Nhiệt độ
Phải tìm cách giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long
06/06/2017 00:00
Trong bối cảnh hạn, xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt buộc Đồng bằng sông Cửu Long phải giữ nước để phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh. Đây cũng là chủ đề của Hội thảo “Giải pháp giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long” được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đại sứ quán Hà Lan và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ tổ chức ngày 10/1 tại Cần Thơ.
Trong bối cảnh hạn, xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt buộc Đồng bằng sông Cửu Long phải giữ nước để phục vụ sản xuất nông nghiệp, dân sinh. Đây cũng là chủ đề của Hội thảo “Giải pháp giữ nước cho Đồng bằng sông Cửu Long” được Bộ Tài nguyên và Môi trường, Đại sứ quán Hà Lan và Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức GIZ tổ chức ngày 10/1 tại Cần Thơ.
Theo ông Võ Tuấn Nhân, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, hội thảo nhằm hỗ trợ Chính phủ và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long xây dựng định hướng, chiến lược và đề xuất cụ thể về giải pháp giữ nước tiểu vùng trên đồng bằng phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Nội dung thảo luận tập trung vào thách thức về quản lý tài nguyên nước của vùng và xem xét khả năng xây dựng chiến lược giữ nước cho toàn khu vực; định hướng cho tương lai về quy hoạch kiểm soát lũ, quy trình vận hành hệ thống tưới tiêu cho vùng trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Cùng đó là các giải pháp sinh kế bền vững phù hợp với điều kiện từng địa phương và quan điểm của các tỉnh, thành trong việc đề xuất, lựa chọn ra giải pháp giữ nước tối ưu...
![[-]Phải[-]tìm[-]cách[-]giữ[-]nước[-]cho[-]Đồng[-]bằng[-]sông[-]Cửu[-]Long[-]](https://tapchinuoc.qltns.mediacdn.vn/images/upload/tin-trong-nuoc/1a6aa8ba-afcb-4373-8e2c-884e0d2997ce-nuoc(1).jpg)
Đời sống của người dân các tỉnh ĐBSCL chưa bao giờ rơi vào cảnh ngột ngạt như hiện nay. Ảnh: Báo Nhân dân
Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam, bà Nienke Trooster cho biết, Việt Nam và Hà Lan có mối quan hệ hợp tác chiến lược về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nước. Hiện Hà Lan cùng các đối tác phát triển đang nghiên cứu những bước tiếp theo để hỗ trợ Việt Nam một cách hiệu quả nhất đối với những thay đổi đang diễn ra ở Đồng bằng sông Cửu Long. Hộ i thảo này sẽ giúp đạt đồng thuận về chiến lược giữ nước ở các tỉnh thượng nguồn Đồng bằng sông Cửu Long - công cụ hữu ích giúp thay đổi khu vực này theo hướng tích cực.
Thạc sĩ Nguyễn Hữu Thiện, chuyên gia nghiên cứu độc lập về môi trường chia sẻ, từ năm 2001 đến năm 2012, diện tích lúa vụ ba ở Đồng bằng sông Cửu Long đã tăng bảy lần, đạt 470.000 héc ta. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích sản xuất lúa vụ ba ở Đồng bằng sông Cửu Long hiện ước đạt khoảng 800.000 héc ta. Việc các quốc gia thượng nguồn xây dựng đập thủy điện, nhất khu vực hạ lưu sông Mê Kông đã gây nhiều thiệt hại, làm giảm dòng chảy vào mùa kiệt, mất dinh dưỡng trong nước. Nay phải giật mình nhận ra giá trị rất lớn của lũ rất lớn.
"Thị trường giờ không còn ủng hộ lúa gạo nữa vì nó không giúp người dân không thoát nghèo. Do đó, phục hồi chức năng của hai túi nước ở Tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười để làm vùng đệm cho những tác động sắp tới là hướng đi đúng" - ông Thiện phân tích.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu - Đại học Cần Thơ cho rằng, trước đây do đặt an ninh lương thực là ưu tiên số một, sản xuất ra lúa gạo càng nhiều càng tốt nhưng lại không thể tăng thêm diện tích nên phải tăng vụ bằng cách xây dựng các ô đê bao khép kín để sản xuất lúa vụ ba. P hương pháp này thời gian đầu còn có hiệu quả do dưỡng chất trong đất vẫn còn nhưng trong bối cảnh dinh dưỡng đất đai ngày càng kiệt quệ, tác động của biến đổi khí hậu cộng với hoạt động của các nước thượng nguồn lên dòng chảy của sông Mê Kông thì cần phải thay đổi tư duy. Thay vì coi lũ là thiên tai nên tìm cách ngăn chặn hoặc thoát lũ ra biển và coi đó là tài nguyên cần giữ lại để đối phó những lúc có rủi ro của xâm nhập mặn, hạn hán.
