Ảnh vệ tinh cho thấy thềm băng Nam Cực vỡ nhanh hơn dự báo

Kết quả phân tích hình ảnh vệ tinh như trên nằm trong một nghiên cứu lần đầu do các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực (JPL) thuộc Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) triển khai, Reuters đưa tin ngày 11/8.

Nghiên cứu đã đăng trên tạp chí Nature làm dấy lên lo ngại mới về biến đổi khí hậu đang làm suy yếu nhanh hơn các thềm băng nổi ở Nam Cực cũng như đẩy nhanh tốc độ dâng mực nước biển toàn cầu.

Phát hiện chính của nghiên cứu là tổng lượng băng ở Nam Cực mất đi từ các sông băng ven biển bị vỡ vụn gần bằng lượng băng ròng đang biến mất mà các nhà khoa học xác định được do nước biển ấm lên làm các thềm băng tan chảy dần từ bên dưới.

Dưới tác động kép của hai quá trình mài mòn và vỡ vụn, khối lượng các thềm băng ở Nam Cực đã giảm 12.000 tỷ tấn từ năm 1997, gấp đôi con số ước tính trước đó.

Lượng băng Nam Cực biến mất trong 25 năm qua từ các sông băng bị vỡ vụn nằm trên diện tích gần 37.000 km², xấp xỉ diện tích Thụy Sĩ, theo nhận định của nhà khoa học Chad Greene ở JPL, tác giả chính của nghiên cứu.

“Nam Cực đang tan vỡ ở vùng ngoài rìa. Khi các thềm băng bị thu hẹp và suy yếu, các sông băng khổng lồ ở lục địa này có xu hướng tan nhanh hơn và làm tăng tốc độ dâng mực nước biển trên toàn cầu”, ông Greene nêu trong một thông cáo của NASA về các kết quả nghiên cứu, đồng thời nhấn mạnh điều này sẽ gây ra những hậu quả cực kỳ nghiêm trọng.

Phải mất hàng nghìn năm để hình thành các thềm băng, là những tảng băng nổi gắn chặt với đất liền, và chúng có vai trò giống như những cột trụ giữ lại các sông băng, ngăn không cho các sông băng này trượt ra đại dương và làm nước biển dâng.

Khi các thềm băng ổn định, chu kỳ vỡ vụn và tái bổ sung băng tự nhiên trong một khoảng thời gian dài giúp kích thước của chúng gần như không thay đổi.

Tuy nhiên, theo NASA, trong vài thập kỷ gần đây, sự ấm lên của các đại dương đã làm suy yếu các thềm băng từ bên dưới.

Trong phần phân tích, Greene và các cộng sự đã tổng hợp hình ảnh vệ tinh từ các bước sóng radar và hồng ngoại nhìn thấy được để lập biểu đồ chính xác về dòng chảy và sự vỡ vụn của sông băng dọc bờ biển dài hơn 30.000 dặm của Nam Cực từ năm 1997.

Kết quả cho thấy, lượng băng mất đi do sông băng vỡ vụn lớn hơn nhiều lượng băng bổ sung tự nhiên của thềm băng. Các nhà nghiên cứu đánh giá, vào cuối thế kỷ này mật độ băng ở Nam Cực rất khó có thể trở lại như thời kỳ trước năm 2000.