Một nửa cơ sở y tế trên thế giới thiếu dịch vụ vệ sinh cơ bản

Đánh giá toàn cầu mới về dịch vụ vệ sinh tiết lộ nguy cơ lan truyền và lây nhiễm dịch bệnh đối với các bệnh nhân và nhà cung cấp dịch vụ y tế, bản tin ngày 30/8 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) dẫn báo cáo Chương trình Giám sát chung do WHO và Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF) thực hiện cho hay.

Bản tin đăng ngày 30/8 tại trang chủ của WHO chỉ ra, có khoảng 3,85 tỷ người sử dụng những cơ sở y tế như vậy, bao gồm 688 triệu người được chăm sóc tại những cơ sở y tế không có dịch vụ vệ sinh nào, đưa họ tới nguy cơ lây nhiễm bệnh cao hơn.

“Cơ sở và thực hành vệ sinh trong môi trường chăm sóc sức khỏe là không thể thiếu được. Việc cải thiện chúng là cốt yếu cho việc phục hồi, phòng ngừa và chuẩn bị đối phó đại dịch. Vệ sinh trong các cơ sở y tế không thể được bảo đảm mà không đầu tư vào những biện pháp cơ bản bao gồm nguồn nước an toàn, nhà vệ sinh sạch và rác thải y tế được quản lý an toàn”, tiến sĩ Maria Neira, Giám đốc Ban Môi trường, Biến đổi khí hậu và Y tế của WHO, cho biết.

“Tôi khuyến khích các quốc gia thành viên đẩy mạnh nỗ lực thực hiện các cam kết tại Hội nghị Y tế Thế giới năm 2019 để củng cố các dịch vụ nước và vệ sinh (WASH) ở các cơ sở y tế và giám sát các nỗ lực này”.

Báo cáo mới nhất “Tiến độ WASH ở các cơ sở y tế 2000-2021: tập trung đặc biệt về WASH và quản lý phòng ngừa lây nhiễm” lần đầu tiên đã tạo ra một cơ sở toàn cầu đánh giá tiếp cận tới các điểm chăm sóc cũng như nhà vệ sinh, trong khi càng nhiều quốc gia công bố thông tin về những yếu tố quan trọng của dịch vụ WASH ở các bệnh viện và trung tâm y tế.

Về vấn đề vệ sinh, dữ liệu hiện đã có từ 40 quốc gia, đại diện cho 35% dân số thế giới, tăng từ 21 năm 2020 và 14 năm 2019. 

Đánh giá toàn cầu mới này tiết lộ một bức tranh rõ ràng và đáng báo động hơn về tình trạng vệ sinh ở các cơ sở y tế. 

Mặc dù 68% cơ sở y tế có phương tiện vệ sinh tại phòng khám và 65% có phương tiện rửa tay với nước và xà phòng, chỉ 51% cơ sở y tế có cả hai mục trên và nhờ đó mới đạt tiêu chí vệ sinh cơ bản. 

Hơn nữa, có đến 9% cơ sở y tế trên thế giới không có cả hai.

“Nếu các nhà cung cấp dịch vụ y tế không có dịch vụ vệ sinh, các bệnh nhân coi như là không có cơ sở y tế nào”, Kelly Ann Naylor, Giám đốc Ban WASH và Khí hậu, Môi trường, Năng lượng và Giảm thiểu rủi ro thảm họa (CEED) của UNICEF, nói.

“Các bệnh viện và phòng khám không có nước sạch, dịch vụ vệ sinh cơ bản tiềm năng là cái bẫy tử thần cho các bà mẹ mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ em. Hàng năm có khoảng 670.000 trẻ sơ sinh tử vong do nhiễm trùng máu. Đây là một điều trớ trêu, nhất là khi chuyện các bé tử vong hoàn toàn có thể tránh được”.

Báo cáo ghi rằng tay và môi trường bị nhiễm khuẩn là mấu chốt trong việc lan truyền mầm bệnh tại các cơ sở y tế và kháng lại kháng sinh. 

Các can thiệp để tăng việc rửa tay bằng nước và xà phòng cũng như làm sạch môi trường sẽ tạo nền tảng để phòng ngừa lây bệnh và các chương trình quản lý, và là then chốt trong việc đem lại chất lượng chăm sóc, đặc biệt là để sinh an toàn.

Phạm vi của các dịch vụ WASH vẫn còn chưa cân bằng ở các khu vực và nhóm thu nhập khác nhau:

- Các cơ sở ở vùng cận sa mạc Sahara châu Phi đang tụt hậu về dịch vụ vệ sinh. Trong khi 73% cơ sở y tế trong khu vực có cồn hoặc xà phòng rửa tay ở các điểm chăm sóc, chỉ có 37% là có phương tiện rửa tay với nước và xà phòng ở nhà vệ sinh; 87% bệnh viện và 68% cơ sở y tế có phương tiện rửa tay vệ sinh ở các điểm chăm sóc.

- Ở các nước kém phát triển nhất (LDC), chỉ 53% các cơ sở y tế có nguồn nước được đảm bảo. Để so sánh, con số đó trên thế giới là 78%, còn với Đông và Đông Nam Á là 90%. Trên thế giới, khoảng 3% cơ sở y tế ở khu vực thành thị và 11% cơ sở ý tế ở vùng nông thôn không có dịch vụ nước.

- Trong số các quốc gia có dữ liệu, 10% cơ sở y tế trên thế giới không có dịch vụ vệ sinh. Tỷ lệ thiếu dịch vụ vệ sinh ở các cơ sở y tế dao động từ 3% ở khu vực Mỹ Latinh và Caribê; Đông và Đông Nam Á cho đến 22% ở khu vực cận sa mạc Sahara ở châu Phi. Ở các nước kém phát triển nhất, chỉ 21% cơ sở y tế có dịch vụ vệ sinh cơ bản.

Số liệu đã tiết lộ thêm rằng có nhiều cơ sở y tế thiếu dịch vụ vệ sinh môi trường cơ bản và phân chia tiêu hủy rác thải y tế an toàn.

Báo cáo trên được công bố tại Tuần lễ Nước Quốc tế diễn ra từ ngày 23/8 đến 1/9 tại Stockholm, Thụy Điển.