Khi người lao động ngành Nước trở thành nhiếp ảnh gia

Có những bức ảnh được tạo nên bởi những người đứng bên ngoài quan sát. Nhưng cũng có những bức ảnh chỉ có thể được chụp bởi người đang đảm nhiệm công việc ấy, thấu hiểu từng giọt mồ hôi, từng ca trực, từng bước chân trong lòng cống. Bộ ảnh của tác giả Lương Thị Phương Nhung đã ghi lại chân thực sự vất vả và tận tụy của các công nhân ngành Thoát nước.

Chị Lương Thị Phương Nhung (39 tuổi) hiện đang là một cán bộ thuộc phòng Kế hoạch vật tư, đồng thời phụ trách công tác truyền thông tại Công ty TNHH MTV Thoát nước Hải Phòng. Không phải là một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, cũng không sở hữu những thiết bị đắt tiền, chị Nhung mang theo chiếc máy ảnh trong những ngày làm việc thường nhật. Điều chị muốn lưu giữ không phải những khoảnh khắc hào nhoáng, mà là vẻ đẹp bình dị, sự vất vả, nỗ lực trong công việc của những người đồng nghiệp đang lặng lẽ gìn giữ môi trường của thành phố.

Trong từng khuôn hình là hình ảnh những công nhân vận hành trạm xử lý nước thải, theo dõi từng chỉ số để dòng nước sau xử lý đạt quy chuẩn trước khi trở về môi trường. Ở một bức ảnh khác, những người thợ đang cúi mình duy tu hệ thống thoát nước để bảo đảm từng tuyến cống luôn thông suốt.

Ấn tượng nhất có lẽ là những khoảnh khắc người công nhân trầm mình trong lòng cống sâu để khơi thông dòng chảy. Đó là công việc ít người nhìn thấy, nhưng lại quyết định khả năng thoát nước, chống ngập của cả một khu phố sau mỗi trận mưa lớn. Phía sau những phố phường sạch đẹp, những con đường khô ráo là biết bao giờ lao động trong môi trường chật hẹp, ẩm thấp, nặng mùi và luôn tiềm ẩn những rủi ro.

Bộ ảnh cũng ghi lại công việc làm sạch các hồ điều hòa - những "lá phổi nước" của đô thị Hải Phòng. Những chiếc thuyền nhỏ, những chiếc vợt dài, những công nhân cần mẫn thu gom rác nổi, hoặc phun hóa chất xử lý... tạo nên khung hình vừa chân thực, vừa giàu ý nghĩa về trách nhiệm gìn giữ môi trường chung cho cả cộng đồng.

Điều đặc biệt ở những bức ảnh này không nằm ở kỹ thuật nhiếp ảnh cầu kỳ, mà ở góc nhìn của người trong cuộc. Là đồng nghiệp của những nhân vật trong ảnh, chị Nhung hiểu khi nào là khoảnh khắc đẹp nhất của lao động, ánh mắt tập trung cho công việc, hay những bàn tay lấm bùn có thể kể được nhiều điều hơn bất kỳ lời chú thích nào.

Chị Nhung chia sẻ: "Nhiều người chỉ nhớ đến ngành thoát nước khi đường phố bị ngập hay cống thoát nước gặp sự cố. Nhưng để thành phố luôn sạch sẽ, hệ thống thoát nước vận hành thông suốt mỗi ngày là sự nỗ lực thầm lặng của biết bao anh chị em công nhân, bất kể nắng nóng hay mưa bão. Tôi muốn ghi lại những khoảnh khắc lao động bình dị ấy để nhiều người hiểu hơn, trân trọng hơn những con người vẫn ngày đêm lặng lẽ cống hiến vì môi trường của thành phố".

Mỗi lần bấm máy, chị không chỉ ghi lại một khoảnh khắc lao động mà còn lưu giữ niềm tự hào về nghề mình đang gắn bó. Những bức ảnh vì thế mang theo cảm xúc chân thật, gần gũi và đầy sự trân trọng đối với những người công nhân thoát nước.

Tham gia Cuộc thi và Triển lãm ảnh nghệ thuật "Nước cho cuộc sống" năm nay, chị Phương Nhung mong muốn công chúng hiểu hơn về sự vất vả, những cống hiến thầm lặng của người công nhân thoát nước, một lĩnh vực vốn ít được chú ý nhưng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với môi trường và chất lượng sống đô thị. Mỗi dòng nước được xử lý sạch, mỗi tuyến cống được khơi thông hay mỗi hồ điều hòa được làm sạch đều là kết quả của sự tận tụy và tinh thần trách nhiệm của những người lao động phía sau.

Là người gắn bó với ngành thoát nước suốt 16 năm qua, chị Lương Thị Phương Nhung thấu hiểu hơn ai hết những nhọc nhằn mà đồng nghiệp phải đối mặt mỗi ngày. Chị xúc động chia sẻ: "Là người làm trong Ngành, tôi chứng kiến anh em công nhân mỗi lần xuống cống làm nhiệm vụ là một lần đối diện với rất nhiều hiểm nguy. Dưới lòng cống là bùn thải, rác sinh hoạt, xác động vật, thậm chí cả những vật sắc nhọn như kim tiêm đã qua sử dụng. Môi trường làm việc ngột ngạt, nồng nặc mùi khí ga khiến nhiều người sau ca làm vẫn bị ám ảnh suốt nhiều ngày. Có lẽ chỉ có tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm với công việc và tình yêu nghề mới giúp anh chị em vượt qua những vất vả, khó khăn ấy."

Có lẽ, giá trị của bộ ảnh của chị Nhung là ở chỗ, nó khiến người xem nhận ra rằng giữa nhịp sống hối hả của thành phố luôn có những con người đang âm thầm gìn giữ sự bình yên. Và đôi khi, chính những người lao động ấy lại trở thành những "nhiếp ảnh gia" chân thực nhất, bởi họ hiểu sâu sắc vẻ đẹp của công việc mình đang làm.

Khi người lao động ngành thoát nước cầm máy ảnh, mỗi bức hình không đơn thuần là một tác phẩm nghệ thuật. Đó còn là lời tâm sự từ chính những người đang góp phần giữ cho thành phố luôn sạch hơn, an toàn hơn và đáng sống hơn.

Bài: Hà Thắm

Ảnh: Lương Thị Phương Nhung