Cảnh báo lũ từ xa - Kinh nghiệm từ Thủy điện Buôn Kuốp

Với việc đưa vào vận hành thành công các trạm cảnh báo lũ từ xa qua sóng điện thoại di động, Công ty Thủy điện Buôn Kuốp đã cung cấp thông tin kịp thời, chính xác tình hình xả lũ, tình hình chạy máy góp phần bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản cho người dân khu vực hạ du.

Vùng hạ du của các nhà máy thủy điện Buôn Kuốp là nơi tập trung đông dân cư, địa hình tương đối bằng phẳng và có nền địa chất yếu. Đây cũng là vùng trồng lúa, ngô, cà phê của 8 xã thuộc 2 tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông…
 

Nhiều biển cảnh báo nguy hiểm được lắp đặt phía hạ du. Ảnh: VGP/Toàn Thắng

Do dòng sông Krông Nô chạy dài khoảng 60 km mới đến hồ thủy điện Buôn Kuốp nên vào mùa khô, khi vận hành tổ máy có thể gây nên hiện tượng sạt lở tại các vị trí bờ sông uốn khúc. Mùa mưa thường gây ngập lụt lớn, đặc biệt là khi có điều tiết lũ. Làm thế nào để tìm ra giải pháp cảnh báo lũ  từ xa chính xác, kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế để góp phần giảm thiểu thiệt hại cho hạ du luôn là nỗi trăn trở lớn nhất của những người kỹ sư thủy điện nơi đây.

Anh Nguyễn Đức, Trưởng Phòng Kỹ thuật của Công ty chia sẻ, trước đây tại khu vực đông dân cư, nhà máy lắp đặt các biển hiệu lệnh còi cảnh báo. Khi chạy máy hoặc xả lũ, dùng còi cảnh báo lắp tại đập tràn nhà máy để cảnh báo đến nhân dân trong vùng để họ chủ động phòng tránh. Giải pháp này nhanh gọn, kịp thời, tuy nhiên, phạm vi thông báo hẹp, bán kính chỉ khoảng 5 km.

Cùng với đó cũng có thể dùng loa trang bị trên xe lưu động dọc vùng hạ du để yêu cầu người dân ra khỏi lòng sông đảm bảo an toàn. Giải pháp này mất nhiều thời gian. Hơn nữa đường sá đi lại khó khăn cũng là trở ngại không nhỏ trong thực hiện.

Để khắc phục hạn chế của những giải pháp này, đội ngũ  kỹ sư, công nhân Công ty Thủy điện Buôn Kuốp đã tìm tòi, nghiên cứu, áp dụng công nghệ vào cảnh báo lũ. Theo đó, Công ty đã từng bước thiết lập các trạm cảnh báo từ xa qua sóng di động để thông báo đến chính quyền và nhân dân trong vùng về tình hình chạy máy và điều tiết nước về vùng hạ du trong mùa khô cũng như trong mùa lũ. Đến nay, Công ty đã thiết lập tổng cộng 16 trạm cảnh báo dọc theo bờ sông vùng hạ du các hồ chứa. Trong đó, Buôn Tua Srah 13 trạm, Buôn Kuốp 3 trạm.

Hệ thống gồm thiết bị nhận cuộc gọi di động, mạch điều khiển, Amply, loa phóng thanh… khi có cuộc gọi đến, mô đun điều khiển cho phép bắt máy, còi trên mạch điều khiển chính sẽ phát ra 5 tiếng bíp  để thông báo cho đầu gọi biết tình trạng của mạch còn tốt. Kế đến, hệ thống bật âm kết nối ra loa phóng thanh để nhân viên vận hành đọc thông báo. Khi kết thúc thông báo, hệ thống quay về lại trạng thái chờ.

Trạm cảnh báo lũ từ xa được lắp đặt ngay trong nhà dân. Ảnh: VGP/Toàn Thắng

 

Đáng chú ý, tất cả các trạm cảnh báo lũ từ xa này đều được các địa phương lựa chọn điểm lắp đặt ngay tại nhà dân ở các điểm đông dân cư dọc theo khu vực hạ du. Kinh phí đầu tư xây dựng, lắp đặt  và trang thiết bị khoảng 60 triệu đồng/trạm từ nguồn kinh phí của Công ty Thủy điện Buôn Kuốp.
 
Từ khi đưa vào hoạt động đến nay, các trạm cảnh báo lũ từ xa đã phát huy được hiệu quả trong công tác cảnh báo lũ, giúp người dân vùng hạ du chủ động phòng ngừa và giảm thiểu thiệu  hại do lũ gây ra. Đặc biệt chưa để xảy ra thiệt hại về người do điều tiết, xả lũ.
 
Hiệu quả của các trạm cảnh báo lũ từ xa của Công ty thủy điện Buôn Kuốp đã được nhiều công ty thủy điệnhọc hỏi, trao đổi kinh nghiệm. 

Ông Lê Viết Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão Đắk Nông cho hay, hàng năm chi cục và các huyện vùng hạ du hồ chứa như: Lắk, Krông Ana, TP. Buôn Ma Thuột, Buôn Đôn, Krông Nô, Cư Jút đều phối hợp với Công ty Thủy điện Buôn Kuốp tổ chức hội nghị tuyên truyền về cơ chế, phương án phối hợp trong điều tiết, xả lũ các hồ chứa thủy điện với sự tham dự của đại diện tỉnh, huyện; cấp ủy, chính quyền các xã. Ban chỉ huy phòng chống thiên tai tỉnh đã thành lập Tổ giúp việc cho trưởng ban, bao gồm nhân sự của công ty thủy điện, chi cục thủy lợi để tổ chức tham mưu cho trưởng ban quyết định chế độ vận hành  hồ chứa khi có tình huống xảy ra trong mùa mưa bão.
 
Theo ông Nguyễn Tấn Triết, Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Buôn Kuốp cho biết đơn vị có website buonkuop.vn/pclb để chủ động cung cấp thông tin quan trắc và vận hành hồ chứa để các cơ quan chức năng, tổ chức và nhân dân trong vùng thuận tiện trong việc theo dõi.
 

Thông tin cảnh báo lũ được phát rộng rãi qua hệ thống loa truyền thanh. Ảnh: VGP/Toàn Thắng

Cùng với đó, Công ty  thủy điện Buôn Kuốp cũng trang bị màn hình theo dõi các thông số quan trắc và vận hành các hồ chứa tại Văn phòng Ban chỉ huy phòng chống thiên tai tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, các huyện liên quan để theo dõi và nắm bắt kịp thời diễn biến vận hành điều tiết các hồ chứa.
 
Việc công khai các thông tin trong vận hành, điều tiết hồ chứa được cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương ghi nhận và đánh giá cao qua đó đã nâng cao hiệu quả trong công tác cảnh báo lũ  vừa bảo đảm an toàn công trình vừa góp phần giảm lũ, hạn chế thiệt hại cho hạ du.

Tác giả bài viết: Toàn Thắng
Nguồn tin: baochinhphu.vn