Nhiệt độ
Một đại dương mới đang hình thành ở châu Phi
21/07/2020 00:00
3 mảng kiến tạo Nubian, Somali và Arabian nằm bên dưới vùng Afar của châu Phi đang chậm rãi tách dần khỏi nhau, khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện.
3 mảng kiến tạo Nubian, Somali và Arabian nằm bên dưới vùng Afar của châu Phi đang chậm rãi tách dần khỏi nhau, khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện.
Giáo sư Ken Macdonald ở Đại học California, Mỹ, và cộng sự sử dụng ảnh vệ tinh và dữ liệu đo để nghiên cứu quá trình này chính xác hơn và dự đoán quá trình đại dương mới làm ngập khu vực. Theo họ, trong khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện dọc thung lũng tách giãn, ngăn cách vùng Afar với Đông Phi, biến khu vực này thành một tiểu lục địa.
"Với GPS, bạn có thể đo tốc độ dịch chuyển ở mức vài milimet mỗi năm. Khi chúng tôi tiến hành ngày càng nhiều phép đo qua GPS, chúng tôi có thể hình dung chi tiết hơn những gì đang xảy ra", Macdonald cho biết.
Những vết nứt xuất hiện ở châu Phi sẽ hình thành đại dương mới trong tương lai. Ảnh: Alamy.
Tuy nhiên, thực hiện nghiên cứu tại vùng Afar không đơn giản bởi khí hậu quá khắc nghiệt.
"Nơi này được gọi là hoả ngục của Dante. Khu vực có người sinh sống nóng nhất trên bề mặt Trái Đất là Afar. Nhiệt độ ban ngày thường lên tới trên 54 độ C, và ban đêm mát hơn thì xuống 35 độ", Cynthia Ebinger, nhà địa vật lý tại đại học Tulane chia sẻ.
Bà Ebinger đã nghiên cứu vết nứt tại sa mạc Ethiopia từ năm 2005. Theo chuyên gia này, vết nứt tương đương với hàng trăm năm thay đổi của quá trình kiến tạo địa chất.
"Chúng tôi cố gắng tìm hiểu điều gì đã gây ra quá trình này", bà giải thích. Bà Ebinger cho rằng áp suất lớn từ các dòng dung nham có thể là nguyên nhân dẫn tới vết nứt tại Afar. Quá trình này giống như bơm đầy hơi vào quả bóng bay, khiến vỏ bóng bay căng và chỉ cần chạm nhẹ là có thể nổ.
Những hiện tượng như thế này, trong tương lai, sẽ định hình lại lục địa Phi. Mỗi mảng ở khu vực Afar đều đang di chuyển với tốc độ khác nhau, nhưng lực tác động chung sẽ tạo ra hệ thống sườn đại dương, và cuối cùng hình thành nên đại dương mới.
"Nước từ vịnh Aden và Biển Đỏ sẽ tràn vào khu vực này và Thung lũng tách giãn Đông Phi, trở thành một đại dương mới. Một phần của Đông Phi sẽ trở thành một lục địa nhỏ riêng biệt", ông Macdonald cho biết.
Mảng Arabian đang di chuyển với tốc độ khoảng 2,5 cm/năm. Hai mảng còn lại chỉ di chuyển khoảng 5 mm/năm. Tuy tốc độ là rất nhỏ, các nhà nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng rõ ràng một sự thay đổi về địa chất sẽ diễn ra.
Khi các mảng tách ra, vật chất từ sâu bên trong Trái Đất sẽ di chuyển lên bề mặt và hình thành lớp vỏ đại dương tại các rặng núi.
Giáo sư Ken Macdonald ở Đại học California, Mỹ, và cộng sự sử dụng ảnh vệ tinh và dữ liệu đo để nghiên cứu quá trình này chính xác hơn và dự đoán quá trình đại dương mới làm ngập khu vực. Theo họ, trong khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện dọc thung lũng tách giãn, ngăn cách vùng Afar với Đông Phi, biến khu vực này thành một tiểu lục địa.
"Với GPS, bạn có thể đo tốc độ dịch chuyển ở mức vài milimet mỗi năm. Khi chúng tôi tiến hành ngày càng nhiều phép đo qua GPS, chúng tôi có thể hình dung chi tiết hơn những gì đang xảy ra", Macdonald cho biết.
Những vết nứt xuất hiện ở châu Phi sẽ hình thành đại dương mới trong tương lai. Ảnh: Alamy.
Tuy nhiên, thực hiện nghiên cứu tại vùng Afar không đơn giản bởi khí hậu quá khắc nghiệt.
"Nơi này được gọi là hoả ngục của Dante. Khu vực có người sinh sống nóng nhất trên bề mặt Trái Đất là Afar. Nhiệt độ ban ngày thường lên tới trên 54 độ C, và ban đêm mát hơn thì xuống 35 độ", Cynthia Ebinger, nhà địa vật lý tại đại học Tulane chia sẻ.
Bà Ebinger đã nghiên cứu vết nứt tại sa mạc Ethiopia từ năm 2005. Theo chuyên gia này, vết nứt tương đương với hàng trăm năm thay đổi của quá trình kiến tạo địa chất.