Theo ông Tuấn, có nhiều cách để tiếp cận vấn đề này. Về đối ngoại, vai trò của Ủy hội sông Mê Kông rất quan trọng trong việc dàn xếp chia sẻ nguồn nước. Đây là bài toán khó nhưng phải làm, cố gắng đến mức nào hay mức đó. Việc đầu tiên là phải chấm dứt việc mở rộng diện tích đê bao. Tiếp đến, chỗ nào làm lúa không còn hiệu quả, đất đai kiệt quệ, ô nhiễm quá mức thì dần dần bỏ đê bao; giữ lại những chỗ chưa xây đê bao khép kín; những vùng ngập sâu ở khu vực Đồng Tháp Mười thì phải giữ và không thoát lũ nữa.
Cùng đó, phải nghĩ đến sinh kế của người dân trong vùng đất bị ngập lụt. Có thể nuôi cá mùa lũ ở vùng Tràm Chim (Đồng Tháp), Láng Sen (Long An)… để dân có điều kiện duy trì sinh kế. Các tỉnh ven biển được lợi từ việc các tỉnh phía thượng nguồn giữ nước và sau đó điều tiết giúp giảm xâm nhập mặn, có thể chia sẻ một phần lợi ích cho nông dân ở phía trên - ông Tuấn gợi ý.
Việc phục hồi nguồn nước ngầm đang bị khai thác quá mức bằng cách những năm lũ lớn thì bơm nước ngầm xuống dưới đất cho dù hơi phức tạp về kỹ thuật và tốn kém chi phí, nhưng là việc phải làm. L iên kết vùng, chia sẻ nguồn nước phải trên tinh thần chia sẻ cả rủi ro và lợi ích; trước tiên thực hiện ở vùng Đồng Tháp, Long An và Tiền Giang rồi sau đó mới mở ra toàn vùng, chứ không nên làm ồ ạt theo phong trào vì sợ không đủ nguồn lực đầu tư.
Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Võ Tòng Xuân cho rằng, do ngăn lũ làm lúa vụ ba nên đất đai Đồng bằng sông Cửu Long đang nghèo đi và nông dân đang sử dụng phân bón ngày càng nhiều hơn. Một trong những lý do người ta không thích gạo của Việt Nam, nhất là gạo của Đồng bằng sông Cửu Long là do bón quá nhiều đạm và càng bón nhiều thì các dưỡng chất khác trong đất lại càng mất đi. C hính việc làm quá nhiều lúa, bón quá nhiều phân mà sâu bệnh gây hại xuất hiện ngày càng nhiều và cũng chỉ có Việt Nam là không có gạo ngon để xuất khẩu - Giáo sư Võ Tòng Xuân chỉ rõ.
Theo Giáo sư Võ Tòng Xuân, việc giũ và điều tiết nước cho Đồng bằng sông Cửu Long không chỉ phụ thuộc vào Biển Hồ mà còn có Đồng Tháp Mười. Đây là khu vực chứa nước của đồng bằng trong mùa mưa. Tuy nhiên, hiện tại do làm lúa vụ ba nên diện tích Đồng Tháp Mười đang bị thu hẹp dần, mặc dù vẫn còn một số diện tích rừng tràm tự nhiên ở Tiền Giang, Long An. Bởi vậy, bên cạnh giải quyết các vấn đề xuyên biên giới thì việc giữ Đồng Tháp Mười cũng quan trọng không kém.
