gây nhiều thiệt hại, làm giảm dòng chảy vào mùa kiệt, mất dinh dưỡng trong nước. Nay phải giật mình nhận ra giá trị rất lớn của lũ rất lớn. 
 
"Thị trường giờ không còn ủng hộ lúa gạo nữa vì nó không giúp người dân không thoát nghèo. Do đó, phục hồi chức năng của hai túi nước ở Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười để làm vùng đệm cho những tác động sắp tới là hướng đi đúng" - ông Thiện phân tích. 
 
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu - Đại học Cần Thơ cho rằng, trước đây do đặt an ninh lương thực là ưu tiên số một, sản xuất ra lúa gạo càng nhiều càng tốt nhưng lại không thể tăng thêm diện tích nên phải tăng vụ bằng cách xây dựng các ô đê bao khép kín để sản xuất lúa vụ ba. P hương pháp này thời gian đầu còn có hiệu quả do dưỡng chất trong đất vẫn còn nhưng trong bối cảnh dinh dưỡng đất đai ngày càng kiệt quệ, tác động của biến đổi khí hậu cộng với hoạt động của các nước thượng nguồn lên dòng chảy của sông Mê Kông thì cần phải thay đổi tư duy. Thay vì coi lũ là thiên tai nên tìm cách ngăn chặn hoặc thoát lũ ra biển và coi đó là tài nguyên cần giữ lại để đối phó những lúc có rủi ro của xâm nhập mặn, hạn hán. 
 
Theo ông Tuấn, có nhiều cách để tiếp cận vấn đề này. Về đối ngoại, vai trò của Ủy hội sông Mê Kông rất quan trọng trong việc dàn xếp chia sẻ nguồn nước. Đây là bài toán khó nhưng phải làm, cố gắng đến mức nào hay mức đó. Việc đầu tiên là phải chấm dứt việc mở rộng diện tích đê bao. Tiếp đến, chỗ nào làm lúa không còn hiệu quả, đất đai kiệt quệ, ô nhiễm quá mức thì dần dần bỏ đê bao; giữ lại những chỗ chưa xây đê bao khép kín; những vùng ngập sâu ở khu vực Đồng Tháp Mười thì phải giữ và không thoát lũ nữa. 
 
Cùng đó, phải nghĩ đến sinh kế của người dân trong vùng đất bị ngập lụt. Có thể nuôi cá mùa lũ ở vùng Tràm Chim (Đồng Tháp), Láng Sen (Long An)… để dân có điều kiện duy trì sinh kế. Các tỉnh ven biển được lợi từ việc các tỉnh phía thượng nguồn giữ nước và sau đó điều tiết giúp giảm xâm nhập mặn, có thể chia sẻ một phần lợi ích cho nông dân ở phía trên - ông Tuấn gợi ý. 
 
Việc phục hồi nguồn nước ngầm đang bị khai thác quá mức bằng cách những năm lũ lớn thì bơm nước ngầm xuống dưới đất cho dù hơi phức tạp về kỹ thuật và tốn kém chi phí, nhưng là việc phải làm. L iên kết vùng, chia sẻ nguồn nước phải trên tinh thần chia sẻ cả rủi ro và lợi ích; trước tiên thực hiện ở vùng Đồng Tháp, Long An và Tiền Giang rồi sau đó mới mở ra toàn vùng, chứ không nên làm ồ ạt theo phong trào vì sợ không đủ nguồn lực đầu tư. 
 
Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Võ Tòng Xuân cho rằng, do ngăn lũ làm lúa vụ ba nên đất đai Đồng bằng sông Cửu Long đang nghèo đi và nông dân đang sử dụng phân bón ngày càng nhiều hơn. Một trong những lý do người ta không thích gạo của Việt Nam, nhất là gạo của Đồng bằng sông Cửu Long là do bón quá nhiều đạm và càng bón nhiều thì các dưỡng chất khác trong đất lại càng mất đi. C hính việc làm quá nhiều lúa, bón quá nhiều phân mà sâu bệnh gây hại xuất hiện ngày càng nhiều và cũng chỉ có Việt Nam là không có gạo ngon để xuất khẩu - Giáo sư Võ Tòng Xuân chỉ rõ. 
 
Theo Giáo sư Võ Tòng Xuân, việc giũ và điều tiết nước cho Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ phụ thuộc vào Biển Hồ mà còn có Đồng Tháp Mười. Đây là khu vực chứa nước của đồng bằng trong mùa mưa. Tuy nhiên, hiện tại do làm lúa vụ ba nên diện tích Đồng Tháp Mười đang bị thu hẹp dần, mặc dù vẫn còn một số diện tích rừng tràm tự nhiên ở Tiền Giang, Long An. Bởi vậy, bên cạnh giải quyết các vấn đề xuyên biên giới thì việc giữ Đồng Tháp Mười cũng quan trọng không kém.
 
