Nhiệt độ
Một đại dương mới đang hình thành ở châu Phi
21/07/2020 00:00
3 mảng kiến tạo Nubian, Somali và Arabian nằm bên dưới vùng Afar của châu Phi đang chậm rãi tách dần khỏi nhau, khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện.
3 mảng kiến tạo Nubian, Somali và Arabian nằm bên dưới vùng Afar của châu Phi đang chậm rãi tách dần khỏi nhau, khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện.
Giáo sư Ken Macdonald ở Đại học California, Mỹ, và cộng sự sử dụng ảnh vệ tinh và dữ liệu đo để nghiên cứu quá trình này chính xác hơn và dự đoán quá trình đại dương mới làm ngập khu vực. Theo họ, trong khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện dọc thung lũng tách giãn, ngăn cách vùng Afar với Đông Phi, biến khu vực này thành một tiểu lục địa.
"Với GPS, bạn có thể đo tốc độ dịch chuyển ở mức vài milimet mỗi năm. Khi chúng tôi tiến hành ngày càng nhiều phép đo qua GPS, chúng tôi có thể hình dung chi tiết hơn những gì đang xảy ra", Macdonald cho biết.
Những vết nứt xuất hiện ở châu Phi sẽ hình thành đại dương mới trong tương lai. Ảnh: Alamy.
Tuy nhiên, thực hiện nghiên cứu tại vùng Afar không đơn giản bởi khí hậu quá khắc nghiệt.
"Nơi này được gọi là hoả ngục của Dante. Khu vực có người sinh sống nóng nhất trên bề mặt Trái Đất là Afar. Nhiệt độ ban ngày thường lên tới trên 54 độ C, và ban đêm mát hơn thì xuống 35 độ", Cynthia Ebinger, nhà địa vật lý tại đại học Tulane chia sẻ.
Bà Ebinger đã nghiên cứu vết nứt tại sa mạc Ethiopia từ năm 2005. Theo chuyên gia này, vết nứt tương đương với hàng trăm năm thay đổi của quá trình kiến tạo địa chất.
"Chúng tôi cố gắng tìm hiểu điều gì đã gây ra quá trình này", bà giải thích. Bà Ebinger cho rằng áp suất lớn từ các dòng dung nham có thể là nguyên nhân dẫn tới vết nứt tại Afar. Quá trình này giống như bơm đầy hơi vào quả bóng bay, khiến vỏ bóng bay căng và chỉ cần chạm nhẹ là có thể nổ.
Những hiện tượng như thế này, trong tương lai, sẽ định hình lại lục địa Phi. Mỗi mảng ở khu vực Afar đều đang di chuyển với tốc độ khác nhau, nhưng lực tác động chung sẽ tạo ra hệ thống sườn đại dương, và cuối cùng hình thành nên đại dương mới.
"Nước từ vịnh Aden và Biển Đỏ sẽ tràn vào khu vực này và Thung lũng tách giãn Đông Phi, trở thành một đại dương mới. Một phần của Đông Phi sẽ trở thành một lục địa nhỏ riêng biệt", ông Macdonald cho biết.
Mảng Arabian đang di chuyển với tốc độ khoảng 2,5 cm/năm. Hai mảng còn lại chỉ di chuyển khoảng 5 mm/năm. Tuy tốc độ là rất nhỏ, các nhà nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng rõ ràng một sự thay đổi về địa chất sẽ diễn ra.
Khi các mảng tách ra, vật chất từ sâu bên trong Trái Đất sẽ di chuyển lên bề mặt và hình thành lớp vỏ đại dương tại các rặng núi.
Giáo sư Ken Macdonald ở Đại học California, Mỹ, và cộng sự sử dụng ảnh vệ tinh và dữ liệu đo để nghiên cứu quá trình này chính xác hơn và dự đoán quá trình đại dương mới làm ngập khu vực. Theo họ, trong khoảng 5 - 10 triệu năm nữa, đại dương mới sẽ xuất hiện dọc thung lũng tách giãn, ngăn cách vùng Afar với Đông Phi, biến khu vực này thành một tiểu lục địa.
"Với GPS, bạn có thể đo tốc độ dịch chuyển ở mức vài milimet mỗi năm. Khi chúng tôi tiến hành ngày càng nhiều phép đo qua GPS, chúng tôi có thể hình dung chi tiết hơn những gì đang xảy ra", Macdonald cho biết.
Những vết nứt xuất hiện ở châu Phi sẽ hình thành đại dương mới trong tương lai. Ảnh: Alamy.
Tuy nhiên, thực hiện nghiên cứu tại vùng Afar không đơn giản bởi khí hậu quá khắc nghiệt.
"Nơi này được gọi là hoả ngục của Dante. Khu vực có người sinh sống nóng nhất trên bề mặt Trái Đất là Afar. Nhiệt độ ban ngày thường lên tới trên 54 độ C, và ban đêm mát hơn thì xuống 35 độ", Cynthia Ebinger, nhà địa vật lý tại đại học Tulane chia sẻ.
Bà Ebinger đã nghiên cứu vết nứt tại sa mạc Ethiopia từ năm 2005. Theo chuyên gia này, vết nứt tương đương với hàng trăm năm thay đổi của quá trình kiến tạo địa chất.
"Chúng tôi cố gắng tìm hiểu điều gì đã gây ra quá trình này", bà giải thích. Bà Ebinger cho rằng áp suất lớn từ các dòng dung nham có thể là nguyên nhân dẫn tới vết nứt tại Afar. Quá trình này giống như bơm đầy hơi vào quả bóng bay, khiến vỏ bóng bay căng và chỉ cần chạm nhẹ là có thể nổ.