Thanh Liêm (tinmoitruong.vn)
Đọc thêm
TP.HCM lấy ý kiến liên kết vùng cho Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt
Ngày 10/6, TP.HCM tổ chức hội nghị lấy ý kiến các tỉnh, thành Đông Nam bộ và ĐBSCL về Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Trong đó, nội dung liên kết vùng được đặt ra như một cơ chế phối hợp mới cho hạ tầng, môi trường, thoát nước, ứng phó biến đổi khí hậu và các vấn đề phát triển vượt ra ngoài địa giới từng địa phương.
Tin tức - Sự kiện
10/06/2026
Bộ Xây dựng đề xuất ưu tiên vốn cho xử lý nước thải đô thị
Tỷ lệ nước thải đô thị được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn hiện mới khoảng 18,5%, trong khi hệ thống thoát nước, chống ngập tại nhiều đô thị còn thiếu đồng bộ. Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) đề xuất ưu tiên nguồn lực cho xử lý nước thải, hạ tầng chống ngập và chuyển đổi số.
Tin tức - Sự kiện
10/06/2026
Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA): Những "dấu son" trên hành trình phát triển
Nhân dịp kỷ niệm 38 năm thành lập Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (07/6/1988 - 07/6/2026), Tạp chí Cấp Thoát nước Việt Nam trân trọng kính mời quý độc giả cùng nhìn lại những dấu ấn nổi bật trên hành trình gần bốn thập kỷ xây dựng và phát triển của Hội.
Tin tức - Sự kiện
06/06/2026
Đề xuất nghiên cứu mô hình cấp nước ĐBSCL và chống ngập đô thị
Cấp nước an toàn cho ĐBSCL và thoát nước, chống ngập đô thị là hai nội dung được Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng (Bộ Xây dựng) đề xuất nghiên cứu trong giai đoạn tới. Trọng tâm là nguồn nước sinh hoạt vùng hạn, mặn và năng lực tiêu thoát nước tại các đô thị chịu áp lực mưa lớn, triều cường.
Tin tức - Sự kiện
05/06/2026
Biến nước thải đô thị thành tài nguyên cho nông nghiệp
Nhân Ngày Môi trường Thế giới 5/6, Trường Đại học Văn Lang phối hợp với Quỹ VinFuture tổ chức Hội thảo InnovaConnect. Sự kiện tập trung vào các giải pháp quản lý, tái sử dụng nước thải đô thị phục vụ nông nghiệp, hướng tới xây dựng đô thị tự chủ và phát triển bền vững.
Tin tức - Sự kiện
05/06/2026
Bắc Ninh ban hành lệnh khẩn cấp xây dựng công trình thoát nước trước mùa mưa
Trước thực trạng ngập úng ngày càng gia tăng tại nhiều khu vực đô thị sau các trận mưa lớn, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Lệnh khẩn cấp xây dựng công trình cải tạo, duy tu và nạo vét hệ thống thoát nước trên địa bàn phường Bắc Giang.
Tin tức - Sự kiện
04/06/2026
Côn Đảo tăng cường bảo vệ an toàn hồ chứa nước ngọt
Nhằm bảo đảm an toàn công trình hồ chứa và giữ ổn định nguồn nước sinh hoạt cho người dân, Đặc khu Côn Đảo (Thành phố Hồ Chí Minh) đã tổ chức kiểm tra, tuần tra tại các hồ chứa nước ngọt trên địa bàn, đồng thời xử lý những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước.
Tin tức - Sự kiện
04/06/2026
Hà Nội: Tăng tốc thi công các dự án chống ngập nhằm kịp ứng phó mùa mưa bão
Vượt qua nhiều trở ngại về thời tiết cùng điều kiện giao thông và điều kiện thi công tại nội đô, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội cùng các nhà thầu đang tập trung tăng tốc triển khai các dự án xử lý úng ngập cục bộ tại Hà Nội, quyết tâm hoàn thành các hạng mục trọng điểm vào đầu tháng 6.
Tin tức - Sự kiện
01/06/2026
SAWACO được vinh danh tại Vietnam I4 Impact Awards 2026 với hệ sinh thái công nghệ thông minh ngành nước
Tại Lễ biểu dương “Thành tựu tác động vì Việt Nam số – Vietnam I4 Impact Awards 2026” diễn ra ngày 30/5/2026 tại Hà Nội, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn TNHH MTV (SAWACO) là một trong 97 đơn vị tiêu biểu trên cả nước được vinh danh.
Tin tức - Sự kiện
01/06/2026
