Hàng trăm công trình nước sạch bỏ hoang tại Quảng Ngãi

Trao đổi với báo Người Lao Động, Ông Võ Quốc Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi, cho biết toàn tỉnh hiện có 513 công trình cấp nước nông thôn tập trung nhưng chỉ có 36 công trình hoạt động bền vững và tương đối bền vững, còn 477 công trình hoạt động kém bền vững và không hoạt động.

Trong số các công trình nước sạch đang "đắp chiếu" ở tỉnh, riêng xã Tịnh Long (TP Quảng Ngãi) có 2 công trình nước sạch ở khu tái định cư đồng Bến Sứ với tổng vốn đầu tư 15 tỉ đồng, vận hành từ năm 2012.

Tuy nhiên chỉ sau một thời gian, cả hai nhà máy bị ngưng trệ, bỏ hoang nhiều năm. Hiện nay 2 nhà máy này đang xuống cấp nặng; nhiều thiết bị bên trong hoen gỉ, mục nát; xung quanh đó người dân chất củi, vứt rác khắp nơi…

Ở các huyện miền núi như Ba Tơ, Trà Bồng, Sơn Hà, nhiều công trình được đầu tư ít nhất vài tỉ đến hàng chục tỉ đồng, tuy nhiên làm xong đưa vào vận hành thì liên tục gặp trục trặc kỹ thuật, nguồn nước dẫn về không có hoặc có nơi đường ống hư hỏng; thiếu chi phí vận hành… Trong khi đó, người dân phải đi nhiều cây số đến các sông, suối lấy nước, xin nước sinh hoạt.

Tại tỉnh Quảng Trị, riêng tại 2 huyện miền núi Đakrông và Hướng Hóa có trên 120 công trình cấp nước để cung cấp nước sinh hoạt cho người dân được đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, đến nay phần lớn công trình ở 2 huyện này bị xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng. Còn tại huyện Hải Lăng, hệ thống cấp nước xã Hải Chánh có tổng đầu tư xây dựng hơn 30 tỉ đồng đang "đắp chiếu" nhiều năm nay.

Đây là dự án do Công ty CP Nước sạch Quảng Trị làm chủ đầu tư, khởi công tháng 6-2014 và dự kiến đưa vào sử dụng tháng 7-2015. Dự án khi hoàn thành đi vào hoạt động sẽ bảo đảm cấp nước sinh hoạt cho 1.876 hộ dân với 7.856 nhân khẩu tại 6 thôn của xã Hải Chánh.

Song từ năm 2015, việc xây dựng công trình tạm dừng sau khi hoàn thiện phần thô của nhà máy nước. Đến nay, công trình xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng, gây bức xúc trong nhân dân.

Điển hình như công trình nước sạch được đầu tư hơn 3,1 tỉ đồng tại thôn 3, xã Tiên Thọ, huyện Tiên Phước. Từ năm 2017 đến nay, công trình nước sạch này liên tục gặp nhiều sự cố, làm hư hỏng hệ thống ống nước dẫn đến việc vận hành nước kém hiệu quả.

Giếng nước cung cấp nước bơm lên bị nhiễm phèn và bỏ hoang cho đến nay. Tương tự, nhà máy nước sạch có vốn đầu tư lên tới hơn 5,6 tỉ đồng tại thôn Xuân Lư (xã Quế Mỹ, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam) cũng bị bỏ hoang nhiều năm qua.

Ông Võ Quốc Hùng cho biết, nguyên nhân dẫn đến các công trình hoạt động kém bền vững hoặc không hoạt động là do công tác quản lý, đầu tư xây dựng còn nhiều thiếu sót; công trình sau khi đầu tư xây dựng hoàn thành, chủ đầu tư không kiểm tra, đánh giá các thông số đạt được so với thiết kế; không có quy trình quản lý, vận hành; không có kế hoạch đào tạo đội ngũ nhân lực vận hành.

Ngoài ra, nhiều công trình thường xuyên bị thiếu nước do nguồn nước ngầm, nguồn nước mặt ngày càng bị sụt giảm và khô cạn vào mùa khô. Bão lũ hằng năm làm hư hỏng một số hạng mục công trình và đường ống cấp nước nhưng UBND các xã và huyện chưa có bố trí kinh phí kịp thời để sửa chữa dẫn đến hư hỏng lớn làm cho công trình ngừng hoạt động…

Trước thực trạng hàng trăm công trình hoạt động kém hiệu quả, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi kiến nghị UBND tỉnh cần ưu tiên hỗ trợ kinh phí để duy tu, sửa chữa, nâng cấp công trình cấp nước sạch nông thôn tập trung trên địa bàn các huyện miền núi và khu vực khó khăn về nguồn nước.