Những hiện tượng như thế này, trong tương lai, sẽ định hình lại lục địa Phi. Mỗi mảng ở khu vực Afar đều đang di chuyển với tốc độ khác nhau, nhưng lực tác động chung sẽ tạo ra hệ thống sườn đại dương, và cuối cùng hình thành nên đại dương mới.
"Nước từ vịnh Aden và Biển Đỏ sẽ tràn vào khu vực này và Thung lũng tách giãn Đông Phi, trở thành một đại dương mới. Một phần của Đông Phi sẽ trở thành một lục địa nhỏ riêng biệt", ông Macdonald cho biết.
Mảng Arabian đang di chuyển với tốc độ khoảng 2,5 cm/năm. Hai mảng còn lại chỉ di chuyển khoảng 5 mm/năm. Tuy tốc độ là rất nhỏ, các nhà nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng rõ ràng một sự thay đổi về địa chất sẽ diễn ra.
Khi các mảng tách ra, vật chất từ sâu bên trong Trái Đất sẽ di chuyển lên bề mặt và hình thành lớp vỏ đại dương tại các rặng núi.
P.V (tổng hợp)
Thoát nước đô thị Việt Nam sau ba thập kỷ đầu tư: Khoảng cách giữa công trình và hiệu quả môi trường
Hiện trạng - Giải pháp
12/03/2026
Mực nước sông Đà giảm mạnh, nhà máy nước sạch chủ động phương án vận hành
Hiện trạng - Giải pháp
12/03/2026
20 mũi thi công khẩn trương bổ cập nước cải tạo sông Tô Lịch và chống ngập đô thị
Hiện trạng - Giải pháp
06/03/2026
Đọc thêm
Giáo sư Trần Thị Việt Nga nhận Giải thưởng Kovalevskaia năm 2025
Giải thưởng Kovalevskaia năm nay được trao cho GS.TS. Trần Thị Việt Nga, Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.
Tin tức - Sự kiện
06/03/2026
Hội Cấp Thoát nước Việt Nam dâng hương tưởng niệm Vua Hùng
Nhân dịp Xuân mới Bính Ngọ 2026, Hội Cấp Thoát nước Việt Nam đã đến Khu di tích lịch sử Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) để dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng - những bậc tiền nhân đã có công dựng nước.
Văn hóa nước
05/03/2026
Ứng cử viên HĐND TP.HCM Lê Quốc Tuấn với định hướng nâng cao hiệu quả quản lý đô thị
Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực hạ tầng đô thị, ông Lê Quốc Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Thoát nước đô thị TP.HCM (UDC) đã xây dựng chương trình hành động khi ứng cử đại biểu HĐND TP.HCM, tập trung nâng cao chất lượng đô thị và quản lý hạ tầng bằng công nghệ.
Tin tức - Sự kiện
05/03/2026
BVG tiếp tục đồng hành cùng Giải xe đạp nữ quốc tế TP.HCM - Cúp BIWASE 2026
Giải xe đạp nữ quốc tế TP.HCM - Cúp BIWASE 2026 mới chính thức khởi tranh. Năm nay, Tập đoàn Bình Minh Việt (BVG) tiếp tục tham gia tài trợ, khẳng định cam kết đồng hành cùng các hoạt động thể thao và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.
Tin tức - Sự kiện
05/03/2026
Hội Cấp Thoát nước Việt Nam công bố chủ đề Tuần lễ ngành Nước Việt Nam 2026
Hội Cấp Thoát nước Việt Nam vừa công bố chủ đề chính của Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026 lần thứ 5 được tổ chức tại Hà Nội từ ngày 16 - 18/9/2026 sẽ là: “Chuyển đổi số - tăng cường khả năng thích ứng của ngành Nước trong kỷ nguyên mới”.
Tin tức - Sự kiện
05/03/2026
Nhựa Tiền Phong trao tặng 2 xe cứu thương cho y tế Đặc khu Côn Đảo
Nhằm tăng cường năng lực cấp cứu, vận chuyển bệnh nhân; củng cố hệ thống y tế tại địa bàn có vị trí địa lý đặc thù, cách xa đất liền; Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong đã trao tặng 02 xe cứu thương trị giá hơn 2 tỷ đồng cho Trung tâm Y tế Quân Dân y và Trạm Y tế Đặc khu Côn Đảo.
Tin tức - Sự kiện
28/02/2026
Ngày nước thế giới 2026: "Nước và bình đẳng giới"
Liên Hợp Quốc vừa công bố chủ đề Ngày Nước Thế giới 2026 là “Nước và bình đẳng giới”. Thông điệp năm nay không chỉ nhấn mạnh bảo đảm nguồn nước an toàn mà còn khẳng định: nơi nào có nước chảy, nơi đó phải có sự bình đẳng trong phát triển.
Tin tức - Sự kiện
25/02/2026
Tục rước nước sông Đà: Giữ gìn “mạch nguồn xanh” trong văn hóa Việt
Nắng xuân trong veo, lan tỏa trên triền núi Ba Vì khi đoàn rước nước từ sông Đà bắt đầu hành trình về đình Văn Lai - một nghi lễ không chỉ thấm đượm tín ngưỡng văn hóa Việt mà còn chắt chiu tinh thần tôn kính nguồn nước, sống hòa hợp với thiên nhiên và gìn giữ mạch nguồn xanh cho hôm nay và mai sau.
Văn hóa nước
23/02/2026
Bình đẳng giới trong doanh nghiệp ngành Nước Việt Nam: Từ nhận thức đến thể chế hóa hành động
Trong bối cảnh phát triển bền vững và đổi mới quản trị doanh nghiệp, bình đẳng giới ngày càng được nhìn nhận như một thành tố quan trọng của chất lượng quản trị, thay vì chỉ là một yêu cầu xã hội hay pháp lý.
Văn hóa nước
23/02/2026