"Chúng tôi cố gắng tìm hiểu điều gì đã gây ra quá trình này", bà giải thích. Bà Ebinger cho rằng áp suất lớn từ các dòng dung nham có thể là nguyên nhân dẫn tới vết nứt tại Afar. Quá trình này giống như bơm đầy hơi vào quả bóng bay, khiến vỏ bóng bay căng và chỉ cần chạm nhẹ là có thể nổ.
Những hiện tượng như thế này, trong tương lai, sẽ định hình lại lục địa Phi. Mỗi mảng ở khu vực Afar đều đang di chuyển với tốc độ khác nhau, nhưng lực tác động chung sẽ tạo ra hệ thống sườn đại dương, và cuối cùng hình thành nên đại dương mới.
"Nước từ vịnh Aden và Biển Đỏ sẽ tràn vào khu vực này và Thung lũng tách giãn Đông Phi, trở thành một đại dương mới. Một phần của Đông Phi sẽ trở thành một lục địa nhỏ riêng biệt", ông Macdonald cho biết.
Mảng Arabian đang di chuyển với tốc độ khoảng 2,5 cm/năm. Hai mảng còn lại chỉ di chuyển khoảng 5 mm/năm. Tuy tốc độ là rất nhỏ, các nhà nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng rõ ràng một sự thay đổi về địa chất sẽ diễn ra.
Khi các mảng tách ra, vật chất từ sâu bên trong Trái Đất sẽ di chuyển lên bề mặt và hình thành lớp vỏ đại dương tại các rặng núi.
P.V (tổng hợp)
Hướng tới thoát nước bền vững: Vai trò của ống HDPE gân sóng 2 lớp trong hạ tầng hiện đại
Doanh nghiệp
30/04/2026
Mở lối kênh rạch, giảm áp lực thoát nước đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh
Tin tức - Sự kiện
29/04/2026
Đọc thêm
Phát động Tuần lễ Quốc gia Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn 2026
Với chủ đề “Cấp nước an toàn - Ứng dụng công nghệ số - Phát triển bền vững”, chương trình năm nay nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả cấp nước và bảo vệ môi trường trong bối cảnh chuyển đổi số.
Tin tức - Sự kiện
29/04/2026
Kiến tạo môi trường đô thị an toàn, bền vững: Nhựa Tiền Phong đồng hành cùng chương trình “Giao thông xanh”
Hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường đô thị an toàn, bền vững trên nền tảng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong đã đồng hành cùng các cơ quan chức năng TP. Hải Phòng triển khai chương trình “Giao thông xanh - Hành trình an toàn, vững vàng tiên phong”.
Nghe nhìn
26/04/2026
Trường Cao đẳng Xây dựng Công trình đô thị kỷ niệm 50 năm thành lập
Ngày 25/4/2026, Trường Cao đẳng Xây dựng Công trình đô thị (CUWC) đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (1976 - 2026) trong không khí trang trọng, ấm áp và đầy xúc động.
Tin tức - Sự kiện
26/04/2026
Cuộc thi ảnh “Nước cho cuộc sống": Truyền cảm hứng từ 100 khung hình đầu tiên
Chỉ sau hơn hai tuần phát động (từ ngày 9/4), Cuộc thi ảnh “Nước cho cuộc sống” - năm 2026 đã chính thức cán mốc 100 tác phẩm dự thi, đến từ 25 tác giả trên khắp cả nước.
Văn hóa nước
26/04/2026
Nhựa Tiền Phong đồng hành lan tỏa “Giao thông xanh”, thúc đẩy phát triển đô thị an toàn, bền vững
Hướng tới mục tiêu nâng cao ý thức tham gia giao thông gắn với phát triển đô thị xanh, Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong đã đồng hành cùng lực lượng chức năng TP. Hải Phòng triển khai chuyên mục “Giao thông xanh - Hành trình an toàn - Vững vàng tiên phong”.
Tin tức - Sự kiện
24/04/2026
SAWACO hỗ trợ phẫu thuật mắt, mang ánh sáng cho 200 người dân khó khăn
Sáng 23/4/2026, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) phối hợp cùng Hội Bảo trợ bệnh nhân nghèo TP.HCM triển khai chương trình phẫu thuật mắt miễn phí cho 200 người dân có hoàn cảnh khó khăn tại khu vực Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh.
Nghe nhìn
24/04/2026
Đưa bình đẳng giới vào chương trình giám sát tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XVI
Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027 với nhiều nội dung quan trọng. Trong đó có việc thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2026.
Tin tức - Sự kiện
24/04/2026
VWTC khai giảng khóa đào tạo vận hành xử lý nước thải tại Bình Định
Ngày 23/4, Trung tâm Đào tạo Bồi dưỡng ngành Nước Việt Nam - VWTC (thuộc Hội Cấp Thoát nước Việt Nam) phối hợp Công ty CP Môi trường Bình Định khai giảng khóa đào tạo “Làm việc trong phòng thí nghiệm”, mở đầu chuỗi chương trình bồi dưỡng chuyên môn về vận hành nhà máy xử lý nước thải, tự động hóa và quan trắc.
Tin tức - Sự kiện
24/04/2026
Mở rộng hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực Cấp Thoát nước Việt Nam - Hàn Quốc
Ngày 21/4/2026 tại Hà Nội, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam (VWSA) và Hội Cấp Thoát nước Hàn Quốc (KWWA) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU), nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác chuyên ngành giữa hai tổ chức trong lĩnh vực cấp thoát nước.
Quốc tế
22/04/2026