Thanh Liêm (tinmoitruong.vn)
Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Vietnam Water Week 2026: Sôi nổi hoạt động B2B kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy hợp tác

Vietnam Water Week 2026: Sôi nổi hoạt động B2B kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy hợp tác

Chiều 16/9, trong khuôn khổ Tuần lễ ngành Nước Việt Nam – Vietnam Water Week 2026, hoạt động Kết nối doanh nghiệp B2B đã diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo đại diện doanh nghiệp trong nước và quốc tế tham gia, mở ra không gian trao đổi trực tiếp, tìm kiếm đối tác, thúc đẩy các cơ hội hợp tác cụ thể.

Vietnam Water Week 2026 là “lời mời cùng hành động”

Vietnam Water Week 2026 là “lời mời cùng hành động”

Sáng 16/9 tại Hà Nội, Vietnam Water Week 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện có sự tham gia của lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, tổ chức quốc tế, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, cùng nhau trao đổi về chuyển đổi số, khả năng thích ứng và những yêu cầu mới đối với ngành Nước.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng: Chuyển đổi số ngành Nước phải thực chất, lấy dữ liệu làm nền tảng

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng: Chuyển đổi số ngành Nước phải thực chất, lấy dữ liệu làm nền tảng

Sáng 16/9, tại Tuần lễ ngành Nước Việt Nam 2026 (Vietnam Water Week 2026), Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh chuyển đổi số ngành Nước phải thực chất, lấy dữ liệu làm nền tảng vận hành; nâng cao khả năng thích ứng, bảo đảm an toàn nguồn nước, huy động nguồn lực hiệu quả hơn và hoàn thiện chính sách, pháp luật về cấp, thoát nước.

Pickleball kết nối những người làm nước tại Vietnam Water Week 2026

Pickleball kết nối những người làm nước tại Vietnam Water Week 2026

18 đội đến từ các đơn vị hội viên VWSA đã cùng hội tụ tại Hà Nội trong Giải Pickleball – Vietnam Water Week 2026. Với nội dung đôi nam, đôi nữ, lãnh đạo cùng phần thi Hoa khôi duyên dáng, sôi nổi và gắn kết. Đây là hoạt động mở đầu đầy hứng khởi cho chuỗi hoạt động Vietnam Water Week 2026.

Hơn 100 du khách tham quan thực tế trong khuôn khổ Vietnam Water Week 2026

Hơn 100 du khách tham quan thực tế trong khuôn khổ Vietnam Water Week 2026

Ngày 15/9, trong khuôn khổ Vietnam Water Week 2026, hơn 100 đại biểu đến từ các doanh nghiệp trong nước và quốc tế đã tham gia chương trình tham quan, trải nghiệm thực tế tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam và Nhà máy nước AquaOne Xuân Mai.

Doanh nghiệp ngành Nước tiếp sức học sinh trong mùa tựu trường

Doanh nghiệp ngành Nước tiếp sức học sinh trong mùa tựu trường

Trước thềm năm học 2026 - 2027, nhiều doanh nghiệp ngành Nước từ Quảng Ninh, Bắc Giang, Huế đến TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bạc Liêu đã trao học bổng, xe đạp, đồ dùng học tập, góp thêm hành trang để học sinh khó khăn bước vào năm học mới.

Hoa hậu Nguyễn Thanh Hà trở thành Đại sứ sự kiện Vietnam Water Week 2026

Hoa hậu Nguyễn Thanh Hà trở thành Đại sứ sự kiện Vietnam Water Week 2026

Hoa hậu Môi trường Thế giới 2023, Đại sứ Thiện chí Liên Hợp Quốc Nguyễn Thanh Hà chính thức trở thành Đại sứ Sự kiện Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026, đồng hành lan tỏa thông điệp bảo vệ tài nguyên nước, phát triển bền vững và nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của nước đối với cuộc sống.

Bộ Xây dựng tăng cường phối hợp cho Vietnam Water Week 2026

Bộ Xây dựng tăng cường phối hợp cho Vietnam Water Week 2026

Với sự bảo trợ của Bộ Xây dựng, sự đồng hành của các cơ quan chuyên môn và sự tham gia ngày càng rộng của các đối tác quốc tế, Vietnam Water Week 2026 tiếp tục khẳng định vị thế là sự kiện tâm điểm thường niên, ngày hội lớn của cộng đồng ngành Cấp Thoát nước Việt Nam.

Hà Nội lấy ý kiến về phương án thu tiền xử lý nước thải, dịch vụ thoát nước

Hà Nội lấy ý kiến về phương án thu tiền xử lý nước thải, dịch vụ thoát nước

UBND TP. Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Dự thảo Quyết định ban hành giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải trên địa bàn thành phố. Theo đề xuất, khoản thu này sẽ được thực hiện cùng với tiền sử dụng nước sạch thông qua hóa đơn do đơn vị cấp nước phát hành.

Chính sách 30/08/2026
Top